Bầu trời Iran chuyển màu hắc ín, WHO cảnh báo khẩn

WHO cảnh báo hiện tượng "mưa đen" có thể gây nhiều hệ lụy cho hệ hô hấp. Ảnh: Reuters.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo hiện tượng “mưa đen” xuất hiện tại Iran sau các cuộc tấn công vào cơ sở dầu mỏ có thể kéo theo nhiều hệ lụy sức khỏe, đặc biệt đối với hệ hô hấp.

Theo WHO, trong 7 ngày trở lại đây, cơ quan này đã nhận được nhiều báo cáo về tình trạng mưa kèm các hạt dầu rơi xuống ở một số khu vực của Iran. Hiện tượng bất thường này được cho là bắt nguồn từ các vụ tấn công nhằm vào kho chứa và nhà máy lọc dầu, khiến khói và các chất ô nhiễm lan rộng trong khí quyển.

Trước đó, ngày 9/3, bầu trời thủ đô Tehran bị bao phủ bởi lớp khói đen dày đặc sau khi một nhà máy lọc dầu trúng đòn tấn công, trong bối cảnh các cuộc không kích nhắm vào hạ tầng năng lượng của Iran gia tăng, liên quan đến chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel.

Ông Christian Lindmeier, người phát ngôn của WHO, cho biết hiện tượng “mưa đen”, thậm chí có thể kèm mưa axit, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là các bệnh lý liên quan đến đường hô hấp.

Trong bối cảnh các kho dầu và nhà máy lọc dầu bốc cháy, lượng khói lớn phát tán vào không khí có thể làm gia tăng mức độ ô nhiễm. Vì vậy, ông cho rằng khuyến cáo của chính quyền Iran kêu gọi người dân hạn chế ra ngoài và ở trong nhà là biện pháp cần thiết để giảm nguy cơ phơi nhiễm.

Theo đại diện WHO, các vụ tấn công vào hạ tầng dầu mỏ có thể giải phóng một lượng lớn chất độc hại vào bầu khí quyển, bao gồm hydrocarbon độc, oxit lưu huỳnh và các hợp chất nitơ. Những chất này có thể làm suy giảm chất lượng không khí và gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.

Việc hít phải khói hoặc các hạt bụi mang theo hóa chất có thể dẫn đến đau đầu, kích ứng mắt và da, khó thở hoặc các triệu chứng khác ở đường hô hấp. Nếu tiếp xúc kéo dài với một số hợp chất độc trong không khí, nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính, bao gồm cả ung thư, cũng có thể tăng lên.

Tehran bị bao phủ bởi khói đen dày đặc sau khi một nhà máy lọc dầu bị tấn công. Ảnh: Reuters.

“Mưa đen” xảy ra khi các hạt khói, bụi và dầu từ những đám cháy lớn lơ lửng trong khí quyển gặp điều kiện thời tiết thuận lợi để kết hợp với mưa. Khi giáng xuống mặt đất, nước mưa cuốn theo các hạt ô nhiễm này, tạo thành những vệt nước có màu sẫm.

Tiến sĩ Akshay Deoras, nhà khoa học tại Đại học Reading (Anh), cho rằng hiện tượng "mưa đen" khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy rõ mức độ ô nhiễm đang tồn tại trong không khí. Tuy nhiên, theo ông, điều đáng lo ngại hơn nằm ở việc người dân phải hít thở bầu không khí chứa các chất độc trong thời gian dài.

Dữ liệu về chất lượng không khí tại khu vực hiện vẫn còn hạn chế, song các dự báo thời tiết cho thấy điều kiện khô ráo trong những ngày tới có thể giúp tình hình dần cải thiện.

Tuy vậy, các chuyên gia cũng cảnh báo nguy cơ ô nhiễm có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu các cuộc tấn công mới tiếp tục xảy ra, bởi khi đó lượng khói và hóa chất phát tán vào khí quyển sẽ gia tăng, khiến mức độ phơi nhiễm đối với người dân khó kiểm soát hơn.

Tại cuộc họp báo ở Geneva (Thụy Sĩ) ngày 10/3, bà Ravina Shamdasani, người phát ngôn của Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc, cũng bày tỏ lo ngại về tác động đối với sức khỏe và môi trường sau các cuộc tấn công nhằm vào kho dầu tại Tehran, khi các chất ô nhiễm độc hại lan rộng trong không khí.

Theo bà, những diễn biến này đặt ra nhiều câu hỏi nghiêm trọng liên quan đến việc tuân thủ các nguyên tắc về tính tương xứng và nghĩa vụ phòng ngừa theo luật nhân đạo quốc tế.

Kỳ Duyên