Tín dụng chính sách 'đánh thức' giá trị làng nghề xứ Nghệ

Giữ nghề bằng dòng vốn ưu đãi

Giữa xóm Trung Thịnh, xã Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An, tiếng lách cách của những khung cửi vẫn đều đặn vang lên mỗi ngày. Những đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ dân tộc Thái cần mẫn dệt nên những tấm thổ cẩm sắc màu, lưu giữ nét văn hóa đã được truyền qua nhiều thế hệ…

Có thời điểm, nghề dệt truyền thống đứng trước nguy cơ mai một khi thu nhập thấp, lao động trẻ rời bản tìm việc làm. Thế nhưng, cùng với sự quan tâm của chính quyền địa phương trong việc thành lập tổ hội nghề nghiệp, hỗ trợ khung dệt và bảo tồn nghề truyền thống, nguồn vốn tín dụng chính sách đã tiếp thêm động lực để nhiều hộ dân mạnh dạn gắn bó với nghề.

Ông Hoàng Sơn Lam, Phó Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) chi nhánh tỉnh Nghệ An cho biết, thời gian qua đơn vị đã ưu tiên nguồn vốn cho các hộ gia đình, hợp tác xã và cơ sở sản xuất phát triển làng nghề, sản phẩm OCOP thông qua các chương trình cho vay ưu đãi, đặc biệt là chương trình vốn vay giải quyết việc làm. Nguồn vốn với lãi suất thấp, thời hạn phù hợp đã giúp người dân đầu tư máy móc, nguyên liệu, cải tiến mẫu mã, xây dựng thương hiệu và mở rộng quy mô sản xuất.

Cơ sở dệt thổ cẩm của gia đình bà Lang Thị Trọng ở xóm Trung Thịnh, xã Nghĩa Đàn, được tiếp sức từ tín dụng ưu đãi.

Theo ông Lam, từ những cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, nhiều hộ dân đã từng bước chuyển sang sản xuất theo chuỗi giá trị, chú trọng truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường. Qua đó, không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập mà còn góp phần xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP của địa phương.

Gia đình bà Lang Thị Trọng ở xóm Trung Thịnh, xã Nghĩa Đàn, một trong những minh chứng rõ nét. Từng thuộc diện hộ nghèo, bà Trọng được Phòng giao dịch NHCSXH Nghĩa Đàn cho vay 100 triệu đồng thông qua Hội Cựu chiến binh để đầu tư phát triển nghề dệt thổ cẩm.

Những ngày đầu còn nhiều bỡ ngỡ, nhưng nhận thấy nghề dệt truyền thống vẫn còn nhiều cơ hội phát triển, gia đình quyết định gắn bó lâu dài. Hai năm sau, từ vài khung dệt ban đầu, cơ sở của bà đã có thêm nhiều đơn hàng, những lúc cao điểm phải thuê thêm lao động trong xóm để kịp tiến độ. “Nhờ vốn vay ngân hàng, gia đình tôi có điều kiện đầu tư bài bản hơn. Bây giờ vừa có thu nhập ổn định, vừa được gìn giữ nghề truyền thống ngay tại quê hương”, bà Trọng chia sẻ.

Được vay vốn từ NHCSXH, gia đình bà Vi Thị Thắm ở xã Bình Chuẩn, đã mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất sản phẩm thịt lợn gác bếp.

Rời Nghĩa Đàn, đến xã Bình Chuẩn, lại mang đến một câu chuyện khác về hiệu quả của dòng vốn chính sách đối với làng nghề truyền thống. Nhắc đến Bình Chuẩn, nhiều người biết đến các sản phẩm mang đậm hương vị núi rừng như, thịt lợn, thịt bò gác bếp, cơm lam, rượu cần, rượu men lá, xôi ngũ sắc hay các món ăn truyền thống của đồng bào Thái… Mỗi sản phẩm không chỉ là đặc sản địa phương mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Được vay 200 triệu đồng từ chương trình cho vay giải quyết việc làm của NHCSXH, gia đình bà Vi Thị Thắm ở xã Bình Chuẩn, đã mạnh dạn mở rộng sản xuất thịt lợn gác bếp. Theo bà Thắm, nguồn vốn ưu đãi giúp gia đình đầu tư thêm nguyên liệu, mở rộng quy mô và chủ động nguồn hàng. Những dịp cao điểm, đặc biệt trước Tết Nguyên đán, cơ sở phải thuê thêm lao động để đáp ứng lượng đơn đặt hàng ngày càng tăng.

