Điều đặc biệt trong cuốn sách yêu thích của Emma Watson

Pachinko của Min Jin Lee là một trong số cuốn sách yêu thích của Emma Watson, được lựa chọn giới thiệu trong Our Shared Shelf, câu lạc bộ sách do nữ diễn viên sáng lập. Tác phẩm từng trở thành hiện tượng khi lọt danh sách 10 cuốn sách hay nhất năm 2017 của The New York Times, đến năm 2024 tiếp tục được tờ báo xếp thứ 15 trong danh sách 100 cuốn sách hay nhất thế kỷ 21.

Không khó lý giải vì sao Pachinko được đánh giá cao đến vậy, khi câu chuyện bốn thế hệ của một gia đình Hàn Quốc nhập cư phải đấu tranh để có quyền tự quyết định số phận của mình tại Nhật Bản trong thế kỷ 20 đã chạm đến trái tim hàng triệu độc giả.

Con người giữa dòng chảy thời cuộc

Pachinko theo chân Sunja, con gái duy nhất của một gia đình nghèo ở Busan. Cô đem lòng yêu Koh Hansu, một người đàn ông giàu có, lịch thiệp và có vị thế. Khi phát hiện bản thân đang mang thai đứa con của Hansu, Sunja mới biết anh đã có gia đình. Hansu đề nghị chu cấp cho cô, nhưng Sunja từ chối. Thay vào đó, cô chấp nhận kết hôn với Isak, một mục sư mắc bệnh phổi đang trên đường đến Nhật Bản. Hai người cùng nhau rời Hàn Quốc, bắt đầu cuộc đời mới ở Osaka.

Quyết định ấy mở ra câu chuyện kéo dài qua nhiều thế hệ trong gia đình Sunja và Isak. Con cháu của họ dù sinh ra trên đất Nhật, nói tiếng Nhật và sống như dân bản địa, vẫn phải đối mặt với ánh nhìn soi mói của một xã hội luôn xem họ là những kẻ ngoại lai.

Pachinko nằm trong danh sách 100 cuốn sách hay nhất thế kỷ 21 do The New York Times bình chọn.

Min Jin Lee không biến Pachinko thành một cuốn sách lịch sử khô cứng. Nhiều biến động lớn của thời cuộc như Thế chiến II, thời kỳ hậu chiến hay sự phát triển kinh tế của Nhật Bản chỉ xuất hiện như những cơn sóng ngầm phía sau cuộc sống của loạt nhân vật. Điều độc giả thực sự được chứng kiến là cách những biến động ấy len lỏi vào đời sống thường nhật của một gia đình. National Book Foundation đánh giá Pachinko là một “biên niên sử gia đình” về những con người bị lưu đày khỏi quê hương, đồng thời nhấn mạnh cách Min Jin Lee kết hợp câu chuyện về giai cấp và sự dịch chuyển văn hóa với những câu hỏi về đức tin, gia đình và bản sắc.

Dựa trên bối cảnh lịch sử có thật, tác phẩm một mặt hướng ống kính về cuộc sống với đủ cay đắng, bấp bênh của những “Zainichi” (cộng đồng người Hàn tại Nhật), mặt khác nhóm lên ngọn lửa mãnh liệt của niềm tin, nhân tính và khát vọng sống.

Một trong những điểm hấp dẫn nhất là cách Pachinko khai thác về con người trước ngã rẽ số phận. Min Jin Lee biến những vấn đề lớn như chủ nghĩa thực dân, bản sắc dân tộc hay phân biệt chủng tộc thành những câu chuyện rất đời thường, gắn liền với cuộc đời của từng nhân vật.

Họ gần như không có được quyết định hoàn hảo. Sunja phải lựa chọn giữa danh dự và tương lai của đứa con chưa chào đời. Isak chấp nhận một cuộc hôn nhân không bắt đầu từ tình yêu để cứu một người phụ nữ và đứa trẻ. Noa cố gắng xóa bỏ nguồn gốc của mình để hòa nhập với xã hội Nhật Bản. Trong khi Mozasu lại lựa chọn một con đường khác, chấp nhận thân phận và tìm cách xây dựng cuộc sống bằng chính những gì xã hội coi thường.

Không ai trong số họ hoàn toàn là anh hùng hay nạn nhân, cũng không có lựa chọn nào được ngòi bút tác giả phân xử rõ đúng - sai về mặt đạo đức. Nhân vật Hansu là một trong những minh chứng rõ nhất. Anh ích kỷ, kiểm soát, làm tổn thương người xung quanh, nhưng đồng thời cũng hiểu rõ luật chơi của một xã hội nơi quyền lực quyết định sự sống còn. Tương tự, Noa muốn trở thành người Nhật không phải vì ghét gia đình mà vì quá mệt mỏi với việc bị xem là thấp kém, nên những lựa chọn của anh có đáng trách, nhưng cũng không kém phần đáng thương.

Một điểm thú vị khác ở Pachinko là cách câu chuyện nhìn vào vai trò của người phụ nữ. Nếu lịch sử thường được viết bằng chiến tranh, chính trị và cách những người đàn ông nắm quyền, thì Pachinko lại được lưu giữ qua câu chuyện của những người phụ nữ bình thường. Sunja, mẹ cô Yangjin và các thế hệ phụ nữ trong tiểu thuyết liên tục làm việc để nuôi sống gia đình. Họ buôn bán, nấu ăn, làm việc trong những điều kiện khắc nghiệt và chấp nhận những hy sinh mà ít khi được ghi nhận.

