Tháng 9/2025, hồ sơ hạt nhân Iran ghi dấu hai diễn biến cho thấy sức ép quốc tế gia tăng rõ rệt. Ngày 18/9, Pháp tuyên bố cơ chế tự động tái áp đặt trừng phạt (snapback) với Iran sẽ có hiệu lực vào cuối tháng, sau khi nhóm E3 (gồm Anh, Pháp, Đức) kích hoạt từ ngày 28/8. Trước đó, tại Vienna, Iran buộc phải rút dự thảo nghị quyết tại Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) nhằm lên án các cuộc tấn công vào cơ sở hạt nhân dưới áp lực từ Mỹ và phương Tây. Hai sự kiện, tuy diễn ra ở hai mặt trận khác nhau, đều phơi bày tình thế Iran đang đối diện sức ép kép: vừa tại diễn đàn an ninh hạt nhân quốc tế, vừa từ vòng vây trừng phạt của Liên hợp quốc (LHQ).
Quyết định mới đây của Nhóm E3 (gồm Anh, Đức và Pháp) về việc kích hoạt cơ chế tái áp đặt trừng phạt Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran đã ngay lập tức làm dấy lên một vòng xoáy ngoại giao căng thẳng. Con đường hướng tới một thỏa thuận hạt nhân 'đủ tốt' với Iran đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Theo hình ảnh vệ tinh, hoạt động xây dựng công trình mới tại một cơ sở quan trọng trong chương trình vũ khí hạt nhân chưa được xác nhận của Israel đã được đẩy mạnh.
Iran phải đối mặt với việc gia hạn các lệnh trừng phạt theo lệnh của Liên Hợp Quốc trong vòng vài tuần tới nếu nước này không chịu quay lại đàm phán về tương lai chương trình hạt nhân và cho phép các cuộc thanh sát quốc tế đối với những cơ sở hạt nhân của mình.
Anh, Pháp và Đức (nhóm E3) chính thức khởi động tiến trình tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran, sau khi các nỗ lực ngoại giao rơi vào bế tắc.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot ngày 30/8 khẳng định Paris duy trì cam kết cùng các đồng minh tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc đối với Iran nếu nước này không thay đổi lập trường về chương trình hạt nhân.
Theo Arabnews, người đứng đầu chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho biết, những tuần tới sẽ mang đến 'cơ hội' để tìm ra giải pháp ngoại giao cho chương trình hạt nhân của Iran, sau khi các cường quốc châu Âu kích hoạt thời hạn 30 ngày để các lệnh trừng phạt có hiệu lực trở lại.
Ba cường quốc này lo ngại họ sẽ mất quyền khôi phục các lệnh trừng phạt đối với Iran nếu không hành động ngay lập tức.
Iran thông báo đã cho phép một số thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) quay lại nước này.
Theo News.az, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio đã hoan nghênh động thái của Anh, Pháp và Đức (nhóm E3) nhằm kích hoạt cơ chế 'phục hồi' của Liên hợp quốc, một quá trình có thể dẫn đến việc khôi phục các lệnh trừng phạt đối với Iran đã được áp dụng trước thỏa thuận hạt nhân năm 2015.
Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, chủ yếu do cuộc tấn công của Israel và Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng 6.
Thanh sát viên IAEA lần đầu trở lại Iran kể từ sau vụ tấn công của Israel vào nước Cộng hòa Hồi giáo
Ngày 27/8, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi xác nhận, nhóm thanh sát viên đầu tiên của cơ quan này đã trở lại Iran, đánh dấu lần tiếp cận đầu tiên kể từ sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạt nhân của Tehran hồi tháng 6.
Cuộc điện đàm giữa ông Pezeshkian và ông Putin diễn ra ngay trước thềm các cuộc đàm phán hạt nhân quan trọng giữa Iran với bộ 3 quốc gia hàng đầu châu Âu (E3).
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Iran có nguy cơ phải đối mặt với các lệnh trừng phạt đã được dỡ bỏ theo thỏa thuận hạt nhân năm 2015.
Truyền thông Iran đưa tin, theo kế hoạch, cuộc đàm phán giữa Iran và 3 quốc gia châu Âu gồm: Anh, Pháp và Đức (còn gọi là nhóm E3) được nối lại tại Geneva, Thụy Sĩ vào ngày 26/8.
Trong bài phát biểu ngày 24/8, Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei cảnh báo rằng quan hệ giữa Tehran và Washington hiện tại là 'không thể giải quyết'.
Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei đã bác bỏ lời kêu gọi của phe ôn hòa tại Tehran về việc đàm phán trực tiếp với Mỹ và nhận định rằng thái độ thù địch của Washington không thể được giải quyết thông qua đàm phán.
Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei nói tình hình hiện nay trong quan hệ Mỹ - Iran là 'không thể giải quyết', trong bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân tiếp tục bế tắc.
