Mỗi ngày, ngư dân làng nổi An Biên lại xuôi theo con nước tìm kiếm 'lộc trời' dưới lớp bùn đáy sông. Đằng sau những mẻ sò huyết trị giá bạc triệu đồng là bao nhọc nhằn của cư dân vùng cửa biển.
Những ngày qua, tuyến Kênh 2 đi qua địa bàn khu vực Tân Phước (1,2,3), tỉnh Đồng Tháp xảy ra tình trạng ùn ứ giao thông thủy. Nhiều sà lan chở hàng hóa phải neo đậu chờ đợi kéo dài, gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp trong khu vực.
Chiều xuống, mặt biển hừng lên màu đỏ ối, loang trên những chiếc thúng chai tróc nhựa nằm ngửa bụng bên mép sóng. Mùi tanh đặc quánh và hơi muối chát gắt quyện trong gió Nam. Tiếng gọi nhau oang oang bằng thứ giọng biển đặc sệt xứ Quảng: 'Đi mành ngài ơi!'. Với người dân vùng biển này, đó là tín hiệu quen thuộc báo mùa mành đã về.
Một lần rong ruổi vùng đất phía Đông huyện Gio Linh (cũ), nay thuộc địa bàn các xã Gio Linh, Cửa Việt và Bến Hải, tôi nương theo dòng sông Cánh Hòm để tìm về những lớp trầm tích văn hóa, lịch sử của vùng đất này.
Nằm bên dòng Ô Lâu, nhịp sống ở thôn Hưng Nhơn, xã Nam Hải Lăng êm đềm trôi như con nước mùa hạ. Trong không gian yên bình ấy, nhịp chuyển đổi số của thôn lại rất khác, sôi động và mạnh mẽ. Nhịp điệu đó được cho là khởi đầu từ khi những mã QR về tận từng kiệt, từng nhà trong thôn.
Những năm gần đây, ốc đinh được người dân dùng làm thức ăn nuôi tôm, cua. Nhờ cào 'lộc trời' này, nhiều gia đình sống khỏe, không cần bỏ ra nhiều vốn, chỉ cần tốn công sức có thể bỏ túi đến cả triệu đồng mỗi ngày nếu 'trúng mánh'.
Biến động bất thường của nguồn nước tại cửa sông Bắc Luân khiến hàu chết hàng loạt, nhiều hộ nuôi thiệt hại tới 80-90% sản lượng, nguy cơ mất trắng vốn liếng.
Có những hương vị đi qua năm tháng mà không bao giờ phai. Chúng lắng lại trong ký ức như một lớp muối mỏng trên làn da người đi biển, như vị mặn thấm sâu vào từng câu nói, từng nếp nghĩ, từng bước chân của những người sinh ra và lớn lên giữa sóng. Ở Cửa Tùng, nơi bãi ngang trải dài theo triền cát, nơi biển không chỉ là phong cảnh mà là cuộc sống, là mưu sinh, là ký ức, 'mặn mòi vị biển' không đơn thuần là một cách nói. Đó là một phần máu thịt của miền quê, là hương vị của những món ăn dân dã, là những lần ngồi chờ ba đi đánh cá về, là bóng dáng tảo tần của những người phụ nữ lặng lẽ đi qua từng mùa con nước.
Mỗi khi thủy triều rút, bãi biển Thụy Xuân, Hưng Yên biến thành tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời, tạo nên khung cảnh biển vô cực đẹp như tranh. Vẻ đẹp độc đáo cùng nhịp sống mưu sinh của ngư dân thu hút đông đảo du khách và nhiếp ảnh gia tìm đến trải nghiệm.
Sáng 5/6, khu vực bãi biển Hồ Tràm (xã Hồ Tràm, TP. Hồ Chí Minh) bất ngờ xuất hiện lượng lớn lục bình kèm rác thải đại dương tràn vào các bãi tắm.
Tận dụng lợi thế vùng bãi bồi Cửa Sót, mô hình nuôi hàu treo dây của gia đình bà Trương Thị Hòa (phường Trần Phú, Hà Tĩnh) không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân địa phương.
Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là 'cá bỏ đi' của xứ rừng phương Nam.
Từ những chai nhựa, túi nylon tưởng chừng bỏ đi, phụ nữ các xã, phường đầu nguồn sông Tiền gom lại bán, gây quỹ hỗ trợ hàng trăm trường hợp có hoàn cảnh khó khăn mỗi năm. Việc làm này góp phần làm sạch môi trường và từng bước tạo ra một nguồn lực an sinh ngay trong cộng đồng.
