Hát Xẩm là một loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian có nội dung ca từ độc đáo, tiêu biểu của Việt Nam. Trong các loại hình âm nhạc truyền thống của dân tộc, có lẽ chỉ duy nhất hát Xẩm được gọi với tư cách là một nghề để kiếm sống. Nghệ thuật hát Xẩm ở Ninh Bình gắn liền với cố Nghệ nhân, nghệ sĩ ưu tú Hà Thị Cầu - Bà chính là nghệ nhân cuối cùng còn hành nghề hát Xẩm.
Âm nhạc truyền thống, cũng như mọi giá trị đặc trưng khác của dân tộc, chính là vốn liếng lớn nhất để tâm hồn và nhân cách mỗi người được bồi đắp. Lúc sinh thời, GS.TS Trần Văn Khê đã dành cả cuộc đời mình cho âm nhạc dân tộc với mong muốn bảo vệ, gìn giữ âm nhạc cổ truyền của dân tộc và đưa âm nhạc dân tộc Việt Nam ra thế giới.
'Con người của xã Yên Phong nói chung và huyện Yên Mô thuộc đất Ninh Bình của cố đô xưa nó lạ lắm, chả giống với bà con trong thiên hạ tý nào đâu. Anh tính, ai đời, với chúng tôi, hàng ngày ngoài cơm nước ra không kể, thiếu thức gì thì thiếu chứ nhất định không thể thiếu 'cái món' hát xẩm được. Xẩm với người dân đất này chả khác gì hơi thở đâu, thật đấy!' - Ông Vũ Văn Phó, một trong những người học trò 'cưng' của cụ Hà Thị Cầu, nghệ nhân hát Xẩm lừng danh đất Việt, đã mở đầu câu chuyện với tôi như thế.
Trong danh sách đề nghị Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân dịp này, Nghệ nhân Ưu tú Ngô Văn Đảm (trong ảnh) là người cao tuổi nhất, năm nay 93 tuổi. Nhưng đó không phải điều đặc biệt nhất về lão nghệ nhân này. Được vinh danh ở lĩnh vực ca trù, nhưng ông lại nổi tiếng trong lĩnh vực… hát xẩm, là người nắm vững lý luận và soạn lời cho hát chèo, vừa am tường chầu văn, quan họ… Mặc dù tuổi cao nhưng ông vẫn đi diễn và vẫn tiếp tục truyền dạy những ngón nghề của bộ môn nghệ thuật truyền thống cho những thế hệ sau này.
Nguyễn Thị Thanh Xuân (sinh năm 2000) là sinh viên trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Nghệ An. Sinh ra và lớn lên ở vùng quê Thanh Chương, Nghệ An, Xuân theo học chuyên ngành biểu diễn dân ca và thanh nhạc. Sinh ra trong một gia đình làm nông, bố đau ốm, mẹ phải đi làm xa để trang trải cuộc sống gia đình, Xuân đã sớm có tính tự lập và luôn tự nhủ bản thân phải cố gắng thật nhiều.
Với nỗi nhớ con, Hiền Thục lại gửi hết tâm tình của mình vào thư - một thói quen cô dành riêng cho con gái Gia Bảo từ lâu. Nhưng so với những dòng tâm sự, hình ảnh của Hiền Thục lại quá đỗi ngây thơ - không như tuổi U40 của cô.
Quyết định theo con đường nghệ thuật chuyên nghiệp, Thái Phương (con gái út NS Thanh Thanh Hiền) tiết lộ mẹ là người chỉ đường dẫn lối nhưng hai mẹ con khó tránh khỏi những lúc chưa đồng thuận trong quan điểm về âm nhạc.
Cùng là Quán quân của các cuộc thi tài năng/ âm nhạc nhưng mỗi người lại có cách định hướng bản thân và câu chuyện quản lý tiền bạc khác nhau.