Đây cũng là lý do The Guardian nhận xét sức hút của cuốn tiểu thuyết một phần không nhỏ nằm ở sự bền bỉ của các nhân vật nữ, những người đã giữ cho gia đình họ tồn tại qua giai đoạn khắc nghiệt nhất.

Pachinko được chuyển thể thành hai mùa phim. Ảnh: Apple TV+.

Điều khiến Pachinko thú vị còn nằm ở cách Min Jin Lee phục dựng một phần lịch sử thường ít xuất hiện trong văn hóa đại chúng phương Tây: cộng đồng người Hàn tại Nhật Bản, hay Zainichi. Điểm hài lòng chung trong nhận định của nhiều cây bút phê bình về tác phẩm là câu chuyện đa thế hệ sống động về người Hàn tại Nhật, đồng thời là cách tác giả dụng công trong việc tái hiện bối cảnh, từ những làng chài đầu thế kỷ 20 đến các khu dân cư nghèo của người Hàn ở Osaka…

Chất liệu tuyệt vời cho hai mùa phim

Không ngạc nhiên khi một câu chuyện giàu chất liệu như Pachinko được đưa lên màn ảnh. Apple TV+ chuyển thể tiểu thuyết của Min Jin Lee thành series với sự tham gia của nhiều gương mặt đình đám, nổi bật phải kể đến Lee Min Ho.

Điều thú vị là Pachinko bản truyền hình không cố gắng bê nguyên cấu trúc của nguyên tác sách. Thay vào đó, ê-kíp sắp xếp lại thời gian, kéo các tuyến nhân vật song song và biến câu chuyện gia đình thành một tác phẩm truyền hình có quy mô lớn hơn. Los Angeles Times nhận xét bản chuyển thể có những bổ sung và tái sắp xếp đáng kể so với cuốn tiểu thuyết gốc, nhưng vẫn giữ được linh hồn câu chuyện về bốn thế hệ của một gia đình Hàn Quốc tại Nhật Bản.

Mùa đầu tiên tập trung chủ yếu vào Sunja, từ khi còn ở Hàn Quốc tới thời điểm chuyển đến sống tại Osaka, song song đó đặt cạnh câu chuyện của Solomon ở thời hiện đại. Cách kể phi tuyến tính này tạo ra khác biệt so với tiểu thuyết, khi quá khứ và hiện tại phản chiếu lẫn nhau. Sự đối thoại liên tục giữa hai dòng thời gian khiến ký ức trở thành một phần sống động của thực tại. Những điều Sunja từng trải qua trở thành di sản mà Solomon phải mang theo, dù anh sinh ra ở một thời đại hoàn toàn khác.

Mùa hai tiếp tục khai thác phần đời của Sunja trong những năm 1940 và 1950, đồng thời đẩy tuyến truyện về Solomon tiến xa hơn. Nếu mùa đầu tiên mới chuyển thể khoảng một nửa cuốn sách, thì mùa tiếp theo mở rộng đáng kể xung đột cảm xúc và các mối quan hệ giữa những nhân vật bị mắc kẹt giữa nhiều nền văn hóa. Đây cũng là lúc những vấn đề mà cuốn sách đặt ra, bao gồm di sản gia đình, sự đồng hóa, ký ức và câu hỏi về quê hương, được lột tả sắc nét hơn trên màn ảnh.

Một cảnh trong bộ phim.

Bối cảnh câu chuyện, từ những ngôi làng ven biển Hàn Quốc, khu phố người Hàn tại Osaka, những căn nhà chật chội, công sở Nhật Bản cuối thế kỷ 20 hay cảnh những người phụ nữ làm việc trong điều kiện khắc nghiệt đều được tái hiện một cách thuyết phục trong loạt phim truyền hình. Yếu tố diễn xuất cũng là một trong những lý do series này được yêu thích.

Kim Min Ha mang đến một Sunja trẻ vừa cứng cỏi vừa dễ tổn thương, trong khi Youn Yuh Jung thể hiện phiên bản Sunja trưởng thành bằng lối diễn tiết chế giàu tính tự sự. Tài tử Lee Min Ho cũng phá bỏ hình tượng nam thần, công tử quen thuộc để có màn hóa thân đầy bất ngờ trong vai Hansu, gã đàn ông vừa yêu Sunja vừa muốn kiểm soát cuộc đời cô.

Đáng chú ý, thành công của Pachinko trên màn ảnh khiến nhiều khán giả hứng thú, tìm đọc nguyên tác để tìm hiểu những phần câu chuyện mà series chưa thể kể hết. Trong buổi họp báo ra mắt phiên bản mới cho cuốn tiểu thuyết diễn ra đầu tháng 8/2022 tại Seoul, tác giả Min Jin Lee chia sẻ: "Tôi viết cuốn sách này vì tôi tin những câu chuyện về người Hàn-Nhật và lịch sử của họ là trọng tâm để hiểu được bản sắc của người Hàn Quốc trên toàn thế giới. Và tôi có mong muốn mãnh liệt được kể câu chuyện ấy".