Ở Gia Lai, loài sâu này sống trong thân tre rừng – được xem là đặc sản quý hiếm. Món ăn dân dã này chỉ dành để đãi khách quý, thể hiện sự hiếu khách và trân trọng của người Tây Nguyên.
Chương trình 'Tìm về di sản' năm 2025 do Bảo tàng Pleiku phối hợp với 8 trường THPT ở khu vực phía Tây tỉnh tổ chức ngày 19-10 đã diễn ra rất sôi nổi, hào hứng với sự tham gia của 500 học sinh.
Trong sự vươn mình mạnh mẽ của đất nước hôm nay, từ vùng sâu, vùng xa đến đô thị năng động trẻ trung, đâu đâu cũng bắt gặp hình ảnh những phụ nữ miệt mài lao động, sáng tạo, đóng góp cho sự phát triển của quê hương. Họ là những đóa hoa tươi thắm dâng cho đời.
Bộ VHTTDL vừa ban hành Kế hoạch số 5402/KH-BVHTTDL về việc tổ chức bảo tồn lễ hội truyền thống tại các địa phương khai thác, xây dựng sản phẩm phục vụ phát triển du lịch tại tỉnh Phú Thọ, Lâm Đồng, TP. Huế và Quảng Ngãi.
Chư Đăng Ya từng được coi là kỳ quan núi lửa giữa 'thiên đường hoa' tại Tây Nguyên.
Sống giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, nghệ nhân A Lip, người con ưu tú của dân tộc Ba Na ở thôn Groi, xã Đăk Đoa, tỉnh Gia Lai đã dành gần trọn cuộc đời để bảo tồn và truyền dạy âm nhạc cồng chiêng cho thế hệ trẻ.
Vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 hàng năm, khi những cây lúa vụ bắt đầu trổ đòng, là lúc đồng bào K'ho dưới chân núi Brah Yang náo nức sửa soạn lễ vật chuẩn bị cho nghi thức cầu mùa hay còn gọi là nghi lễ Nhô Wèr.
Nằm trên dãy Trường Sơn hùng vĩ, xã Đắc Pring và Đắc Pre thuộc huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam (cũ) là nơi sinh sống lâu đời của người Ve (thuộc dân tộc Giẻ Triêng).
Bỏ giảng đường đại học, 9X người Cơ Tu ở Đà Nẵng chạy xe ôm công nghệ để có tiền mua điện thoại rồi về quê làm video kể chuyện núi rừng, thu hút chục triệu lượt xem.
Âm thanh ngân vang của cồng chiêng từ lâu đã trở thành nhịp đập linh hồn của đồng bào các dân tộc dọc theo dãy Trường Sơn – Tây Nguyên. Không chỉ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận, cồng chiêng ngày nay còn góp phần định hình bản sắc, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và mở ra hướng đi mới trong phát triển du lịch bền vững.
Lô Lô Chải, ngôi làng văn hóa nằm ngay dưới chân núi Rồng (Lũng Cú, Tuyên Quang), cách cột cờ Lũng Cú khoảng 1km.
Ra dư là giống lúa thiêng, xưa chỉ được gieo trỉa trên nương rẫy ở lưng chừng núi. Những năm gần đây, phụ nữ dân tộc Pa Kô, Vân Kiều ở các xã: Lìa, La Lay… đã mạnh dạn gieo cấy trên những thửa ruộng nước cho năng suất cao.
Ẩn mình giữa núi non trùng điệp, xã Thượng Bằng La đang lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của người Tày. Trong di sản văn hóa phong phú ấy, điệu múa Dậm Thuông nổi bật như bản giao hưởng âm vang, thể hiện tâm hồn và bản sắc của cộng đồng.
Việc tận dụng các văn hóa truyền thống để làm sản phẩm du lịch thu hút du khách là một cách làm phổ biến tại nhiều địa phương hiện nay. Tuy nhiên, cũng từ đó làm cho những giá trị ấy bị biến dạng và xa dần so với các giá trị văn hóa nguyên thủy.
Bà vẫn thường kể với cô cháu gái của mình về thổ cẩm. Đó là những câu chuyện lung linh sắc màu và cũng dài như sợi chỉ trên khung dệt…'Ngày xưa, mỗi khi con gái đi lấy chồng, bố mẹ sẽ mang những tấm thổ cẩm đẹp nhất sang nhà trai để làm của hồi môn cho con gái. Nhà trai thì đưa cho nhà gái bạc trắng, trang sức, cồng chiêng… Phong tục của dân tộc Pa Kô từ đời này sang đời khác là như vậy'.
