Giữ tên làng, giữ hồn xóm không phải là sự lưu luyến hình thức mà là cách chúng ta gìn giữ cốt lõi văn hóa của dân tộc ngay trong lúc đất nước đang mạnh mẽ đổi mới.
Các cụ ta cũng từng dạy: 'Trăm cái lý không bằng tí cái tình', tất nhiên ấy là dặn nhau hồi lệ làng, cư xử kiểu làng xã, kiểu 'Phép vua thua lệ làng', làng là đơn vị trung tâm để các gia đình quây quần cốt để trong ấm ngoài êm.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm phê duyệt theo Quyết định số 813/QĐ‑UBND ngày 21/2/2026 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đang mở ra những hướng tiếp cận mới trong tổ chức không gian đô thị, nhấn mạnh sự cân bằng giữa bảo tồn văn hóa cộng đồng và hiện đại hóa đô thị.
Những tháng đầu năm 2026, sân cỏ ở nhiều thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh sôi động bởi các giải bóng đá. Không dừng lại ở quy mô sân chơi thể thao làng xã đơn thuần, với nguồn lực xã hội hóa, bóng đá phong trào ở Bắc Ninh thu hút sự quan tâm rất lớn của cộng đồng.
Trong tiến trình hình thành và phát triển, Thăng Long - Hà Nội chưa bao giờ là đô thị 'thuần phố'. Ngay từ ban đầu, cấu trúc đô thị nơi đây đã đan xen, chồng lớp giữa 'làng' và 'phố'.
Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày, nghệ thuật hô hát bài chòi vẫn được lưu giữ như một phần ký ức cộng đồng. Tiếng trống, câu hô và làn điệu dân ca gợi nhắc về một không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống ấm áp, gắn kết làng xã. Tuy nhiên, để 'di sản tinh thần' này phát huy giá trị ở cơ sở, cần sự bài bản hơn trong cách tổ chức, đầu tư và nuôi dưỡng.
VHXQ - Đình xuất hiện ở Việt Nam từ khoảng thế kỷ 15, gắn với quá trình củng cố tổ chức hành chính của làng xã dưới triều Lê sơ. Từ đó trở đi, đình trở thành một thành tố quan trọng trong cấu trúc của hầu hết làng quê người Việt.
VHXQ - Đình không chỉ là nơi gửi gắm tâm linh của làng mà còn như một điểm hẹn để cộng đồng cư dân tụ hội, nhất là dịp đầu xuân. Luôn có 'bóng' của đình thấp thoáng trong đời sống làng xã, phố thị...
VHXQ - Trong số những ngôi đình cổ còn tồn tại ở Hội An ngày nay, đình Để Võng là một di tích tiêu biểu, lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc sắc. Năm 1991, đình Để Võng được công nhận là di tích cấp quốc gia.
VHXQ - Nếu đình làng miền Bắc là 'thành trì' của những luật lệ cổ xưa, ở Huế mang đậm dấu ấn trật tự phong kiến, thì đình làng xứ Quảng là thực thể sống động, nơi lưu giữ những hồ sơ về cuộc khẩn hoang đầy gian khó.
Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc chiều ngày 30/3/2026 với lãnh đạo Thành ủy Hà Nội đã gợi ý thí điểm xây dựng một 'phường/xã xã hội chủ nghĩa' không chỉ là một định hướng quản trị hay mô hình hành chính đơn thuần, mà còn gợi mở một câu chuyện sâu sắc hơn về cách kiến tạo đời sống xã hội, tái cấu trúc các giá trị cộng đồng và định hình bản sắc đô thị trong thời kỳ mới.
Trong lịch sử nghiên cứu văn hóa Việt Nam đầu thế kỷ 20, sự xuất hiện của các tổ chức học thuật phương Tây đã tạo nên bước ngoặt quan trọng trong việc hệ thống hóa và bảo tồn tư liệu.
Từ những trầm tích của văn hóa Sa Huỳnh, đến thời kỳ cực thịnh của vương quốc Champa với kinh thành Simhapura, rồi tiếp theo là quá trình người Việt vào khai phá và hình thành các cộng đồng làng xã, Trà Kiệu đã trải qua nhiều tầng lớp văn hóa nối tiếp nhau trong hơn 2.000 năm lịch sử.
Theo giới nghiên cứu, truyền thống khoa bảng thường gắn với văn chỉ, còn tinh thần thượng võ gắn với võ chỉ.
Sáng 28/3, UBND xã Thiệu Trung đã long trọng tổ chức khai mạc lễ hội Kẻ Rị - Kẻ Chè năm 2026. Lễ hội thu hút đông đảo cán bộ, Nhân dân và du khách thập phương tham dự.