Khi Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington vào tuần tới tại hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của hai nhà lãnh đạo, một trong những chủ đề nóng bỏng nhất sẽ là việc Seoul phải chi trả bao nhiêu cho lực lượng Mỹ đồn trú trên bán đảo Triều Tiên. Đồng thời, cả hai bên cũng sẽ thảo luận về cách định hình liên minh trước những thách thức an ninh ngày càng lớn trong khu vực.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã xác định được một tòa nhà mới, bị nghi ngờ là một cơ sở làm giàu uranium, tại Khu phức hợp hạt nhân Yongbyon của Triều Tiên.
Một lãnh đạo cấp cao của Iran ngày 18/8 cảnh báo chiến tranh với Israel có thể bùng phát bất cứ lúc nào, đồng thời nhấn mạnh sự tạm lắng hiện tại sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng 6 chỉ là một lệnh ngừng bắn tạm thời.
Iran sẵn sàng bảo đảm bản chất hòa bình của chương trình hạt nhân nhưng với điều kiện các lệnh trừng phạt phải được dỡ bỏ.
Ngày 13-8, nhóm quốc gia E3, gồm Anh, Pháp và Đức tuyên bố sẵn sàng tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nếu Iran không đồng ý với một thỏa thuận hạt nhân vào cuối tháng 8 năm nay.
Ngày 12/8, Pháp, Đức và Vương quốc Anh - nhóm E3 - đã thông báo với Liên hợp quốc (LHQ) rằng họ sẵn sàng khôi phục các biện pháp trừng phạt đối với Iran nếu nước này không quay lại bàn đàm phán về chương trình hạt nhân.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran cho biết sẵn sàng chấp nhận một số hạn chế nhất định đối với chương trình hạt nhân để đổi lấy việc được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Iran International dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-e Ravanchi cho biết, nước này sẵn sàng chấp nhận một số hạn chế đối với chương trình hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế, nhưng việc chấm dứt làm giàu uranium là không thể thương lượng.
Quan chức cấp cao của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) lần đầu tới Tehran, nhưng chỉ để tìm kiếm các hình thức hợp tác mới.
Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 6/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo mạnh mẽ Iran rằng, bất kỳ nỗ lực nào nhằm khôi phục chương trình vũ khí hạt nhân sẽ phải đối mặt với phản ứng ngay lập tức và dứt khoát từ phía Washington.
Theo IRNA, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tuyên bố nước này vẫn giữ nguyên năng lực làm giàu uranium và sẽ quyết định thời điểm cũng như cách thức nối lại chương trình hạt nhân tùy theo tình hình.
IRNA dẫn tuyên bố của Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araqchi cho biết, Iran vẫn duy trì khả năng làm giàu uranium và sẽ quyết định thời điểm, cách thức tiếp tục hoạt động dựa trên tình hình thực tế.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh Mỹ cần bồi thường cho Iran về thiệt hại gây ra bởi đòn không kích vào các cơ sở hạt nhân hồi tháng trước, trước khi nối lại đàm phán.
Các lệnh trừng phạt nhắm vào ngành dầu mỏ thường không mang lại kết quả rõ ràng trong việc buộc các nước bị nhắm đến phải thay đổi chính sách. Ngược lại, chúng lại khiến doanh nghiệp và người dân ở chính quốc gia ban hành trừng phạt phải gánh thêm chi phí.
Ngày 29/7, theo Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Iran, Tướng Abdolrahim Mousavi, nước này không tin vào những cam kết của Mỹ và Israel, sẵn sàng đối phó kiên quyết với bất kỳ hành động gây hấn nào.
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã đưa ra những cảnh báo cứng rắn đối với Iran, chỉ vài tuần sau loạt tấn công quân sự nhằm vào ba cơ sở hạt nhân của nước này, đồng thời tuyên bố sẵn sàng hành động 'nhanh chóng và công khai' nếu Tehran tiếp tục làm giàu uranium.
Ngày 25-7, phái đoàn 3 quốc gia châu Âu (E3), gồm Anh, Pháp và Đức, đã tới lãnh sự quán Iran tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) để tham gia các cuộc đàm phán trực tiếp về chương trình hạt nhân của Iran.
Iran được cho là có cơ sở hạt nhân bí mật tại tỉnh Semnan, đây mới thực sự là trung tâm làm giàu uranium lớn nhất của nước này.
Trước thềm cuộc gặp với Anh, Đức và Pháp, được gọi là nhóm E3, ở thành phố Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) để bàn về những vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, Iran đã gặp Nga và Trung Quốc ở cấp Tổng vụ trưởng Bộ Ngoại giao.
Rosatom hiện nắm giữ hơn 1/3 thị trường làm giàu uranium toàn cầu.
Vào 25/7 tới, Iran và ba cường quốc châu Âu gồm Pháp, Đức và Anh (nhóm E3) sẽ chính thức nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc kéo dài nhiều năm; tuy nhiên, trong bối cảnh vắng bóng vai trò trực tiếp của Mỹ và tồn tại nhiều bất đồng cốt lõi, vòng đàm phán lần này được đánh giá là khó đạt được đột phá.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tái khẳng định quyết tâm duy trì chương trình hạt nhân, bao gồm cả hoạt động làm giàu uranium, và cảnh báo sẵn sàng đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công thêm một lần nữa.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Iran không tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng sẽ tiếp tục làm giàu uranium theo đúng quy định của luật pháp quốc tế.