Là một trong những dân tộc bản địa lâu đời nhất ở Tây Nguyên, người Gia Rai đã kiến tạo nên một nền văn hóa độc đáo, gắn liền với nương rẫy, sông suối và những cánh rừng. Nổi bật là hệ thống lễ hội truyền thống phong phú, đa dạng, thể hiện sâu sắc tín ngưỡng và tinh thần cộng đồng. Tuy nhiên, các lễ hội này đang biến đổi nhanh chóng, đòi hỏi có giải pháp kịp thời.
Giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, nơi tiếng cồng chiêng vang vọng cùng men rượu cần nồng đượm, những làn điệu tâm pớt của người M'nông phía Tây tỉnh Lâm Đồng ngân lên một cách da diết, nồng nàn. Mỗi bài hát không chỉ là lời ca mà là tiếng lòng của người M'nông gửi gắm qua từng lời ca, nhịp điệu.
VHO – Tái hiện Lễ cúng máng nước của dân tộc Xơ Đăng do các nghệ nhân ở thôn Đăk Rô Gia, xã Kon Đào, tỉnh Quảng Ngãi thực hiện.
Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên – di sản phi vật thể đại diện của nhân loại từ lâu đã là niềm tự hào của đồng bào các dân tộc Bahnar, Jrai tại Bình Định (nay là Gia Lai). Từ tiếng chiêng ngân vang trong lễ hội mùa xuân, lễ mừng lúa mới, đến những đêm hội quanh bếp lửa nhà rông, cồng chiêng luôn gắn với đời sống tinh thần của người Tây Nguyên.
Dù đã ở tuổi xế chiều, nghệ nhân A Lip (người Ba Na, thôn Groi, xã Đăk Đoa, Gia Lai) vẫn bền bỉ truyền dạy cồng chiêng và âm nhạc dân gian cho con cháu, xem đó là cách trao gửi tình yêu quê hương, gìn giữ nét đẹp văn hóa của dân tộc Ba Na cho các thế hệ mai sau.
Không gian văn hóa Cồng chiêng trải khắp ở các tỉnh Tây Nguyên, đó là Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng và địa phận Kon Tum thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Cộng đồng chủ thể có nhiều dân tộc sinh sống lâu đời tại đây như Bana, Xơđăng, Giarai, Êđê, Mnông, Cơho, Mạ,…
Khi những cánh rừng khộp ngả màu vàng của nắng, khói bếp từ những mái nhà dài bảng lảng hòa cùng tiếng cồng chiêng ngân nga cũng là lúc đồng bào S'tiêng ở Tây Nguyên chuẩn bị cho mùa lễ hội. Trong không gian linh thiêng ấy, điệu múa dâng lễ (hay còn gọi là bà bóng dâng lễ) lại vang lên, mở đầu cho các nghi lễ thờ thần linh của người S'tiêng. Đây không chỉ là một hình thức múa, mà còn là chiếc cầu nối tâm linh giữa con người và thế giới thần thánh, thể hiện khát vọng về cuộc sống no đủ, bình an.
Những mặt hàng thổ cẩm mang đậm sắc màu văn hóa của người Mạ ở phường Đông Gia Nghĩa (Lâm Đồng) đã được đưa lên sàn online, mang lại nguồn thu nhập ổn định, góp phần giúp người dân tộc thiểu số thoát nghèo.
Nhiều hoạt động Đoàn ý nghĩa được thầy trò Trường Phổ thông DTNT THPT Quảng Nam (TP. Đà Nẵng) tổ chức nhằm lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số.
Khi Khâm Đức từ một thị trấn miền núi xa xôi của Quảng Nam nay trở thành một phần của thành phố Đà Nẵng trực thuộc Trung ương vẫn có những con người lặng lẽ gìn giữ nếp xưa, như một gốc cây cổ thụ không ngừng tỏa bóng. Bà Đinh Thị Y Vinh, 68 tuổi, người dân tộc Bhnong – Gié Triêng là một trong những người như thế.
Giữa đại ngàn Trường Sơn xanh thẳm, nơi những đám mây sà xuống tận mái nhà sàn, đồng bào Bru-Vân Kiều vẫn gìn giữ một phong tục truyền đời: lễ mừng lúa mới. Đó không chỉ là ngày hội của bản làng sau vụ mùa bội thu, mà còn là dịp thiêng liêng để người dân bày tỏ lòng biết ơn với trời đất, thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho cây lúa trổ bông, trĩu hạt. Trong sắc màu thổ cẩm và tiếng chiêng trầm bổng, lễ mừng cơm mới ngân lên giai điệu văn hóa dân tộc mộc mạc, sâu lắng và thấm đượm tình đất, tình người.
Những năm qua, già làng Siu Klah (làng Dek, xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai) luôn tận tâm trao truyền vốn văn hóa cồng chiêng cho thế hệ trẻ. Vì vậy, ông được dân làng mệnh danh là người giữ gìn giữ di sản văn hóa cồng chiêng.
