Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, khi sương còn giăng mờ trên lối núi, khói bếp đã quyện nhẹ trong thung sâu bản Lân Đặt. Từ trong những căn nhà sàn vừa được sửa lại sau lũ, ánh lửa bập bùng sưởi ấm gian nhà nhỏ; ngoài hiên, những trái quýt cuối vụ vàng ươm được đặt gọn gàng, báo hiệu một cái tết đủ đầy hơn mọi năm.
Mỗi độ xuân về, khi sương núi còn vương trên mái nhà sàn, khi bếp lửa hồng ấm dần lên giữa giá rét vùng cao, mâm cỗ Tết của đồng bào Cao Bằng lại lặng lẽ hiện diện như một bản hòa ca ẩm thực đầy dư vị. Ở đó, không chỉ có những món ăn để thưởng thức mà còn là sự kết tinh của non nước, khí hậu, tập quán sinh hoạt và nếp nghĩ, nếp sống của con người nơi địa đầu Tổ quốc. Phong vị mâm cỗ Tết vùng cao Cao Bằng vì thế mang hồn núi, vị suối, mùi khói bếp và cả tình người ấm áp - một nét văn hóa độc đáo, mộc mạc mà sâu lắng,
Có những món ăn mới được thử một lần đã gây thương nhớ. Nhớ một vùng đất, một mùa nắng gió, một dáng người lặng lẽ bên bếp lửa. Tôm khô Cà Mau hình móng chim là một món như thế. Chỉ cần thoảng mùi tôm khô trong gian bếp, ký ức về miền đất cuối trời Nam Bộ lại chậm rãi hiện lên, mặn mà và sâu lắng như chính con nước nơi đây.
Khi xuân chạm ngõ, những mái ấm an cư ở miền núi Đà Nẵng được hoàn thiện thần tốc, những bản làng bừng sáng điện lưới hay những phần quà Tết được trao tận tay… không chỉ thể hiện tình cảm, sự chăm lo của Đảng, Nhà nước đối với bà con, mà còn khơi dậy động lực phát triển cho năm mới.
Giữa núi rừng phía tây Thanh Hóa, mỗi dịp Tết đến, mâm cơm của đồng bào Thái không chỉ là sự kết hợp của sản vật rừng suối mà còn là nơi kết nối gia đình, gìn giữ nếp nhà và trao truyền bản sắc qua nhiều thế hệ.
Đến nay, tôi đã định cư ở Đức hơn 30 năm. Cộng thêm 4 năm trong quân ngũ trước đó, tính ra tôi có gần 40 năm ăn Tết xa nhà.
Những ngày cuối năm, khi sắc xuân đã bắt đầu len lỏi xuống các bản làng dưới chân núi, thì trên đỉnh Ngọc Linh ở độ cao gần 2.000m, một cái Tết rất khác đang diễn ra. Ở đó, người đồng bào Xơ Đăng (tỉnh Quảng Ngãi) không quây quần bên bếp lửa trong ngôi nhà sàn ấm áp, mà khoác ba lô, mang theo gạo muối, lương thực, lặng lẽ lên rừng 'ăn Tết với sâm' giữa đại ngàn.
Mỗi độ xuân về, khi những chuyến xe về quê cuối năm bắt đầu chật kín, nhiều gia đình Việt lại tất bật chuẩn bị cho mùa Tết mới. Trong không khí rộn ràng ấy, hình ảnh cả nhà quây quần gói bánh chưng, bánh tét như một nét sinh hoạt quen thuộc, gắn với ký ức và giá trị truyền thống lâu đời.
Chương trình Tết ở Trại tạm giam Công an tỉnh Hà Tĩnh không chỉ giúp phạm nhân vơi đi nỗi nhớ nhà mà còn thu hẹp ranh giới giữa quá khứ lầm lỡ và tương lai hướng thiện.
