Hình ảnh ngựa trong văn học trung đại

Trong dòng chảy văn học trung đại, hình ảnh con ngựa không chỉ là phương tiện di chuyển thuần túy. Ngựa mang trong mình chiều sâu biểu tượng: nhịp chân của lịch sử, tiếng vó của chia ly, bụi đường quan lộ và khí phách của kẻ sĩ. Ở tầng cao hơn, đó còn là hình ảnh ẩn dụ cho một đất nước qua từng thời đại. Nhân dịp năm mới, chúng tôi có cuộc trò chuyện với nhà nghiên cứu Trần Mạnh Cường, hiện công tác tại Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An.

Văn bia tiến sĩ và 'lời răn' kẻ làm quan

Trên thế giới ở một số quốc gia cũng dựng bia đề danh những người đỗ đạt nhưng chỉ có bia tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) ngoài tên các vị tân khoa còn có bài ký ghi lịch sử khoa thi, triết lý về nền giáo dục, đào tạo, sử dụng nhân tài của các triều đại, đặc biệt là 'lời răn', nhắc nhở những kẻ đỗ đạt, chuẩn bị bước chân vào chốn quan trường về sứ mệnh phụng sự xã tắc.

Thời gian trôi không nhạt phai màu hoa Tết

Thời gian có thể trôi đi, nhưng sắc hoa Tết thì vẫn bền bỉ giữ nguyên hương vị Xuân trong ký ức người Việt...

Vui như tết!

Giữa những chộn rộn của không khí tết, dường như đi đâu cũng thấy mọi người thường trực nụ cười trên môi.

Đầu xuân, nhớ một tấm lòng sắt son với nước non

Ở đầu thế kỷ XIX, có một nhân vật của Đà Nẵng rất đáng để hậu thế học tập về tinh thần cầu tiến là Tiến sĩ Phạm Phú Thứ.

Hoàng giáp hai lần đỗ đầu, được vua Tự Đức ban tên

Hai lần đứng đầu các khoa thi lớn của triều Nguyễn, từ Giải nguyên đến Hội nguyên, Hoàng giáp Lê Khắc Cẩn không chỉ nổi danh về học vấn mà còn được vua Tự Đức đặc biệt yêu mến, ban tên và trọng dụng.

Đặc điểm pháp môn Tịnh độ qua lăng kính văn hóa tín ngưỡng người Việt

Qua lăng kính văn hóa học, chúng ta nhận thấy đặc điểm Tịnh độ Việt Nam không những rất đa dạng mà còn rất đặc thù, không dễ nhầm lẫn với pháp tu Tịnh độ của các quốc gia Phật giáo Bắc Tông khác.

Tôi mơ một giấc mơ!

Sáng thứ 7 đẹp trời, lão Trư ngồi thừ ra trước cửa nhà. Gió nồm mơn man da thịt khiến lão định bụng ngả lưng xuống liếp nhà đánh một giấc. Chợt Tuấn tiến sĩ đến chơi. Lão mắt sáng trưng, bật dậy như chiếc lò xo vừa thả nén.

Văn học và số phận con người

Kỷ nguyên mới mà Ðảng ta đang dồn sức dẫn dắt toàn dân tộc vươn tới, hiểu một cách nôm na là kỷ nguyên mà toàn dân tộc ai cũng hạnh phúc. Hay như lời Bác Hồ giản dị-'…dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành'.

Nghĩ gần... Nghĩ xa... để đi và đến

Nghĩ gần... Nghĩ xa... là tác phẩm mang ấn tượng mới lạ từ nội dung đến hình thức của nhà nghiên cứu Bùi Quang Huy (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2025). Từ góc nhìn của tác giả, học để tiến bộ là một hành trình lớn của mỗi con người, mỗi vùng đất, mỗi quốc gia dân tộc, để đi và đến...

Truyền thống khoa cử ở Việt Nam

Từ xưa, ông cha ta đã luôn xem trọng khoa cử. Đó không chỉ là cơ sở để nhà nước phong kiến lựa chọn nhân tài mà còn là con đường phát triển cao quý của mỗi cá nhân và cả dòng tộc. Dù trải qua hàng ngàn năm thăng trầm của lịch sử, truyền thống khoa cử, tôn trọng kẻ sĩ, hiền tài luôn được đề cao, là giá trị văn hóa đặc sắc được ông cha đã truyền lại cho chúng ta.

Đề thi học sinh giỏi Ngữ văn: Người trẻ và hành trình khai vấn bản thân

Câu nghị luận xã hội đề thi môn Ngữ văn - Kì thi chọn học sinh giỏi trung học phổ thông cấp tỉnh và chọn đội tuyển kì thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh Ninh Bình, yêu cầu thí sinh suy nghỉ về vấn đề: Người trẻ và hành trình khai vấn bản thân.

Bí ẩn tài trí Quách Gia, quân sư thiên tài bên cạnh Tào Tháo

Quách Gia được coi là 'quân sư thần đoán' của Tào Tháo, với những mưu lược giúp xoay chuyển thời cuộc, khiến hậu thế không ngừng thán phục.

