Ươm mùa vàng từ giống mới

Người dân xã Yên Bình thu hoạch giống lúa lai Nhật JAPO 18

Xã Yên Bình có diện tích gieo cấy hằng năm là 1.300 ha. Những năm qua, người dân trên địa bàn xã chủ yếu trồng các giống lúa như: khang dân, bao thai, đoàn kết... Đây đều là các giống lúa thuần, được bà con trồng từ lâu đời. Các giống này có ưu điểm là phù hợp tập quán canh tác, dễ chăm sóc, tuy nhiên chất lượng gạo, giá trị hàng hóa và khả năng cạnh tranh trên thị trường chưa cao.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, năm 2022, UBND xã Yên Bình đã tuyên truyền, vận động, hỗ trợ bà con chuyển đổi cơ cấu giống lúa, đưa giống lúa năng suất, chất lượng cao vào trồng. Theo đó, UBND xã triển khai mô hình trồng thử nghiệm các giống lúa Nhật chất lượng cao như: JO2, TBJ3 với diện tích 20 ha. Tham gia mô hình, người dân được hỗ trợ giống lúa, phân bón và hướng dẫn quy trình kỹ thuật từ khâu gieo mạ đến chăm sóc. Qua đánh giá, năng suất các giống lúa mới đạt 2,4 tạ/sào (tăng 0,4 tạ/sào) so với các giống lúa truyền thống. Không chỉ tăng năng suất, các giống lúa mới còn cho chất lượng gạo thơm ngon hơn.

Tiếp nối hiệu quả từ việc chuyển đổi giống lúa chất lượng cao, vụ xuân năm 2026, xã Yên Bình tiếp tục triển khai trồng giống lúa lai Nhật JAPO 18 với quy mô 5 ha, 35 hộ tham gia. Để thực hiện mô hình, xã đã hỗ trợ người dân 2 tạ thóc giống và 1 tấn phân bón; đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tập huấn, hướng dẫn bà con thực hiện đúng quy trình kỹ thuật.

Thời điểm này, người dân trên địa bàn xã đã thu hoạch xong giống lúa mới. Theo đánh giá, giống lúa JAPO 18 sinh trưởng, phát triển tốt, khả năng chống chịu sâu bệnh khá, thích nghi với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương. Năng suất đạt khoảng 2,7 tạ/sào, tăng khoảng 0,7 tạ/sào so với các giống lúa truyền thống trước đây.

Gia đình ông Luận Văn Bình, thôn Rẫy là một trong những hộ tham gia mô hình trồng giống lúa lai Nhật JAPO 18 trong vụ xuân năm nay. Ông cho biết: Ban đầu tôi cũng băn khoăn vì đây là giống mới nhưng được cán bộ xã hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ giống và phân bón nên gia đình mạnh dạn tham gia với diện tích 5 sào. Trong quá trình chăm sóc, tôi thấy cây lúa khỏe, ít sâu bệnh, hiện gia đình tôi đã thu hoạch xong diện tích cấy giống lúa mới, năng suất đạt cao hơn lúa truyền thống 0,7 tạ/sào.

Theo thông tin từ UBND xã, nhận thấy hiệu quả từ việc chuyển đổi cơ cấu giống lúa, trong 4 năm qua, nhiều hộ dân trên địa bàn xã đã chủ động nhân rộng mô hình, theo đó hằng năm người dân duy trì diện tích trên 50 ha giống lúa mới. Không chỉ cho năng suất cao hơn, các giống lúa này còn tạo sự khác biệt về chất lượng, hạt gạo trắng, cơm dẻo và thơm hơn so với nhiều giống lúa truyền thống. Việc mở rộng diện tích các giống lúa chất lượng cao sẽ tạo điều kiện thuận lợi để xã xây dựng vùng sản xuất tập trung, tăng cường liên kết tiêu thụ, nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích canh tác.

Ông Lương Văn Bính, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Bình cho biết: Việc chuyển đổi cơ cấu giống lúa trên địa bàn xã đã mang lại hiệu quả tích cực, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân từ tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hóa. Thời gian tới, UBND xã tiếp tục định hướng chuyển đổi cơ cấu giống lúa theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm (trong vụ mùa tới xã đưa vào trồng thử nghiệm giống lúa ST25); rà soát diện tích gieo cấy lúa trên địa bàn, phân vùng cụ thể theo điều kiện canh tác của từng thôn, từng cánh đồng để bố trí cơ cấu giống phù hợp. Cùng đó, xã định hướng hình thành các vùng sản xuất lúa chất lượng cao tập trung gắn với liên kết bao tiêu sản phẩm; khuyến khích người dân tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã để nâng cao chất lượng sản phẩm. Từ đó, xã từng bước xây dựng thương hiệu gạo của địa phương, gắn sản xuất lúa chất lượng cao với chương trình phát triển nông nghiệp hàng hóa, sản phẩm OCOP và xây dựng nông thôn mới.

Từ những diện tích sản xuất thử nghiệm ban đầu, đến nay các giống lúa chất lượng cao đã dần khẳng định hiệu quả trên các cánh đồng xã Yên Bình. Việc mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu giống không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng cây lúa mà còn tạo tiền đề để địa phương phát triển nền nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, mang lại những mùa vàng no ấm cho người dân.