Có những mùi hương để nhớ. Chúng lặng lẽ đi cùng ta qua năm tháng, như phần ký ức không thể gọi tên. Với tôi - kẻ sinh ra và lớn lên giữa phố thị - đó là mùi khói củi bảng lảng trong sương chiều giáp Tết, quấn quýt trên mái ngói nâu trầm quê vợ tôi.
Dường như với bất kỳ người con đất Việt nào, dù đang ở bất cứ nơi đâu, hình ảnh nồi bánh chưng thơm mùi lá dong đặt trên bếp lửa đỏ rực ấm áp, xua tan giá lạnh mùa đông đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi độ Tết đến Xuân về.
Mùa đông giá lạnh, thật thú vị khi được ngồi bên bếp lửa sưởi ấm, uống trà, nướng ngô… Những ngày cuối đông, chúng tôi có dịp về bản ở vùng cao Lào Cai, nghe người già kể chuyện xưa, về nét văn hóa độc đáo giàu bản sắc trong 'miền thiêng' không gian nhà sàn truyền thống dân tộc Tày.
Khi những chuyến xe chở đào, quất hối hả ngược xuôi trên trục đường Phúc Diễn, mang theo hơi thở gấp gáp của những ngày cuối năm thì tại phường Xuân Phương, Hà Nội, sau cánh cổng của Trại tạm giam số 1 - CATP Hà Nội, một 'mùa xuân đặc biệt' cũng đang len lỏi đến gần. Ở đó, mùi Tết được thắp lên từ 'bếp lửa' của tình người, giữa một nơi tưởng chừng chỉ có sự nghiêm ngặt của kỷ luật và những bản án.
Màu xanh bánh chưng gói bằng lá chuối như giữ lại tình người xứ Thanh trong những ngày xuân chạm ngõ.
Lễ cúng vía bếp (Khôồng bếp) là nghi lễ quan trọng của người Mường, thể hiện sự trân trọng bếp lửa, linh hồn của ngôi nhà. Nghi thức nhằm xua điều dữ, gọi vía bếp về, cầu mong ấm no và bình an.
Có những điều, nếu không ghi lại, thời gian sẽ lặng lẽ cuốn đi như mưa rừng, gió núi. Nhưng cũng có những điều, nếu không viết ra thì dường như sẽ có lỗi với ký ức về đồng đội mình-những người lính trẻ tham gia nghĩa vụ quân sự đã dành hai năm tuổi thanh xuân cho sự nghiệp xây dựng, quản lý và bảo vệ biên cương Tổ quốc. Và vì vậy, tôi đã cầm bút viết, viết về những chuyến tuần tra của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng A Pa Chải, Bộ đội Biên phòng Điện Biên, vừa lưu giữ cho ký ức của đồng đội tôi và cũng để mọi người thấy rõ vẻ đẹp lặng thầm của những người lính trẻ nơi cực Tây Tổ quốc.
Gần Tết, các gia đình người Thái ở vùng cao Thanh Hóa tất bật tháo ao bắt cá, một nghi thức quen thuộc mỗi dịp năm mới.
Quảng Trị-mảnh đất từng oằn mình trong khói lửa chiến tranh, nơi gió Lào hun đúc nên những con người bền bỉ, kiên cường và giàu nghị lực. Từ chính mảnh đất ấy, nhiều thế hệ người trẻ đã bước ra thế giới với khát vọng học tập, khởi nghiệp, cống hiến và khẳng định bản thân. Nhưng mỗi độ Tết đến, khi quê nhà rộn ràng đào mai khoe sắc, khi mùi bánh chưng bên bếp lửa hồng gợi nhắc bao ký ức thân quen, thì ở một góc khác của thế giới, những người con Quảng Trị vẫn đang tự tạo cho mình một cái Tết rất riêng.
Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, khắp các con ngõ tại phường Hà Huy Tập, tỉnh Hà Tĩnh rộn ràng tiếng cười nói bên những nồi bánh chưng đỏ lửa. Gần 6.000 chiếc bánh chưng xanh không chỉ mang theo hương vị ngày Tết mà còn chở nặng nghĩa tình của cộng đồng dành cho những hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách.
