'Nội trợ cũng là yêu nước!' - đó là lời chị Ngọc Minh (Hà Nội) chia sẻ trên một diễn đàn các chị em yêu bếp.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bản Tuyên ngôn đã kết tinh những giá trị văn hóa, tư tưởng và tinh thần Việt Nam, trở thành ngọn đuốc soi đường cho dân tộc, đồng thời là cơ sở lý luận vững chắc phản bác các quan điểm sai trái, những góc nhìn hạn hẹp, phiến diện xuyên tạc lịch sử dân tộc Việt Nam. Vậy giá trị văn hóa của bản Tuyên ngôn độc lập là gì? Và tại sao một văn bản lịch sử lại có sức mạnh trường tồn, vượt qua mọi thử thách của thời gian để khẳng định khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam? Chúng tôi có cuộc trò chuyện với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Toàn Thắng, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển, để tìm hiểu và làm rõ hơn những giá trị ấy.
Tròn 80 năm về trước, sau thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám, ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Ðình lịch sử, thay mặt Chính phủ Cách mạng lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã long trọng đọc bản Tuyên ngôn Ðộc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra một trang sử mới, chói lọi nhất trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, đưa đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, thay mặt quốc dân đồng bào tuyên bố với toàn thế giới về sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).
Mùa Thu tháng Tám năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, dân tộc Việt Nam đã làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám vĩ đại, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Cách đây vừa tròn 80 năm, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng tuyên bố: 'Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy' - lời thề độc lập thiêng liêng ấy là tuyên ngôn bất diệt về quyền dân tộc tự quyết, trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt hành trình dựng nước, giữ nước và phát triển đất nước.
Khi nhìn lại những nhân tố quan trọng nhất mang lại thành công cho tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, các chuyên gia đều nhắc đến Mặt trận Việt Minh. Dưới sự tập hợp, lãnh đạo của Mặt trận Việt Minh, hơn 20 triệu người Việt đã đồng lòng, nhất tề đứng lên làm nên cuộc tổng khởi nghĩa 'long trời, lở đất' giành lại độc lập, tự do cho đất nước.
Nhìn từ góc độ liên văn hóa, quốc hiệu Việt Nam là sự hội tụ, kết tinh của khát vọng Việt Nam, tinh hoa của 'Tuyên ngôn độc lập' của nước Mỹ, 'Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền' của nước Pháp và sự 'thích hợp với điều kiện nước ta' của chủ nghĩa Tam dân, đó là: Dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Bản Tuyên ngôn không chỉ là văn kiện pháp lý khai sinh một quốc gia độc lập, mà còn là tuyên bố với toàn thế giới về quyền tự do, bình đẳng, quyền được mưu cầu hạnh phúc của mỗi con người và của cả dân tộc Việt Nam. 80 năm đã trôi qua, giá trị tư tưởng, pháp lý, tinh thần của Tuyên ngôn vẫn nguyên vẹn sức sống, soi sáng con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
Không chỉ khẳng định quyền độc lập dân tộc trên bình diện quốc tế, bản Tuyên ngôn Độc lập còn là tiếng nói thiêng liêng của tình yêu nước, nghĩa đồng bào - những bảo vật tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam.
Cách đây tròn 80 năm, ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, trước hàng chục vạn đồng bào và sự chứng kiến của bạn bè quốc tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt quốc dân đồng bào trịnh trọng tuyên bố trước toàn thế giới: 'Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã trở thành một nước tự do, độc lập'.
Bản Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mà còn là bản tuyên ngôn giàu tính nhân văn, pháp lý, có tầm vóc quốc tế sâu rộng, phản ánh khát vọng tự do, độc lập của toàn nhân loại.
Tối 1/9, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, lãnh đạo Đảng, Nhà nước tổ chức chiêu đãi trọng thể nhân kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2025).
Việt Nam có thể đi lên bằng công nghệ do chính người Việt sáng tạo, làm chủ. Đó là tuyên ngôn của CT Group sau hành trình 33 năm từ 1 doanh nghiệp khởi nghiệp, nay hiện diện tại 12 quốc gia, hoạt động trong 12 ngành với trọng tâm là công nghệ lõi 4.0
Ngư dân Phạm Minh Sách - trú xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi - cho biết, mỗi khi tàu ra khơi, việc đầu tiên là treo cờ. Giữa mênh mông sóng gió, lá cờ vừa là điểm tựa tinh thần, vừa là tuyên ngôn. 'Chỉ cần thấy lá cờ đỏ sao vàng bay phấp phới trên nền biển xanh thì đã tự hào rồi, vì chính lúc này cột mốc biên cương Tổ quốc mình được dựng lên ở đây' - ông Sách chia sẻ.