Giữa lòng phố cổ Hội An, những mái từ đường trầm mặc lưu giữ ký ức nhiều thế hệ cư dân. Qua hàng trăm năm, văn hóa dòng tộc không chỉ gìn giữ truyền thống gia đình mà còn góp phần tạo nên bản sắc riêng của phố Hội.
Giếng làng thường được nhắc đến trong các tài liệu nghiên cứu về văn hóa làng xã và các thiết chế làng xã từ xưa đến nay. Vấn đề này luôn được các nhà khoa học quan tâm nhằm lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Đặc biệt là các di sản văn hóa phi vật thể tồn tại thường gắn với các thiết chế văn hóa cổ. Hơn nữa, sự xuất hiện của các hình thái giếng vuông khác biệt hẳn với các hình thái giếng khác trong khu vực cũng đặt ra câu hỏi về nguồn gốc lịch sử loại giếng này ?
Trên đất này, xứ này, hầu như mọi làng xã đều có những lò chuyên nghề tráng bánh. Một điều nữa, hễ vùng nào có lò bánh, loanh quanh gần đó sẽ có lò tráng mỳ Quảng, đôi khi lò tráng bánh cũng tráng luôn mỳ.
Tuổi 50 bước vào lão làng, câu chuyện vẫn được duy trì tại một ngôi làng ở Bắc Ninh như một nét văn hóa truyền thống nhiều đời của cha ông để lại.
Trước tác động lan rộng của xung đột Trung Đông đối với thị trường năng lượng toàn cầu, nhiều quốc gia Đông Nam Á đang khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó, từ điều chỉnh chính sách đến thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, nhằm hạn chế tác động kinh tế - xã hội.
Trước nguy cơ 'biến tướng' ở một số lễ hội hiện nay, việc bảo tồn những giá trị truyền thống của môn đấu vật đặt ra nhiều yêu cầu đối với công tác tổ chức và quản lý lễ hội.
Sách 'Tên làng xã Thanh Hóa' viết: 'Làng Y Bích có chùa Vích được dựng từ thế kỷ XIV'. Ban đầu, chùa chỉ được dựng bằng tranh tre đơn sơ nên đã nhiều lần bị hỏa hoạn thiêu rụi. Phải đến thời vua Trần Nghệ Tông (1370-1372), chùa mới được xây cất lại bằng gạch ngói, và sau đó được tôn tạo khang trang dưới thời vua Lê Thánh Tông. Dẫu trải qua bao thăng trầm của lịch sử, chùa Vích ngày nay vẫn giữ nét cổ kính và không gian linh thiêng vốn có.
Xã Minh Châu đang khẩn trương hoàn tất các khâu chuẩn bị, từ rà soát cử tri, tổ chức khu vực bỏ phiếu đến bảo đảm an ninh trật tự, sẵn sàng cho ngày hội của toàn dân...
Giữa kho tàng bia ký, sắc phong, thần phả còn nằm im trong đình chùa, làng xã, ngành Hán Nôm đang đối diện một nghịch lý: di sản thì mênh mông, nhưng người đọc được di sản ấy ngày càng hiếm. Khi lớp chuyên gia cao tuổi dần rút lui, câu hỏi về nhân lực trẻ trở nên gai góc hơn bao giờ hết.
Mỗi năm, vào ngày 16 và 17 tháng Giêng âm lịch, lễ hội chọi trâu ở xã Hải Lựu (nay thuộc tỉnh Phú Thọ sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính) lại thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương. Không chỉ là cuộc so tài của những 'ông trâu, ông cầu', lễ hội còn phản ánh nhiều lớp giá trị văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng của làng xã. Từ lễ hội này, có thể thấy rõ hơn cách cộng đồng làng xã gìn giữ và tiếp nối những giá trị văn hóa truyền thống của mình, đồng thời nhận ra những biến đổi đang diễn ra trong đời sống lễ hội hôm nay.
Trong chiến lược phát triển du lịch theo hướng bền vững, giàu bản sắc, ẩm thực Bắc Ninh được xem như 'tấm danh thiếp' gần gũi và thiết thực trong quảng bá hình ảnh địa phương... Bởi chỉ một cặp bánh phu thê, một bữa cơm quan họ hay một mâm cỗ ngày Tết của đồng bào dân tộc Nùng... cũng có thể kể câu chuyện về văn hóa, phong tục, lối sống và sự hiếu khách của người Bắc Ninh - Kinh Bắc.
Các ứng cử viên đại biểu Quốc hội đã trình bày chương trình hành động, cam kết nâng cao năng lực cạnh tranh, khát vọng hội nhập của Việt Nam.