Giữa biển trời mênh mông dưới chân đèo Hải Vân, nơi chưa có điện lưới, không dân cư, những cán bộ, chiến sĩ biên phòng vẫn âm thầm bám trụ giữ chủ quyền. Trong Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, bên bếp lửa gói bánh chưng giữa đảo xa, mùa xuân hiện hữu theo một cách rất riêng - lặng lẽ mà thiêng liêng.
Tập trung đông nhất tại Bản Lụ, phường Cầu Thia (vùng đất Mường Lò thơ mộng) với gần 1.000 người, đời sống văn hóa truyền thống của đồng bào Mường không chỉ được bảo tồn mà còn trở thành điểm nhấn đặc biệt trong bức tranh đa sắc tộc của vùng đất này.
Tết không chỉ đến từ sắc đào, bánh chưng hay những gian hàng rực rỡ quà biếu. Có một mùa Tết khác, bắt đầu từ bếp lửa quê, từ ký ức mâm cơm gia đình, từ bàn tay những người trẻ chọn quay về với đặc sản bản địa để mở một cánh cửa mới cho thị trường Tết. Ở đó, bò giàng, lợn giàng vùng cao hay con lươn đồng không chỉ là món ăn, mà trở thành câu chuyện mang theo hương đất, mùi khói bếp và khát vọng đi xa...
Nhiều gia đình tại Hà Nội tất bật suốt đêm luộc hàng trăm chiếc bánh chưng trên vỉa hè dịp Tết Bính Ngọ 2026.
Xuân không đến ồn ào mà khẽ khàng theo làn khói bếp chiều cuối năm, khi nồi bánh chưng bắt đầu sôi lục bục giữa sân nhà.
Đêm 27 Tết, nhiều gia đình tại TP.HCM thức trắng bên bếp lửa nấu bánh chưng, bánh tét, gìn giữ phong tục truyền thống khi thời khắc năm mới cận kề.
Mỗi dịp Tết đến xuân về, hình ảnh chiếc bánh chưng xanh mướt, vuông vức bên bếp lửa hồng đã trở thành biểu tượng của sự sum vầy. Thế nhưng, đằng sau hương vị thơm ngon ấy không chỉ là tinh hoa ẩm thực, mà còn là một bài thuốc tổng hòa đầy khoa học, được cha ông ta khéo léo gửi gắm để bảo vệ sức khỏe con người trong những ngày đầu năm.
Tết về thôn Yên Thượng không ồn ào, không vội vã. Nó đến chậm rãi theo từng cơn gió lạnh cuối năm, theo mùi khói bếp vương trong không gian chiều đông, theo nhịp chân quen thuộc trên những con đường bê tông xen lẫn đường nhựa uốn mình qua từng xóm nhỏ. Hai bên đường, những bức tường rào xây bằng gạch nối tiếp nhau, thẳng hàng và vững chãi, thay cho hàng rào chè tàu của một thời xa cũ. Làng quê mang dáng dấp mới, gọn gàng và ngăn nắp hơn, nhưng nhịp sống vẫn chậm rãi, đằm sâu. Và giữa nhịp đổi thay ấy, phong tục gói bánh chưng Tết vẫn bền bỉ hiện diện như một mạch nguồn văn hóa chưa bao giờ ngắt quãng.
Mùa xuân năm nay đến sớm hơn trên những miền đất từng oằn mình trong mưa lũ. Sau những tháng ngày mất mát, đau thương bởi thiên tai, từ các khu tái định cư mới khang trang, tiếng trẻ nô đùa đã trở lại, bếp lửa tiếp tục ấm lên trong mỗi nếp nhà. Ở những vùng đất đau thương ấy, mùa xuân đã được gieo lại từ những dự án bố trí ổn định dân cư sau thiên tai. Đó không chỉ là khôi phục những gì đã mất, mà là gây dựng lại niềm tin, thắp lên hi vọng để mạch sống tiếp tục sinh sôi.
