Tiềm năng cây thảo dược tại Việt Nam là rất lớn. Nhưng chúng ta cần phải tìm ra bản sắc riêng để có hướng đầu tư phát triển.
Với nhận thức phát triển nền Y học Việt Nam khoa học, dân tộc, đại chúng, Hội Đông y tỉnh An Giang luôn xem khoa học công nghệ, giữ gìn, phát huy các giống cây thuốc nam quý hiếm là một trong những động lực phát triển nền đông y và Hội Đông y tỉnh.
Cách làm kết hợp '3 nhà' (nhà nông - chính quyền - doanh nghiệp) được xác định là mô hình bền vững, vừa giúp người dân đảm bảo đầu ra nguyên liệu ổn định, vừa giúp doanh nghiệp tự chủ với nguồn nguyên liệu đáp ứng các yêu cầu về chất lượng.
'Lựa chọn loài dược liệu quý phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Nam Đông' là chủ đề hội nghị được Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp với UBND huyện Nam Đông, các đơn vị liên quan tổ chức tại huyện Nam Đông vào ngày 20/9. Hội nghị nhằm đề xuất những mục tiêu, quan điểm, định hướng và giải pháp phát triển vùng nguyên liệu và các sản phẩm dược liệu gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Với 90% diện tích rừng núi, độ cao trung bình 600 - 1.000 m, điểm cao nhất gần 2.000m so với mực nước biển. Cao Bằng có khí hậu và thổ nhưỡng thích ứng cho thảm thực vật nên cây thuốc hoang dã phát triển và tạo thuận lợi cho trồng cây thuốc quý.
Là tỉnh miền núi có nhiều cây thuốc, bài thuốc quý, ngành Y tế tỉnh Hòa Bình đã chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ đông y thuộc nhiều lứa tuổi, có năng lực để kế thừa và phát huy vốn quý nền y học cổ truyền, phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở Sơn La phù hợp cho nhiều loài dược liệu phát triển, trong đó có nhiều loại cây quý và hiếm có giá trị kinh tế cao. Tỉnh Sơn La cũng đã xác định phát triển dược liệu là hướng đi mới nhằm chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị kinh tế cao tại địa phương.
Dược liệu là 1 trong 5 cây trồng chủ lực của tỉnh Lào Cai giai đoạn 2022 - 2025. Với những tiềm năng về khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi để phát triển cây dược liệu, thị xã Sa Pa đã và đang tiếp tục đẩy mạnh đầu tư, phấn đấu đến năm 2025 trở thành vùng cây dược liệu trọng điểm của tỉnh Lào Cai.
Với đặc thù là địa bàn có trên 10 dân tộc cùng sinh sống (Tày, Nùng, Kinh, Dao…), huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn có sự đa dạng về bài thuốc của các dân tộc. Các hội viên Hội Đông y huyện luôn cố gắng phát huy và gìn giữ các bài thuốc y học cổ truyền mà ông cha để lại.
Từ chỗ manh mún, không được quan tâm phát triển, chủ yếu là tự phát từ các bài thuốc dân gian, nền y học cổ truyền đã có bước ngoặt để hiện đại hóa trong công cuộc chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Với xu hướng 'trở về thiên nhiên' thì việc sử dụng các loại thuốc từ dược liệu của người dân ngày càng tăng so với việc sử dụng tân dược vì ít xảy ra những tác động có hại và phù hợp với quy luật sinh lý của cơ thể hơn.
Dù có hàng trăm nghìn loài dược liệu quý có giá trị làm thuốc song tài nguyên dược liệu ở Việt Nam dần mai một do chưa được quan tâm đúng cách về công tác bảo tồn.
Việc khai thác nhưng không chú trọng bảo tồn, khai thác không đúng quy định dẫn tới các nguồn dược liệu quý đang có nguy cơ tuyệt chủng nhiều hơn. Bên cạnh đó, thiên tai cũng là một vấn đề ảnh hưởng không nhỏ tới việc bảo tồn nguồn dược liệu tại các vùng đồng bào dân tộc.
Tỉnh Hà Giang có tới 1.560 loài dược liệu, chiếm gần 40% số loài dược liệu hiện có ở Việt Nam. Trong đó có 51 loài cây có nguy cơ bị đe dọa và 97 loài trong diện bảo tồn cấp Quốc gia.
Núi Mẫu Sơn, huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn nổi tiếng là nơi sở hữu nguồn dược liệu quý và nhiều bài thuốc hay, giá trị được dân tộc Dao nơi đây lưu giữ.
Nhờ phát huy mô hình thầy tại chỗ, thuốc tại vườn, chữa bệnh tại gia, hơn 100 bài thuốc do Hội Đông y Thái Nguyên tập hợp đã được dùng trong công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân trên địa bàn tỉnh.