Bản Tuyên ngôn độc lập lịch sử của nhân dân Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc trong chiều ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình trang trọng tuyên bố với quốc dân và thế giới hiện thực đã và đang diễn ra ở Việt Nam: 'Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và thật sự đã trở thành một nước tự do và độc lập'. Đó là điều hợp với lòng dân và công lý quốc tế.
Ngày 10-12-1948, Liên hợp quốc thông qua Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền-một trong những văn kiện có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong tư duy và hệ thống pháp luật của quốc gia cũng như quốc tế của thế kỷ 20. Trước đó 3 năm, ngày 2-9-1945, một văn kiện chính trị đã mở ra trang mới trong lịch sử nhân loại về giải phóng dân tộc, quyền dân tộc tự quyết và thực hiện quyền con người, đó là Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa-nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Lễ đài Độc lập – công trình kiến trúc đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – đã trở thành nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn lịch sử.
Cùng nghe lại bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945 để hiểu giá trị trường tồn của một văn kiện lịch sử về quyền con người, quyền dân tộc mang tính thời sự sâu sắc cả trên bình diện trong nước và quốc tế.
Cùng nghe lại bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945 để hiểu giá trị trường tồn của một văn kiện lịch sử về quyền con người, quyền dân tộc mang tính thời sự sâu sắc cả trên bình diện trong nước và quốc tế.
Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa - nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Bản tuyên ngôn ấy không chỉ là lời khẳng định quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc của dân tộc Việt Nam, mà còn là lời tuyên bố dứt khoát với toàn thể nhân loại: 'Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập'.
Ngày 10-12-1948, Liên hợp quốc thông qua Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền-một trong những văn kiện có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong tư duy và hệ thống pháp luật của quốc gia cũng như quốc tế của thế kỷ 20. Trước đó 3 năm, ngày 2-9-1945, một văn kiện chính trị đã mở ra trang mới trong lịch sử nhân loại về giải phóng dân tộc, quyền dân tộc tự quyết và thực hiện quyền con người, đó là Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa-nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.
Sự kiện trọng đại ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đã đánh dấu bước 'thay đổi trạng thái' có tính quyết định của Việt Nam, từ một dân tộc thuộc địa nửa phong kiến, trở thành một dân tộc độc lập, mở ra thời đại mới của lịch sử - thời đại độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 không chỉ tuyên bố với quốc dân đồng bào và toàn thế giới về nền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam, mà còn là sự khẳng định khát vọng và ý chí quyết tâm bảo vệ, giữ vững nền độc lập, tự do ấy.
Trong dịp Triển lãm A80, Báo Nhân Dân đã phát hành một triệu bản phụ san đặc biệt in toàn văn Tuyên ngôn Độc lập gửi tặng độc giả cả nước. Món quà ý nghĩa này là dịp để mỗi người dân Việt Nam một lần nữa cảm nhận và suy ngẫm về giá trị thiêng liêng của nền độc lập, tự do mà bao thế hệ đã phải đánh đổi bằng mồ hôi, xương máu.
Những ngày cuối tháng Tám năm 1945, tại căn gác nhỏ số 48 Hàng Ngang, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lặng lẽ dồn hết tâm huyết soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập – áng hùng văn khai sinh một kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam.
Tháng 9/1945, trong buổi sáng thu lịch sử ở Quảng trường Ba Đình, khi Hồ Chủ tịch dõng dạc đọc Tuyên ngôn Độc lập, hàng vạn con người đứng lặng, rưng rưng. Bản Tuyên ngôn ấy không chỉ khai sinh một quốc gia mới mà còn mở ra một lời thề phải diệt bằng được ba thứ giặc: đói, dốt, ngoại xâm.
Quá trình phát triển, hình thành Nhà nước, lịch sử nhân loại ghi nhận không phải dân tộc nào sau khi đuổi được quân xâm lược cũng ra tuyên ngôn độc lập. Cho đến nay, thế giới ghi nhận có tổng số 195 quốc gia, trong đó chỉ có 75 quốc gia có bản tuyên ngôn độc lập; vậy mà Việt Nam có tới 3 lần ra tuyên ngôn độc lập: 'Nam quốc sơn hà' (1077), 'Bình Ngô đại cáo' (1428) và Tuyên ngôn Ðộc lập (1945).