Hằng năm, từ tháng 2 đến tháng 6 âm lịch, ngư dân các làng biển Cảnh Dương (Hòa Trạch), Lý Hòa (Đông Trạch), Nhân Trạch (Nam Trạch), Bảo Ninh (Đồng Hới)… bước vào mùa câu mực ống (còn gọi là mực lá). Mùa mực ống trùng với mùa du lịch nên ngư dân bán được giá, đồng thời chế biến thành mực một nắng, mực khô chất lượng cao, vì thế giá trị tăng gấp nhiều lần.
Nhiều thế hệ cư dân xóm chài ven sông Lô (Tuyên Quang) sống trong những căn nhà bè chòng chành theo con nước, nơi mọi sinh hoạt và cuộc mưu sinh đều gắn với sông nước quanh năm.
Từ chỗ mỗi năm chỉ thu hoạch một vụ, phụ thuộc nhiều vào may rủi và con nước, nhiều hộ nuôi sò huyết ở xã Cái Nước nay đã có thể nâng lên 2-2,5 vụ/năm nhờ thay đổi cách nuôi. Thay vì thả trực tiếp sò giống ra vuông lớn như trước, người dân chia quá trình nuôi thành 3 giai đoạn để dễ chăm sóc, kiểm soát môi trường và giảm hao hụt. Cách làm này đang mở ra hướng nâng cao thu nhập bền vững cho người nuôi thủy sản địa phương.
Ở những làng biển bãi ngang Quảng Ngãi, nhiều ngư dân vẫn mưu sinh bằng các nghề ven bờ như: cào nghêu, kéo lưới rùng. Theo nhịp nước lên xuống, họ lặng lẽ bước giật lùi trên cát để giữ lấy kế sinh nhai đã gắn bó suốt nhiều năm.
Trên con đường về xã Khánh Lâm, xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.
Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.
HNN.VN - Ngoài Đại Nội huyền ảo, Huế còn có hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, một trong những hệ đầm phá nước lợ lớn nhất Đông Nam Á. Một không gian mà nếu biết kể đúng cách, có thể trở thành 'di sản sống' mang tầm quốc tế.
Giữa những xóm làng miền Tây, nơi con nước lớn ròng theo mùa, những chai nhựa, vỏ lon tưởng chừng vô giá trị lại được gom góp, đổi thành tiền. Số tiền ấy không giữ lại cho riêng ai, mà quay trở lại giúp những phận đời còn khó khăn. Từ những việc làm nhỏ bé, một nguồn lực mới đang được khơi dậy, lặng lẽ mà bền bỉ, thấm đẫm nghĩa tình.
Mỗi khi mùa mưa đến, người dân buôn Jứ (xã Ia Tul, tỉnh Gia Lai) lại thấp thỏm nhìn con nước sông Ba dâng lên nhanh. Với họ, lũ là nỗi ám ảnh kéo dài qua nhiều thế hệ. Và rồi, sau những trận ngập lịch sử, hàng trăm hộ dân buôn Jứ đang sáng lên hy vọng về một cuộc sống bình yên, tốt đẹp hơn.
Những ngày Nam Bộ bước vào cao điểm nắng nóng cũng là lúc bắt đầu mùa muối ở xã Cần Giờ, TP Hồ Chí Minh.
HNN - Có dòng sông chảy qua thương nhớ, mang theo những ngày cũ lặng lẽ trôi về phía xa xăm. Con nước ấy, ngược dòng là miền ký ức sâu thẳm, xuôi dòng là điệu hò 'mái nhì mái đẩy', là phù sa đỏ nặng đôi bờ. Người ta nói rằng, Huế sinh ra từ dòng Hương, như đứa trẻ lớn lên từ nhịp tim dịu dàng của mẹ. Và đôi khi, vào những buổi chiều bảng lảng sương, tôi có cảm giác dòng sông ấy cũng biết trở dạ…
Trên những bãi triều cạn ven biển Nghệ An, nghề nuôi ngao mở ra sinh kế cho hàng chục hộ dân, nhưng cũng chất chứa không ít nỗi lo. Ở đó, người dân âm thầm đánh cược mồ hôi, công sức và cả hy vọng vào một vụ mùa đủ đầy.
HNN - Khi màn sương sớm còn giăng mờ trên mặt đầm phá, những người làm nghề hái rong câu ở thôn Kế Sung, xã Phú Vinh đã lặng lẽ rời nhà. Hơn 4 giờ sáng, những chiếc thuyền nhỏ lại tiếp tục rẽ nước ra khơi, bắt đầu một ngày mưu sinh quen thuộc.