Lấy chủ đề là loại hình nghệ thuật hát Xẩm, Talkshow Chiếu Xẩm – xưa và nay hứa hẹn sẽ là không gian cùng sống trong tiếng ca, tiếng hát ngàn đời nay của cha ông.
'Chiếu xẩm: Xưa và nay' là buổi tọa đàm về nghệ thuật xẩm trong đời sống hiện đại do CLB Tuyên truyền Văn hóa - Lịch sử tổ chức nhằm lan tỏa giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống tới đông đảo công chúng.
Xẩm vốn dĩ không có nhiều chất liệu tạo hình như một số môn nghệ thuật biểu diễn khác, nhưng với mong muốn khơi gợi được hứng thú tìm hiểu về văn hóa truyền thống cho công chúng, đặc biệt là giới trẻ, các nghệ sĩ đương đại đã đưa tới cho Xẩm những góc nhìn, những chấm phá độc đáo, hấp dẫn thông qua chuỗi sự kiện trải nghiệm đa giác quan Mắt Xẩm.
'Mắt xẩm' là dự án nghệ thuật do nhóm 'Chèo 48h - Tôi chèo về quê hương' thực hiện. Với góc nhìn đa dạng về xẩm trong cuộc sống đương đại, thông qua các cuộc trò chuyện và giới thiệu âm nhạc thể nghiệm trực tuyến, cũng như triển lãm các tác phẩm hội họa, nghệ thuật sắp đặt, trình diễn, dự án mang đến một cái nhìn xuyên suốt về xẩm trong hành trình thích ứng và sáng tạo.
Bùi Công Sơn (sinh năm 2000, Thái Bình) là một người dành nhiều đam mê đối với bộ môn nghệ thuật hát xẩm. Công Sơn hiện đang truyền dạy lại hát xẩm cho mọi người với hi vọng sẽ lan tỏa và lưu giữ được văn hóa truyền thống dân tộc.
Trải qua bao thăng trầm của cuộc sống, cho dù đã gần một thế kỉ qua đi, tình yêu với Xẩm của người nghệ nhân dân gian Ngô Văn Đảm vẫn thiêng liêng như thuở ban đầu. Với cụ Đảm, được sống, được ngày ngày kéo nhị, đàn hát đã là một niềm hạnh phúc giản dị đến lạ thường.
Dù không nhìn bằng đôi mắt, nhưng xẩm lại soi chiếu những góc nhìn rất chân thực và sâu sắc về cuộc sống.
Từ ngày 16 đến ngày 22/5 tại Vicas art studio (32 Hào Nam, Hà Nội) sẽ diễn ra chuỗi hoạt động 'Mắt Xẩm' bằng hình thức trực tuyến.
Từ ngày 16/5 đến ngày 22/5 tại Vicas art studio (32 Hào Nam, Hà Nội) sẽ diễn ra chuỗi hoạt động 'Mắt xẩm' giới thiệu những góc nhìn, quan điểm đa dạng về hát xẩm.
Nhiều nghệ sĩ lẩy Kiều, hát ru, hát xẩm, chèo và thậm chí dịch ca khúc Việt để lan tỏa nghệ thuật truyền thống qua mạng xã hội ra với thế giới.
Chưa có nhiều hoạt động nghệ thuật chính thức, Hoàng Thái Phương cũng không chạnh lòng khi bị gọi là con gái nghệ sĩ Thanh Thanh Hiền. Cô thấy nể trọng và tự hào về những cống hiến của mẹ trong nghệ thuật.
Ở tuổi 18, Hoàng Thái Phương - con gái nghệ sĩ Thanh Thanh Hiền có nhiều dự định theo đuổi con đường âm nhạc.
Theo Hoàng Thái Phương, nghệ sĩ Thanh Thanh Hiền rất nghiêm khắc trong việc nuôi dạy con, không đòn roi nhưng chỉ cần nói nhỏ là các con đã phải sợ.