Quốc hội Na Uy (Storting) tuần này đã bỏ phiếu yêu cầu xem xét lại khoản trợ cấp mà chính phủ dự định dành cho trang trại điện gió nổi thương mại đầu tiên của nước này, làm dấy lên nghi ngờ về tính khả thi của dự án.
Na Uy cho rằng chìa khóa để phát triển ngành này là xây dựng đồng bộ hệ sinh thái công nghiệp phía sau - điều mà Việt Nam đã có những nền tảng quan trọng để hiện thực hóa.
Các chuyên gia Đan Mạch cho rằng điện gió ngoài khơi chỉ thành công khi đi kèm thể chế minh bạch, hạ tầng, chuỗi cung ứng và nhân lực. Đây cũng là điều các nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm ở thị trường Việt Nam.
Trong nhiều năm, Đức và Hà Lan được xem là những hình mẫu sáng giá nhất của thế giới về phát triển điện gió ngoài khơi. Từ những trang trại gió tiên phong trên Biển Bắc đến các vòng đấu thầu cạnh tranh kỷ lục không cần trợ cấp, hai quốc gia này đã định hình chuẩn mực cho hàng chục thị trường đang phát triển khác.
Vào tháng 3/2026, TotalEnergies đã đạt được thỏa thuận với chính quyền ông Trump để từ bỏ các dự án điện gió ngoài khơi nhằm đổi lấy khoản hoàn trả khoảng 1 tỷ USD.
Dự án điện gió ngoài khơi không chỉ cần nguồn tài nguyên gió dồi dào hay tiềm lực của các nhà phát triển dự án, mà còn cần một nền tảng pháp lý đủ sức thuyết phục các định chế tài chính quốc tế. Hợp đồng mua bán điện (PPA) có tính 'bankable' được xem là yếu tố then chốt để thu hút dòng vốn hàng tỷ USD vào lĩnh vực này.
Theo bà Hilde Solbakken, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam và Lào, những kinh nghiệm tích lũy từ ngành dầu khí có thể trở thành nền tảng quan trọng để Việt Nam xây dựng ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi hiện đại, bền vững và có sức cạnh tranh quốc tế.
Theo Phó Tổng Giám đốc PTSC Lê Chiến Thắng, cần phát triển đồng bộ hệ sinh thái công nghiệp, từ chế tạo kết cấu, logistics, cảng biển, tàu chuyên dụng đến các dịch vụ kỹ thuật, vận hành và bảo dưỡng tạo nền tảng cho ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi quốc gia.
Bên cạnh các hồ nước ngọt, EU đang đẩy mạnh thử nghiệm điện mặt trời nổi ngoài khơi xa (Offshore FPV). Các hệ thống này tận dụng cơ sở hạ tầng có sẵn của các giàn khoan dầu khí cũ hoặc các trang trại điện gió ngoài khơi. Một trong những dự án tiêu biểu cho xu hướng này là dự án trạm sạc Nymphaea Aurora tại cảng Amsterdam của Oceans of Energy.
Điện mặt trời nổi đã trở thành một giải pháp năng lượng sạch phổ biến ở nhiều thị trường trên toàn cầu, trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về việc thu hồi những khu đất rộng lớn hoặc sự khan hiếm đất đai phù hợp ở một số khu vực. Một MW điện mặt trời có thể cần tới 4 đến 5 mẫu đất, tùy thuộc vào công nghệ được sử dụng. Đây là một mối lo ngại lớn vì đất trống ngày càng trở nên khan hiếm và đắt đỏ. Các dự án điện mặt trời nổi có thể là một giải pháp hữu ích vì chúng không cần đất và thay vào đó có thể được lắp đặt trên bề mặt các vùng nước chưa được sử dụng.
Vụ kiện cáo buộc lạm dụng quỹ dàn xếp của chính phủ trong một thỏa thuận gây tranh cãi.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump nhiều lần bày tỏ quan điểm không ủng hộ loại hình năng lượng này, cho rằng các dự án điện gió vừa tốn kém, vừa ảnh hưởng đến cảnh quan.
'Việt Nam đã hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp tương đối hoàn chỉnh đối với điện gió trên bờ và gần bờ. Gần như chúng ta chỉ chưa sản xuất được turbine trong nước', ông Nguyễn Ngọc Tú - Giám đốc Phát triển Kinh doanh IPC E&C nhận định.
Chính quyền bang Victoria đã phê duyệt dự án Warracknabeal Energy Park, một dự án điện gió công suất hơn 1,5 GW do WestWind Energy phát triển, bao gồm 219 turbine và hai hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin.
Italy đang đối mặt áp lực năng lượng ngày càng lớn do phụ thuộc nhiều vào khí đốt nhập khẩu, trong khi tiến trình phát triển năng lượng tái tạo và điện gió ngoài khơi vẫn chậm hơn nhiều nước châu Âu.
Trong khi nhiều quốc gia đang đẩy mạnh phát triển điện gió ngoài khơi như một trụ cột quan trọng của quá trình chuyển đổi năng lượng, chính quyền Tổng thống Donald Trump lại đang tìm cách kìm hãm lĩnh vực này tại Mỹ bằng hàng loạt biện pháp hạn chế dự án và ưu tiên mở rộng khai thác nhiên liệu hóa thạch…
Việc đầu tư đảo điện gió ngoài khơi nối lưới, tích hợp sản xuất nhiên liệu hydro xanh đã được nhiều nước trên thế giới triển khai thành công. Vậy mô hình này có khả thi với Việt Nam?