Từ khoảng 2 - 3 giờ sáng, khi nhiều người còn đang say ngủ, những con thuyền của người dân làng chài ven biển Sầm Sơn đã chuẩn bị ra khơi hoặc cập bến sau một đêm đánh bắt. Công việc cứ lặp đi lặp lại, không kể ngày đêm, không phân biệt thời tiết. Những con thuyền nhỏ, công suất thấp là phương tiện mưu sinh chủ yếu của ngư dân. Họ ra khơi gần bờ, đánh bắt bằng các ngư cụ đơn giản như lưới, vó. Mỗi chuyến đi kéo dài nhiều giờ, phụ thuộc hoàn toàn vào con nước và thời tiết.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, người dân cù lao Kinh Ngay, xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long đau đáu mong ước có một cây cầu nối đôi bờ để đi lại, vận chuyển hàng hóa thuận tiện.
Năm mươi mốt năm sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), Đồng bằng Sông Cửu Long đã chuyển mình mạnh mẽ, từ vùng đất 'nước mặn, phèn chua' trở thành trung tâm kinh tế nông nghiệp của cả nước. Sự đổi thay ấy không chỉ thể hiện ở diện mạo, mà sâu xa hơn là ở tư duy phát triển, cách làm và khát vọng vươn lên của con người vùng đất chín rồng.
Trên công trường cầu Hiếu Liêm (Đồng Nai) các kỹ sư, công nhân đang tăng tốc đẩy nhanh lao dầm để kịp thông xe kỹ thuật trong ít ngày tới.
Trước những tác động của thiên tai và con người, rạn san hô tại quần thể Hòn Yến (xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk) có nguy cơ ngày càng suy kiệt.
Con nước lớn dập dềnh qua chợ nổi Ngã Năm, nơi năm nhánh sông chụm lại, nhìn xa xa như mớ chỉ rối mà thiệt ra lại ràng buộc biết bao phận người. Trời hừng đông, sương còn bảng lảng, ghe xuồng đã tụ về, cây bẹo treo lủng lẳng đủ loại thực phẩm, trái cây như cam quýt, mận xoài… rực rỡ cả một khúc sông.
Về quê Hồ Văn Cường trải nghiệm cuộc sống mùa nước nổi, sẽ thấy miền Tây hiện ra theo cách ít ai ngờ
Không ồn ào hay náo nhiệt, vùng quê của Hồ Văn Cường (nay thuộc Đồng Tháp) mỗi mùa nước nổi lại khoác lên mình một vẻ đẹp rất riêng – nơi con nước không chỉ mang phù sa mà còn mang theo cả một nhịp sống bình dị, khó quên.
Tại cửa Ba Lạt (Ninh Bình), nơi dòng sông Hồng hòa vào Biển Đông, khi con nước vừa rút xuống lúc sáng sớm, những dải bãi bồi đẫm phù sa mềm mướt dần lộ ra. Mùi gió biển mặn mòi quyện với bùn non, chỉ cần thoảng qua cũng đủ gợi nhớ rất lâu.
Sáng sớm, khi sương còn phủ, dòng Cái Bé con nước lớn ròng mang theo những câu chuyện của bao thế hệ...
Ở cửa biển, ngư dân bám sát mép nước; người cất vó, người quăng chài, người kéo lưới. Động tác lặp lại, dứt khoát, ít sai lệch, đó là kinh nghiệm tích lũy qua nhiều mùa biển.
Giữa những ghềnh đá lởm chởm khi thủy triều rút, hình ảnh người dân cần mẫn 'truy tìm' từng con hàu sữa không chỉ là câu chuyện mưu sinh mà còn trở thành nét sinh hoạt đặc trưng của vùng biển Mũi Né (Lâm Đồng), gợi nhiều tò mò, thích thú đối với du khách.
Thủy triều vừa rút xuống cũng là lúc những người phụ nữ nơi biển Cửa Hiền (xã Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An) bắt đầu bước chân lên những bãi đá lởm chởm, theo con nước rút để mưu sinh bằng nghề đục hàu - một công việc nhọc nhằn, tiềm ẩn nhiều hiểm nguy nhưng đã gắn bó với họ suốt nhiều năm tháng.
Tại 2 xã Vân Khánh và Tân Thạnh, nhịp sống mưu sinh của ngư dân vẫn đều đặn theo con nước. Người ra khơi đánh bắt hải sản đến người thu mua đều đang dần thay đổi cách làm để thích ứng. Giữa nhiều khó khăn, nghề biển vẫn được giữ bằng sự linh hoạt và niềm tin vào ngày mai.
Mỗi mùa nước nổi, loại cá này lại trở thành đặc sản được săn đón ở miền Tây nhờ thịt mềm, vị ngọt tự nhiên và hương vị khó quên. Dù dân dã, loại cá này vẫn khiến nhiều người 'trông ngóng' suốt cả năm.