Ai là người đầu tiên đề xuất đổi tên Sài Gòn thành TPHCM?

Ông là một trong những người Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp bác sĩ y khoa tại Pháp. Ngay khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa thành lập, ông không do dự đứng về phía Tổ quốc, tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp.

Ra mắt 'Lược khảo về khoa cử Việt Nam: Từ khởi thủy đến khoa Mậu Ngọ 1918'

NXB Tổng hợp TP.HCM ra mắt Lược khảo về khoa cử Việt Nam của Trần Văn Giáp, tái hiện lịch sử khoa cử từ 1075 đến khoa thi cuối 1918.

Ông Nghè Đông Tác: Người mang khí tiết kẻ sĩ Bắc Hà thời ly loạn

Giữa bối cảnh đất nước xảy ra biến động chính trị và xâm lăng ngoại bang, ông Nghè Đông Tác - Tiến sĩ Nguyễn Văn Lý vẫn giữ khí tiết thanh cao, giáo hóa hậu sinh, can gián vua khỏi sai lầm, trọn vẹn đạo lý, xứng đáng là một kẻ sĩ Bắc Hà.

Đào Duy Từ - Kẻ sĩ Hoài Nhơn không khuất phục số mệnh

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc Việt Nam, có những con người mà tên tuổi của họ gắn liền với trí tuệ, khí phách và bản lĩnh vượt lên nghịch cảnh để tạo nên kỳ tích. Họ là những bậc đại trí, đại dũng, sống không cam phận, chết không quên nghĩa nước.

Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Đất Tổ tự tin, trách nhiệm cùng đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Nhìn lại lịch sử, dân tộc Việt Nam luôn có truyền thống quý trọng hiền tài, kẻ sĩ xưa và trí thức ngày nay. Từ thế kỷ thứ XV, Thân Nhân Trung (1418 - 1499) - Phó đô Nguyên súy Tao đàn Nhị thập bát Tú thời Vua Lê Thánh Tông, danh nhân lịch sử, văn hóa xuất sắc của dân tộc đã đúc kết: 'Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn'. Chủ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ ra: 'Nhân tài nảy sinh trong thực tiễn cách mạng, việc sử dụng và phát huy tài năng của họ có ý nghĩa quyết định đến thành bại của cách mạng...'. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng 'trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc'...

Vài nét về Đại lễ Phật đản đầu tiên và lớn nhất trong lịch sử Phật giáo

NSGN - Trong lịch sử phát triển của Phật giáo, đã từng có một Đại lễ Phật đản được tổ chức với quy mô rất lớn, được nhiều nguồn thư tịch khả tín như Hậu Hán thư (後漢書), Tam quốc chí (三國志), Phật tổ thống kỷ (佛祖統紀)… cùng ghi nhận.

Nhớ về kẻ sĩ Ngàn Hống Võ Hồng Huy

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Võ Hồng Huy là người có nhiều đóng góp cho kho tàng văn hóa dân gian xứ Nghệ với danh xưng: 'kẻ sĩ Ngàn Hống'.

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà nghiên cứu văn hóa Võ Hồng Huy

Nhà nghiên cứu văn hóa Võ Hồng Huy là một trong những người tâm huyết nhất nghiên cứu về núi Hồng ở nhiều phương diện nên nhiều người tôn gọi ông là 'Kẻ sĩ Ngàn Hống'.

Đọc lại bài thi của Trạng nguyên Nguyễn Trực

Kỳ thi Đình năm Nhâm Tuất (1442), Nguyễn Trực đỗ trạng nguyên, ở tuổi 26.

Kiến tạo hệ sinh thái văn hóa bền vững cho hồ Văn

Không gian hồ Văn thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) là di tích một thuở hội ngộ của giới tao nhân, mặc khách và kẻ sĩ đất kinh kỳ. Suốt thời gian dài bị lãng quên, sau khi được tu bổ, cải tạo, nơi đây đã và đang trở thành điểm đến, kết nối nhiều hoạt động cộng đồng và văn hóa đọc với mục tiêu tạo nên hệ sinh thái văn hóa bền vững, vừa bảo tồn giá trị lịch sử, vừa phát triển các loại hình dịch vụ phù hợp.

Kiến tạo hệ sinh thái văn hóa bền vững cho hồ Văn

Không gian hồ Văn thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) là di tích một thuở hội ngộ của giới tao nhân, mặc khách và kẻ sĩ đất kinh kỳ. Suốt thời gian dài bị lãng quên, sau khi được tu bổ, cải tạo, nơi đây đã và đang trở thành điểm đến, kết nối nhiều hoạt động cộng đồng và văn hóa đọc với mục tiêu tạo nên hệ sinh thái văn hóa bền vững, vừa bảo tồn giá trị lịch sử, vừa phát triển các loại hình dịch vụ phù hợp.