Bằng tư duy đột phá, định lượng rõ mục tiêu và đặt con người ở vị trí trung tâm, Nghị quyết số 80-NQ/TƯ của Bộ Chính trị tạo hành lang chiến lược cho phát triển văn hóa Việt Nam, mở ra cơ hội lớn cho văn hóa làng xã, làng nghề...
Cái chết của một đô vật tại hội làng Thái Lai dấy lên tranh luận về trách nhiệm pháp lý và yêu cầu siết chặt an toàn ở các hoạt động thể thao truyền thống.
Tại Quảng Trị, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị vừa tổ chức hội thảo khoa học 'Thời kỳ Tây Sơn qua tư liệu làng xã và dòng họ miền trung: Những phát hiện mới từ góc nhìn liên ngành'.
Theo thời gian, mừng thọ đầu xuân đã trở thành nét đẹp văn hóa ý nghĩa, thể hiện sâu sắc truyền thống 'kính già, trọng thọ', bồi đắp và lan tỏa giá trị hiếu nghĩa trong mỗi gia đình, làng xã. Sự đoàn viên sum vầy, ấm áp trong lễ mừng thọ vừa vun đắp nếp nhà, vừa giữ gìn truyền thống, góp phần gắn kết tình làng nghĩa xóm.
Có một sự thật là, văn hóa ứng xử nơi công cộng của dân ta, dẫu đa phần đã rất hợp lý, rất văn hóa, vẫn còn những hành vi hết sức đáng xấu hổ, đáng phải lên án.
Ngày 26.2, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức hội thảo khoa học 'Thời kỳ Tây Sơn qua tư liệu làng xã và dòng họ miền Trung: Những phát hiện mới từ góc nhìn liên ngành'.
HNN.VN - Ngày 26/2, tại Quảng Trị, Phân viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch miền Trung phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề 'Thời kỳ Tây Sơn qua tư liệu làng xã và dòng họ tại miền Trung: Những phát hiện mới từ góc nhìn liên ngành'.
Ngày 26/2, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Phân viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch miền Trung tổ chức hội thảo khoa học 'Thời kỳ Tây Sơn qua tư liệu làng xã và dòng họ tại miền Trung: Những phát hiện mới từ góc nhìn liên ngành'.
Là nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực sân khấu truyền thống, tôi nhận thấy, tinh thần của Nghị quyết số 80 mở ra cơ hội cho nghệ thuật truyền thống tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch.
Bắc Ninh - Kinh Bắc từ lâu đã được biết đến là một trong những 'cái nôi' của nền văn hiến Việt Nam, nơi hội tụ đậm đặc các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc được bồi đắp qua nhiều thế kỷ.
Trong hai ngày 25 và 26/2, lễ hội Đình làng Túy Loan được tổ chức tại xã Hòa Vang. Đây là một lễ hội văn hóa tiêu biểu tại Đà Nẵng giữ nguyên không khí truyền thống và bản sắc làng xã, với nhiều hoạt động sinh hoạt cộng đồng mùa xuân.
Xuân Bính Ngọ - Trong dòng chảy hiện đại hóa của Đà Nẵng, có một kho báu thầm lặng đang chờ được đánh thức. Đó là di sản Hán Nôm - những chứng tích bằng chữ viết của tiền nhân.
Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.
Cúng Tết Nguyên đán ở các làng xã là tục lệ có từ rất xa xưa ở Xứ Lạng. Đó là nét đẹp văn hóa truyền thống thể hiện đạo hiếu, sự gắn kết cộng đồng của người Lạng Sơn. Trong mỗi thời kỳ lịch sử, tục lệ này lại mang một sắc thái khác nhau. Trước cách mạng tháng Tám năm 1945, tục cúng Tết Nguyên đán ở Lạng Sơn không chỉ chứa đựng bản sắc văn hóa vùng, miền mà còn mang đậm dấu ấn lịch sử thời kỳ phong kiến ở nước ta.
Từ ký ức tuổi thơ đến góc nhìn kinh tế di sản, tác giả Nguyễn Mỹ - người con làng cổ Đường Lâm - đề xuất bảo tồn làng xã như chỉnh thể 'miền quê đáng sống'.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Tết không chỉ một thời khắc chuyển giao của đất trời theo lịch âm, mà còn là 'điểm hẹn thiêng liêng' của văn hóa Việt Nam...
Từ đầu thế kỷ 17 đến cuối thế kỷ 19, nhiều giáo sĩ, thương nhân và học giả phương Tây khi đến Đàng Ngoài và Bắc Kỳ đã để lại những ghi chép về Tết Nguyên đán của người Việt.