Những tấm áo, trang phục làm từ vỏ cây rừng được đồng bào Cơ Tu ở vùng cao thành phố Đà Nẵng ( tỉnh Quảng Nam trước đây) trân trọng giữ gìn và thường chỉ dùng để diện vào những dịp lễ hội của buôn làng như Tết, lễ mừng lúa mới, lễ đâm trâu, lễ kết nghĩa giữa hai làng anh em.
Đội Cồng chiêng thôn KaoKuil, xã Bảo Thuận, là nơi mà nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc K'Ho trên cao nguyên Di Linh được giữ gìn và tiếp nối. Suốt 15 năm nay, người già trong thôn tâm huyết truyền dạy, còn người trẻ say mê học tập để lan tỏa những tiếng chiêng, điệu múa đi xa.
Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, người Giẻ Triêng vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc qua các lễ hội cộng đồng, tiếng cồng chiêng và điệu múa xoang đậm hồn núi rừng.
Phát triển sản phẩm OCOP nông nghiệp là một trong những nhiệm vụ của từng địa phương trong việc cụ thể hóa Nghị quyết 19-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030. Sau nhiều năm thực hiện, các sản phẩm ẩm thực OCOP ở các địa phương đang trở thành 'nhịp cầu' kết nối người dân, bạn bè quốc tế với các nét đẹp văn hóa truyền thống của nước ta.
Cây nêu một biểu tượng văn hóa thiêng liêng, giữ vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của đồng bào Cơ Tu, tỉnh Quảng Nam. Không chỉ là nhịp cầu kết nối giữa con người với thế giới thần linh, cây nêu còn là tác phẩm mỹ thuật dân gian, kết tinh vẻ đẹp, trí tuệ sáng tạo và bản sắc văn hóa của người Cơ Tu.
Giữa núi rừng đại ngàn Khánh Trung (huyện Khánh Vĩnh), âm thanh mã la do đội mã la của xã vang lên nghe trầm bổng, sâu lắng, dạt dào đầy cảm xúc, có khi lại rộn ràng vang xa qua các nương rẫy. Những thanh âm ấy không chỉ là biểu tượng văn hóa của đồng bào Raglai nơi đây, mà còn là nhịp đập tinh thần của cả cộng đồng trong đời sống hôm nay.
Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ của tỉnh Kon Tum, người Giẻ Triêng đã sinh sống bao đời nay trên các xã Đăk Dục, Đăk Kan, Bờ Y (huyện Ngọc Hồi), Đăk Nhoong, Đăk Long (huyện Đăk Glei)…
Không chỉ là nhân tố quan trong trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng dân tộc M'Nông, Câu lạc bộ cồng chiêng thôn Liêng Trang 1, xã Đạ Tông, huyện Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng đã và đang thúc đẩy du lịch, góp phần phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương.
Giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, nơi tiếng gió rừng hòa quyện cùng nhịp trống chiêng thiêng liêng, có một người lặng lẽ sống trọn đam mê với những thanh âm truyền thống. Đó là A Glững, nghệ nhân trẻ người Ba Na ở thôn Plei Chor, xã Hòa Bình, TP. Kon Tum (Kon Tum). Anh không chỉ là người chỉnh chiêng giỏi mà còn là người đang ngày ngày 'giữ lửa', truyền nghề cho thế hệ trẻ, để tiếng chiêng Tây Nguyên mãi ngân vang.
Một trong những dấu ấn nổi bật của Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi chính là cách tiếp cận không tách rời phát triển kinh tế với gìn giữ bản sắc văn hóa.
Không chỉ sở hữu vẻ đẹp thiên nhiên kỳ vĩ, Đắk Lắk còn là vùng đất của những di sản văn hóa độc đáo, được hun đúc qua hàng thế kỷ. Những giá trị này không chỉ góp phần làm giàu bản sắc riêng của Tây Nguyên mà còn trở thành nguồn lực bền vững để phát triển du lịch địa phương.
Giữ gìn, phát huy các giá trị truyền thống là yêu cầu cấp thiết để phát triển bền vững. Công tác dân vận khéo giúp khơi dậy niềm tự hào, phát huy sự chủ động của người dân trong gìn giữ văn hóa, tạo sức lan tỏa và bền vững trong cộng đồng.
Rừng là chốn linh thiêng, gắn bó với cuộc sống của đồng bào dưới chân dãy núi Giăng Màn (Quảng Bình). Họ luôn trân quý và tự hào về những cây rừng cổ thụ bao đời gìn giữ trong đó có cây bằng lăng hàng trăm năm tuổi.