Hầu hết các loài cây dược liệu đều sinh trưởng bên trong rừng phòng hộ, dưới tán rừng - vốn là địa bàn vùng dân tộc thiểu số và miền núi, nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào các dân tộc thiểu số. Do vậy, phát triển ngành dược liệu sẽ mở ra cơ hội rất lớn đối với vùng dân tộc thiểu số và miền núi.
Bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên cây dược liệu là hoạt động cần được triển khai nhằm sử dụng bền vững nguồn tài nguyên, bảo tồn tính đa dạng sinh học rừng cũng như giải quyết sinh kế cho người dân từ lâm sản ngoài gỗ.
Ngải cứu tươi được biết đến là loại rau rất tốt cho sức khỏe, còn ngải cứu có tác dụng gì?
Để phát triển lĩnh vực sản xuất sản phẩm từ dược liệu thì cần có phương án để khai thác một cách có hiệu quả và bền vững.
Bén duyên với công việc chữa bệnh cứu người từ lúc còn thanh niên, hơn 45 năm qua, ông Hồ Giang Kô, trú tại thôn Xa Re, xã Hướng Tân, huyện Hướng Hóa, đã thầm lặng giúp nhiều người dân ở hai bên biên giới Việt - Lào những lúc ốm đau, bệnh tật. Giờ đây, tuy đã ở tuổi nghỉ hưu, ông vẫn tiếp tục cống hiến bằng một cách riêng.
Thực hiện phương châm 'Thầy tại nhà, thuốc tại vườn' với tinh thần và trách nhiệm của người lương y, Hội Đông y huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn làm tốt công tác giữ gìn và phát huy tinh hoa Y học cổ truyền chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho nhân dân tại địa phương.
Ở bản Hạ Sơn, xã Pù Nhi (Mường Lát) nghề bốc thuốc nam của người Dao không chỉ là một nghề truyền thống cần gìn giữ mà còn là nghề giúp người dân phát triển kinh tế.
Nhờ có sự quan tâm đầu tư nhằm xây dựng và phát triển nền đông y, Hội Đông y các cấp tỉnh Bắc Kạn đã chú trọng việc chăm sóc sức khỏe cho người dân bằng các phương pháp y học cổ truyền. Chất lượng công tác khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền ngày càng được nâng cao.
Hoa đu đủ đực là loại rau ăn hằng ngày của nhiều hộ gia đình và làm được nhiều món ăn khác nhau. Mặt khác hoa đu đủ đực được ví như là loại cây thuốc quý để chữa bệnh hiểm nghèo, cây hoa đu đủ đực hiện đã trở thành sự lựa chọn của Hội làm vườn và trang trại huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Ninh Bình cho biết tỉnh xây dựng các mô hình hợp tác xã sản xuất gắn với chuỗi giá trị, trong đó tập trung cao cho những mô hình sản xuất các sản phẩm đặc trưng.
Là một trong 6 huyện nghèo của tỉnh và 62 huyện nghèo của cả nước nhưng nhờ phát triển các mô hình trồng cây dược liệu theo hướng hàng hóa mà người dân huyện Bá Thước (Thanh Hóa) đã có cuộc sống khấm khá, tỷ lệ hộ nghèo giảm dần qua các năm. Từ đó góp phần giúp huyện từng bước hoàn thành mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Hơn 60 năm qua, các bệnh nhân điều trị bằng thuốc Nam tại Tổ đình Hưng Minh tự (quận 6, TP. Hồ Chí Minh) được miễn phí hoàn toàn. Để đảm bảo nguồn dược liệu tại chỗ, Tổ đình Hưng Minh tự đã dành một khu đất rộng gần 1.000 m2 để trồng cây thuốc Nam với gần 300 loại dược liệu khác nhau.
Tuệ Tĩnh là một thầy thuốc giỏi, qua kinh nghiệm bản thân và sưu tầm nghiên cứu, ông đã tổng hợp biên soạn Y dược học cổ truyền trong những tác phẩm lớn là Nam dược thần hiệu và Hồng nghĩa giác tư y thư.
Việt Nam có 10.500 loài thực vật, 1.800 cây thuốc, trong đó, rất nhiều loại có giá trị cao là dược liệu quý được thế giới công nhận như: Sâm ngọc linh, thông đỏ, hoa hòe, trinh nữ hoàng cung, giảo cổ lam… Nhiều loại thảo dược đang được các nhà khoa học ứng dụng công nghệ mới chiết xuất các hợp chất quý để làm dược, mỹ phẩm chăm sóc sức khỏe.
Phong trào thi đua xây dựng 'Đơn vị quân y 5 tốt' đã được các đơn vị thuộc Bộ đội Biên phòng Lào Cai thực hiện hiệu quả, góp phần đảm bảo quân số khỏe, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị được giao.
Đây là kết quả các hội viên Hội Đông y tỉnh thực hiện được trong 1 năm qua. Việc chữa bệnh bằng thuốc nam có nhiều ưu điểm.