Bản người Thái những ngày cuối năm chìm trong một màn sương mờ ảo, giăng mắc trên những rặng đào rừng đang chúm chím môi hồng. Gió lùa qua khe liếp, mang theo cái lạnh sắt se của vùng cao, nhưng trong căn nhà sàn của chị Hoa, hơi ấm đã bắt đầu tỏa ra từ bếp lửa trung tâm - linh hồn của cả gia đình. Chị Hoa ngồi đó, đối diện với đống lá chuối rừng đã được đồ qua hơi nước dẻo dai, xanh mướt. Một mình chị giữa không gian tĩnh lặng, nhưng trong tâm tưởng, một thế giới ồn ào ký ức đang cuộn chảy.
Những chiếc bánh chưng xanh trao đi không chỉ mang theo hương vị ngày Tết mà còn chở nặng nghĩa tình của người dân phường Hà Huy Tập (Hà Tĩnh) đến những hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Trong phim 'Huyền tình Dạ Trạch', đồ gốm Đông Sơn không chỉ tái hiện bối cảnh lịch sử mà còn phản ánh sinh động đời sống, tín ngưỡng và trình độ kỹ thuật của người Việt cổ, góp phần đưa quá khứ đến gần khán giả qua ngôn ngữ điện ảnh giàu chiều sâu.
Podcast Ngăn ký ức số 3 xin được giới thiệu tản văn Trở về mái nhà xưa của tác giả Đào An Duyên. Hành trình ngược dòng thời gian, lần theo hương trầu của bà, tiếng mưa trên mái rạ, bếp lửa ngày giáp Tết… để chạm vào cội nguồn yêu thương - nơi mỗi người luôn muốn quay về.
Ở xóm nhỏ thuộc xã Hưng Mỹ (tỉnh Cà Mau), chuyện vần công (đổi công) gói bánh tét vẫn diễn ra đều đặn mỗi dịp Tết đến. Các gia đình trong xóm luân phiên qua nhà nhau hỗ trợ gói bánh, nếp sẻ chia, hỗ trợ nhau vẫn được lưu giữ bền bỉ giữa đời sống hiện đại.
Thật lạ, hồi xưa có đứa trẻ nhà quê nào không mong tết đến. Mong tết để được mặc quần áo mới chỉ là một chuyện nhỏ của thời thơ ấu mà thôi. Ngày ấy chúng tôi không biết chờ đợi những đồng bạc lì xì như bọn trẻ sau này, chỉ có mấy trò chơi trẻ con dân dã ở nông thôn. Vậy mà cái tết nhà quê vẫn còn lưu giữ mãi hình ảnh đẹp đẽ trong ký ức chúng tôi. Lạ hơn nữa là khi tuổi già gần đất xa trời lại càng nhớ da diết những kỷ niệm thời con nít bên cái làng xưa một nắng hai sương dưới mái nhà tranh bên bếp lửa quê nghèo. Nhớ mấy cho vừa, kể bao giờ cho hết những năm tháng ấy. Chẳng hiểu vì sao cứ mỗi lần tết đến xuân về, lòng cứ bồi hồi nhớ lại, nhiều khi ngồi nhớ ngày xưa rưng rưng nước mắt.
1 .thị trấn giữa lưng đèonhư một bài thơ nhỏmang mang giai điệu đồng daokhẽ khàng
Những ngày giáp Tết, xóm bánh tét Nhị Bình (TP.HCM) lại đỏ lửa suốt ngày đêm, gìn giữ nghề truyền thống bằng những đòn bánh dẻo thơm, đậm hồn Tết miền Nam xưa.
Những ngày giáp Tết, nhiều góc phố Hà Nội bỗng ấm sực bởi ánh lửa hồng. Người lớn, trẻ nhỏ cùng quây quần, thức xuyên đêm canh nồi bánh chưng chờ chín.