Ngày 2/9/1945 đã đi vào lịch sử như một mốc son chói lọi của dân tộc Việt Nam. Tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, chính thức khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là sự kiện mang tầm vóc lớn lao trong lịch sử hiện đại Việt Nam, đánh dấu sự chấm dứt chế độ thực dân phong kiến kéo dài hàng thế kỷ, mở ra kỷ nguyên mới của độc lập, tự do và phát triển. Tuyên ngôn Độc lập không chỉ là một văn kiện pháp lý có ý nghĩa trọng đại đối với sự ra đời của Nhà nước Việt Nam mới, mà còn là một bản hùng ca bất hủ, phản ánh ý chí và khát vọng ngàn đời của dân tộc về quyền sống, quyền làm người, quyền được làm chủ vận mệnh quốc gia dân tộc.
Tại Việt Nam, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân luôn được tôn trọng, bảo vệ.
Tiếng gầm của động cơ Su-30MK2 hôm nay trên bầu trời Thủ đô chính là lời đáp của thế hệ hôm nay với bản tuyên ngôn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tại quảng trường Ba Đình vào mùa thu năm 1945: Độc lập - Tự do của dân tộc này là bất khả xâm phạm!
Trong ký ức dân tộc, mùa thu không chỉ gợi hương cốm mới, sắc nắng vàng và gió heo may dìu dịu, mà còn khắc ghi khoảnh khắc lịch sử cách đây tám mươi năm, khi cả một dân tộc bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do. Từ mùa thu ấy, đất nước đã đi qua bao đổi thay để hôm nay, trong nhịp sống rộn rã, chúng ta lại được sống trọn vẹn trong hạnh phúc và tự hào.
Một không gian âm nhạc hoành tráng bên bờ biển Bãi Dài, Cam Ranh, Khánh Hòa đang được gấp rút chuẩn bị, hứa hẹn một đêm nghệ thuật bùng nổ để chào mừng 80 năm Quốc khánh.
Một chiếc áo mang sắc màu Tổ quốc, Một lá cờ gấp gọn ôm trọn niềm tự hào lớn lao, Một bản Tuyên ngôn thấm đẫm khí phách của thế hệ đi trước Và một cuốn sổ nhỏ để viết tiếp về lòng biết ơn của tuổi trẻ...Đó là bộ sản phẩm được chàng trai trẻ Phùng Đức Huy cho ra mắt cách đây không lâu với tên gọi: 'Hộp Yêu nước'. Những món quà bình dị, giản đơn là lời khẳng định chắc nịch của thế hệ Gen Z về tình 'Yêu nước'.
80 năm đã trôi qua, nhưng cuộc Cách mạng Tháng Tám và bản Tuyên ngôn Độc lập vẫn là những bài học sâu sắc về tình yêu nước, về khát vọng độc lập, tự do, có sức hút to lớn với những người trẻ đang bước vào kỷ nguyên tri thức.
Triển lãm thành tựu đất nước '80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc' quy tụ những thành tựu nổi bật của đất nước trên mọi lĩnh vực. Trong không gian trưng bày 'Khởi nghiệp kiến quốc' do Bộ Công Thương chủ trì, Công ty Cổ phần Landco (Landco Corporation) giới thiệu bộ sưu tập nội thất sáng tạo 'Đòng Đòng' với chủ đề 'Cất cánh từ cội nguồn'.
Niềm vui những ngày đầu của một đất nước độc lập là niềm vui của một dân tộc anh hùng đã đánh đuổi được thực dân Pháp từng cai trị đất nước trong hơn 80 năm và đánh đuổi được quân phát xít Nhật ra khỏi đất nước; đập tan chế độ bù nhìn. Những trang hồi ký, những dòng hồi ức ghi lại bầu không khí ấy như những thước phim quay chậm nhắc nhớ chúng ta về sự kiện lớn lao nhất của dân tộc.
Chiều 28/8, tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (Đông Anh, Hà Nội), Tọa đàm 'Thế hệ trẻ với khát vọng độc lập, tự do của cha ông' diễn ra sôi nổi trong khuôn khổ Triển lãm '95 năm Cờ Đảng soi đường'.
Chiều 28-8, tại Học viện Chính trị khu vực IV (TP Cần Thơ), Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề '80 năm bản Tuyên ngôn Độc lập: Giá trị lý luận và thực tiễn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc'.
Hòa chung không khí của cả nước chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, Quốc khánh 2/9, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung và ê-kíp công bố dự án âm nhạc 'Đất nước hôm nay'.
Từ 'Nam quốc sơn hà' vang vọng giữa thời Lý, đến 'Bình Ngô đại cáo' thời Lê, và đỉnh cao là Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 do Chủ tịch Hồ Chí Minh công bố, dân tộc Việt Nam đã ba lần cất tiếng khẳng định chủ quyền, ý chí quật cường và khát vọng tự do, độc lập bất diệt.