Chuyện cầu hiền trọng dụng nhân tài

Ngày xuân, lần giở sử cũ nước mình về chuyện 'cầu hiền' và 'chiêu hiền đãi sĩ', cho chúng ta nhiều điều suy ngẫm. Đó chính là những bài học đầy ý nghĩa về vai trò kẻ sĩ và cách sử dụng người tài theo đạo lý 'phi trí bất hưng', 'tìm lẽ trị bình, lấy tuyển nhân tài làm gốc'.

Tạo cơ chế đột phá thu hút nhân tài, đưa đất nước vào kỷ nguyên mới: Cảo thơm lần giở trước đèn...

Một trong bảy định hướng chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc được đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng đề xướng, có định hướng thứ sáu là 'cán bộ', với mục tiêu phải 'xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới'. Nhưng bàng bạc của cả bảy định hướng đều là câu chuyện về con người, nhất là việc tạo 'cơ chế đột phá thu hút nhân tài trong và ngoài nước', việc sử dụng người tài cho sự nghiệp lớn lao của dân tộc.

Cúc cổ… nơi mô

Cúc cổ là biểu tượng xuất hiện nhiều trên các công trình di sản, trang phục, trang sức Triều Nguyễn. Dù còn dấu tích, song loài hoa này dường như không còn hiện diện ở Huế. Trong khi, thú chơi cúc cổ như một dòng chảy âm thầm gắn bó với một số 'kẻ sĩ Hà Thành'.

Tin tức nổi bật trên Báo Đồng Nai cuối tuần ra ngày 12-1-2024

Định hướng phát triển không gian cho đô thị Sân bay Long Thành; Đặc sản chuối đồi đá hút hàng cuối năm; Chân dung Kẻ sĩ Đồng Nai qua góc nhìn của nhà báo Mai Sông Bé… là những nội dung nổi bật trên Báo Đồng Nai số 5551 ra ngày 12-1-2024 và website Báo Đồng Nai.

Chân dung Kẻ sĩ Đồng Nai qua góc nhìn của nhà báo Mai Sông Bé

Kẻ sĩ Đồng Nai là tác phẩm mới nhất của nhà báo Mai Sông Bé - nguyên Giám đốc Đài Phát thanh - truyền hình Đồng Nai vừa ra mắt và giới thiệu đến bạn đọc.

Vị quan nào 80 tuổi vẫn xin vua cầm quân ra trận đánh giặc?

Ông là nhà quân sự, kinh tế và nhà thơ lỗi lạc với nhiều đóng góp to lớn cho nước nhà thời kỳ phong kiến.

Khai mạc Triển lãm 'Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống khoa bảng Hải Phòng'

Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) vừa phối hợp với Bảo tàng TP Hải Phòng tổ chức Triển lãm 'Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống khoa bảng Hải Phòng'

Triển lãm 'Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống khoa bảng Hải Phòng'

Ngày 30/11, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Bảo tàng thành phố Hải Phòng, tổ chức Triển lãm 'Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống khoa bảng Hải Phòng' tại Văn Từ - Đình Hàng Kênh, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng.

Trường đại học đầu tiên của Việt Nam do ai làm hiệu trưởng?

Được thành lập từ thời nhà Lý, di tích gần 1000 năm tuổi này là trường đại học đầu tiên của Việt Nam, đào tạo hàng nghìn nhân tài cho đất nước.

Sân khấu cần nhiều hơn sự dấn thân và sáng tạo

Tháng 11, những người yêu sân khấu Thủ đô vừa được thưởng thức một 'bữa tiệc' sân khấu đa sắc cùng Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2024. Cuộc tranh tài của 12 đơn vị nghệ thuật thuộc nhiều loại hình: chèo, tuồng, cải lương, kịch nói, múa rối,… đã phần nào vẽ nên diện mạo sân khấu Thủ đô hiện tại.

Kiến tạo đội ngũ nhà giáo mới

Thời điểm này, cả nước có khoảng 1,6 triệu nhà giáo.

Tác giả Cho Chulhyeon: Viết bằng nhịp đập của trái tim

Khi viết sách về cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, tác giả Cho Chulhyeon đã nhiều lần thay đổi văn phong theo những xao động của trái tim ông...

Điểm sáng tại Liên hoan sân khấu Hà Nội mở rộng – năm 2024

Liên hoan sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2024 đã khép lại vào tối ngày 9/11 tại rạp Đại Nam. Bên cạnh trăn trở về những tồn tại, liên hoan có những điểm sáng làm bừng lên hy vọng về sự tiếp nối và phát triển của sân khấu Hà Nội nói riêng và sân khấu Việt Nam nói chung.

Bế mạc Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2024: Ba vở diễn được trao huy chương Vàng

Tối 9.11, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2024 đã bế mạc. Ban tổ chức đã trao 3 huy chương Vàng cho 3 vở diễn xuất sắc.

Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2024: Trao 82 giải thưởng

Tối 9/11, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2024 đã bế mạc.