Những ngày cận Tết, tại xã Nam Khánh Vĩnh (tỉnh Khánh Hòa) tiết trời se lạnh giữa làn sương mù giăng mắc núi rừng. Với sự dẫn đường của chị Lê Thị Thu Hà, Chủ tịch Hội LHPN xã, chúng tôi bắt đầu hành trình vượt những con đường núi quanh co, đèo dốc để tới thăm gia đình chị Ca Thị Phương (44 tuổi, đồng bào Raglai) ở thôn Đá Bàn. Suốt quãng đường đi, chị Lê Thị Thu Hà chia sẻ những câu chuyện về cuộc sống và nỗ lực hồi sinh của người dân vùng cao.
Những ngày cận Tết Nguyên đán, khi phố phường bắt đầu rộn ràng sắc đào, sắc quất, thì ở vùng quê từng đi vào văn chương của Nam Cao, những bếp lửa kho cá lại đỏ rực suốt ngày đêm. Cá kho làng Vũ Đại, nay thuộc xã Nam Lý (tỉnh Ninh Bình) bước vào mùa cao điểm nhất trong năm, với hàng nghìn niêu cá giá từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng được đặt mua.
Khi lá dong xanh được rửa sạch ngoài sân và nếp mới thơm lên bên bếp lửa, Tết ở làng quê đất lúa bắt đầu từ nồi bánh chưng đỏ lửa suốt đêm.
Có những điều chỉ cần thoảng qua cũng đủ gọi Tết về. Với tôi, đó là mùi đậu xanh quyện đường đang sôi lặng lẽ trên bếp, là tiếng đũa cả chạm vào đáy nồi trong chiều cuối năm, là dáng mẹ ngồi kho chè bên bếp lửa, chậm rãi, nhẫn nại, như cách mẹ gìn giữ Tết cho cả gia đình.
Mỗi dịp Tết đến, nhiều trường học trên cả nước lại tổ chức cho học sinh trải nghiệm gói bánh chưng xanh như một cách thức để trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.
Buổi sáng cuối năm, cờ Tổ quốc đã được treo trước những căn nhà mới ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Dọc hai bên đường, ngấn nước ngày lũ vẫn chưa mờ. Trong mỗi gia đình, bếp lửa được nhóm lên, trước nhà mai đua nở, báo hiệu một mùa Xuân mới đã theo về.
Nức tiếng gần xa, làng bánh chưng cầu Báng (phường Thái Bình, Hưng Yên) mỗi dịp Tết đến lại đỏ lửa ngày đêm. Giữa nhịp sống hiện đại, người dân vẫn bền bỉ giữ nghề, mang hương vị bánh chưng quê lúa đến với mâm cỗ của nhiều gia đình.
Đến hẹn lại lên, những ngày này các cơ sở sản xuất mứt gừng nức tiếng ở thôn Mỹ Chánh, xã Nam Hải Lăng lại tất bật ngày đêm để cho ra những mẻ mứt gừng thơm ngon. Những bếp than đỏ lửa liên tục, quyện lên hương nồng cay của mứt gừng đã báo hiệu một cái Tết cận kề.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều phong tục truyền thống trong dịp Tết đang dần thay đổi, thậm chí mai một theo thời gian, thì ở thôn Đức Thịnh, xã Hưng Khánh, người Tày vẫn giữ gìn nét văn hóa đặc trưng của dân tộc mình là gói bánh chưng đen mỗi dịp xuân về. Với họ, làm bánh không đơn thuần là chuẩn bị món ăn ngày Tết, mà chính là cách để giữ Tết ở lại trong mỗi gia đình, giữ bản sắc ở lại trong mỗi thế hệ.
Những ngày cận Tết, làng Đại Hoàng (xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình) đỏ lửa suốt đêm, suốt ngày. Hàng nghìn niêu cá kho ra lò, giữ nhịp sản xuất của làng nghề trăm tuổi.
Mỗi độ giáp Tết, khi mùi lá dong thoảng đâu đó trong chợ chiều, lòng tôi lại chộn rộn nhớ về cặp bánh chưng nhỏ xíu, cặp bánh chưng tí hon của riêng mình.