Điều đáng quý hơn cả là cùng với việc nâng cao thu nhập, sản phẩm truyền thống của đồng bào Thái cũng ngày càng được nhiều người biết đến, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng khởi sắc.

Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Bình An đang từng bước khẳng định thương hiệu nhờ sự đồng hành của nguồn vốn tín dụng chính sách.

Nâng tầm sản phẩm OCOP, tạo sinh kế bền vững

Không chỉ ở miền Tây Nghệ An, tại phường Hoàng Mai, Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Bình An cũng đang từng bước khẳng định thương hiệu nhờ sự đồng hành của nguồn vốn tín dụng chính sách.

Được vay 100 triệu đồng từ NHCSXH, ông Lê Thạc Tiến cùng các thành viên hợp tác xã đầu tư máy móc chế biến, hoàn thiện quy trình sản xuất và xây dựng thương hiệu. Đến nay, nhiều sản phẩm của hợp tác xã như, tinh bột nghệ, tinh bột sắn dây, viên nghệ mật ong, viên hà thủ ô, mật ong... đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, từng bước mở rộng hệ thống phân phối trên phạm vi cả nước, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương...

Có thể thấy, tín dụng chính sách đã và đang tạo nên sự cộng hưởng giữa giảm nghèo, phát triển kinh tế và bảo tồn giá trị văn hóa. Dòng vốn ưu đãi không chỉ giúp người dân có điều kiện đầu tư sản xuất mà còn góp phần giữ gìn những nghề truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một. Hiện, Nghệ An có gần 500 chủ thể OCOP với 743 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên cùng khoảng 200 làng nghề và làng nghề truyền thống. Đây là nguồn tài nguyên văn hóa - kinh tế quý giá, song sản phẩm nghề truyền thống cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như thiếu lao động trẻ kế cận, sản xuất nhỏ lẻ, mẫu mã chưa đồng bộ, năng lực thương mại điện tử còn hạn chế và sức cạnh tranh chưa cao...

Tín dụng chính sách đang góp phần "đánh thức" nhiều làng nghề truyền thống Xứ Nghệ.

Trong bối cảnh đó, nguồn vốn tín dụng chính sách tiếp tục được xem là một trong những giải pháp quan trọng để khơi thông nguồn lực phát triển. Cũng theo ông Hoàng Sơn Lam, thời gian tới NHCSXH chi nhánh tỉnh Nghệ An sẽ tiếp tục tham mưu thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 39-CT/TW về nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới; đồng thời tham mưu UBND tỉnh bổ sung nguồn vốn ủy thác địa phương, tăng cường phối hợp với các sở, ngành, tổ chức chính trị - xã hội rà soát nhu cầu vay vốn, ưu tiên các hộ gia đình, hợp tác xã, làng nghề truyền thống và cơ sở sản xuất tham gia Chương trình OCOP.

Khi được tiếp sức đúng lúc, đúng đối tượng, những đồng vốn ưu đãi không chỉ giúp người dân phát triển kinh tế mà còn góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Từ những khung cửi thổ cẩm ở Nghĩa Đàn, những mẻ thịt gác bếp ở Bình Chuẩn đến các sản phẩm OCOP mang thương hiệu xứ Nghệ, tín dụng chính sách đang góp phần vun đắp sinh kế, gìn giữ hồn quê và mở ra cơ hội để những sản phẩm mang đậm bản sắc xứ Nghệ vươn xa trên thị trường trong nước lẫn quốc tế.