Trợ lực ngư dân khai thác hải sản bền vững

Ngư dân xã Tam Xuân vươn khơi, mở chuyến biển đầu năm Bính Ngọ từ rất sớm. Ảnh: QUANG VIỆT

Vươn khơi đón lộc biển

Đầu năm mới Bính Ngọ, hàng loạt phương tiện khai thác hải sản của ngư dân thành phố ra khơi đi đánh bắt. Tàu cá QNa-01461 của ông Nguyễn Vĩnh Phát (thôn Long Thạnh, xã Tam Xuân) làm nghề mành mùng bội thu cá cơm.

Với 3 chuyến khai thác hải sản gần bờ, ông Phát thu được hơn 20 tấn cá cơm, bán được hơn 200 triệu đồng, lãi hơn 170 triệu đồng. Tàu cá QNa-90055 của ông Lê Phú Thạnh (thôn Long Thạnh, xã Tam Xuân) khai thác được 15 tấn cá cơm bán được hơn 150 triệu đồng, lãi gần 120 triệu đồng. Hầu hết các phương tiện hành nghề mành mùng của ngư dân thành phố đều đạt bởi cá cơm đang “rộ” lên khắp các vùng biển của thành phố.

“Cầu mong trời yên biển lặng, mưa thuận gió hòa giúp ngư dân đi biển an toàn và thu được những mẻ lưới đầy. Những chuyến biển đầu năm như mong muốn giúp chúng tôi rất phấn khởi”, ông Thạnh nói.

Ngày mồng 6 Tết (22/2), ngư dân Trần Cổ (thôn Hà Lộc, xã Tam Xuân), chủ tàu lưới chụp QNa-91963 công suất 380CV cùng 10 bạn biển nhổ neo đi đánh bắt hải sản ở vùng biển Hoàng Sa.

Ông Cổ cho biết, trong năm qua, nghề lưới chụp khai thác các loại hải sản chủ yếu là mực nang, mực ống, mực cơm ăn nên làm ra bởi được mùa được giá. Nhiều thời điểm giá mực lên đến hơn 300 nghìn đồng/kg nên ngư dân thu được giá trị kinh tế cao sau chuyến biển.

“Dự báo các loại mực hoạt động mạnh ở những ngày đầu năm mới. Nếu chuyến biển đầu năm đạt thì chúng tôi hy vọng các chuyến biển tiếp theo thu được sản lượng khá”, ông Cổ nói.

Mực hiện nay bán với giá cao nên ngư dân phấn khởi. Ảnh: QUANG VIỆT

Ông Nguyễn Lại, Trưởng ban Quản lý Âu thuyền và cảng cá Thọ Quang (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, ngay từ mồng 4 Tết, ngư dân trên địa bàn thành phố đã hoàn thành đầy đủ các thủ tục, hồ sơ để thực hiện chuyến “mở biển” đầu năm Bính Ngọ.

Ở những ngày tiếp theo, hàng loạt tàu cá sản xuất xa bờ của ngư dân thành phố xuất cảng đi đánh bắt hải sản gắn với bảo vệ chủ quyền lãnh hải thiêng liêng của Tổ quốc. Theo ông Lại, tất cả các chủ tàu cá đều tuân thủ các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không đúng quy định (IUU) để cùng thành phố và cả nước gỡ “thẻ vàng” thủy sản.

“Không khí đi đánh bắt hải sản đầu năm của ngư dân thành phố rất hối hả, tràn đầy tin tưởng năm sản xuất mới sẽ thành công. Chúng tôi tạo thuận lợi, giúp ngư dân mau chóng xuất cảng đi sản xuất trên các vùng biển xa”, ông Lại nói.

Hỗ trợ ngư dân

Thời gian qua, giá các mặt hàng tiêu dùng tăng khiến cho chi phí sản xuất của ngư dân trên địa bàn thành phố tăng cao. Để hỗ trợ ngư dân, thành phố Đà Nẵng đã có chính sách thiết thực trợ lực giúp ngư dân kiên tâm bám biển.

Theo số liệu của Chi cục Biển đảo và Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường), trong năm 2025, UBND thành phố Đà Nẵng đã hỗ trợ hơn 2,2 tỷ đồng cho 164 lượt tàu cá của ngư dân. Trong đó, hỗ trợ 40% kinh phí mua bảo hiểm thân tàu đối với chủ tàu khai thác hải sản hoặc chủ tàu hậu cần nghề cá cho 128 lượt tàu cá của ngư dân với tổng số tiền hơn 1,3 tỷ đồng; hỗ trợ 100% kinh phí để mua thiết bị giám sát hành trình tàu cá và kinh phí thuê bao năm đầu tiên cho 35 tàu cá của ngư dân với tổng số tiền hơn 839 triệu đồng.

Thành phố còn hỗ trợ 50% kinh phí để ngư dân trang bị máy, thiết bị dùng trong bảo quản hải sản; máy, thiết bị dùng trong khai thác hải sản cho 1 tàu cá với tổng số tiền hơn 61,3 triệu đồng.

Thành phố Đà Nẵng đang triển khai chính sách hỗ trợ ngư dân tạo động lực phát triển nghề cá bền vững. Ảnh: QUANG VIỆT

Mới đây, HĐND thành phố thông qua Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐND quy định các chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030. Để phá dỡ tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, thành phố hỗ trợ 20 triệu đồng/tàu có chiều dài từ 6m - 12m; 50 triệu đồng/tàu từ 12m - 15m; 100 triệu đồng/tàu từ 15m trở lên. Đối với ngư dân muốn chuyển đổi từ nghề lưới kéo sang các nghề khai thác khác, thành phố hỗ trợ 50% chi phí chuyển đổi (tối đa 50 triệu đồng/tàu cá) để mua sắm ngư cụ và cải hoán tàu.

Ông Nguyễn Chí Dân, Chủ tịch UBND xã Tam Xuân cho rằng, chính sách hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề là rất nhân văn, phù hợp với xu thế tất yếu phát triển nghề khai thác hải sản bền vững. Chính quyền địa phương sẽ thông tin đầy đủ các nguyên tắc hỗ trợ để giúp ngư dân trên địa bàn tiếp cận, chuyển đổi nghề thân thiện với môi trường, sinh thái biển, bảo vệ tài nguyên biển.

Ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho hay, Đà Nẵng đang tập trung thực thi các cơ chế, chính sách của Trung ương và địa phương về hỗ trợ, khuyến khích ngư dân phát triển thủy sản bền vững.

Ngành nông nghiệp và môi trường đang điều tra, đánh giá nguồn lợi thủy sản và môi trường sống của các loài thủy sản vùng biển ven bờ, vùng lộng thành phố Đà Nẵng. Tập trung nguồn lực triển khai nghiêm túc các biện pháp chống IUU, trong đó chú trọng theo dõi, cập nhật các thông tin tàu cá mất kết nối giám sát hành trình, tàu cá vi phạm ranh giới trên biển để xử lý nghiêm minh.

Ngành chức năng rà soát, lập danh sách và phối hợp các xã, phường nắm vị trí và quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Cập nhật đầy đủ dữ liệu tàu cá vào phần mềm VNFishbase đảm bảo thống nhất, đồng bộ với dữ liệu của Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường). Giám sát chặt chẽ sản lượng hải sản vào cảng; xác nhận, chứng nhận nguồn gốc nguyên liệu hải sản từ khai thác; chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” thủy sản của Ủy ban châu Âu.

QUANG VIỆT