Thầy giáo quân hàm xanh dạy chữ và tiếng Khmer cho con em đồng bào dân tộc thiểu số

Giờ lên lớp của các em học sinh tại lớp học chữ và tiếng Khmer do Đồn Biên phòng Lai Hòa tổ chức. Ảnh: Lê Khoa

Thành phố Cần Thơ vốn được biết đến là trung tâm kinh tế - văn hóa của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nơi hội tụ và giao thoa của nhiều nét văn hóa đặc sắc, trong đó có đồng bào dân tộc Khmer. Giữa nhịp sống hiện đại hóa và đô thị hóa mạnh mẽ, việc làm sao để thế hệ trẻ người Khmer, đặc biệt là các em học sinh trên địa bàn khu vực biên giới biển vừa tiếp thu tri thức mới, vừa lưu giữ được tiếng nói và chữ viết của tổ tiên là một bài toán không hề đơn giản.

Góp phần giải bài toán này, dịp nghỉ hè 2026, Đồn Biên phòng Lai Hòa phối hợp với chùa Prey Chóp và chùa Xung Thum (xã Lai Hòa, thành phố Cần Thơ) tổ chức khai giảng và duy trì lớp dạy chữ và tiếng Khmer dành cho các em học sinh trên địa bàn xã Lai Hòa. Tham gia lớp học năm nay có 23 em học sinh là con em đồng bào dân tộc Khmer. Lịch học được bố trí từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần, kéo dài liên tục từ ngày 30/6 đến ngày 7/8/2026. Chương trình giảng dạy được thiết kế bài bản theo chuẩn tiếng Khmer lớp 1, bao gồm 45 bài học căn bản và đồng bộ các kỹ năng cốt lõi nghe, nói, đọc và viết.

Đại úy Phan Văn Luận, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Lai Hòa cho biết: "Với truyền thống gắn bó máu thịt với nhân dân, cán bộ, chiến sĩ đơn vị nhận thấy, mình phải có trách nhiệm cùng với chính quyền địa phương và các vị sư sãi chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào. Tổ chức lớp dạy chữ và tiếng Khmer nhằm giúp các cháu giữ được hồn cốt, bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Để bảo đảm chất lượng giảng dạy, đơn vị bố trí cán bộ là người dân tộc Khmer trong đơn vị, có trình độ chuyên môn và khả năng sử dụng thành thạo tiếng Khmer trực tiếp đứng lớp”.

Đều đặn ngày 2 buổi sáng chiều, tại đồn Biên phòng, không khí trở nên rộn ràng hơn bởi tiếng nói cười, đùa vui của các em học sinh, nhưng khi vào lớp, các em ngồi ngay ngắn, chăm chỉ nghe thầy giáo giảng bài. Dù những ngày hè vốn là khoảng thời gian để các em vui chơi, nghỉ ngơi sau một năm học tập căng thẳng, song các em đều tự giác đến lớp rất đúng giờ, không bỏ học buổi nào. Nhiều em nhà ở xa, đường sá đi lại ngày mưa không mấy thuận tiện, nhưng vẫn được cha mẹ đưa đón hoặc các e chủ động đạp xe, đi bộ đến lớp với sự háo hức.

Giữa giờ học buổi chiều, cơn mưa rào như trút nước xuống mái nhà của lớp học, gió rít từng cơn tạo âm thanh hỗn độn, nhưng bên trong lớp học, tiếng đồng thanh đọc chữ của các em vẫn đều đặn vang lên. Ở góc bàn phía ngoài, cô học trò dáng người nhỏ nhắn, cặp mắt sáng luôn chăm chú đọc chữ trên bảng. Gặp chúng tôi, cô bé hơi e ấp, nhưng luôn nở nụ cười. Cô bé là Tăng Hồng Đào, mới học xong lớp 5, Trường Tiểu học cơ sở Lai Hòa. Tranh thủ thời gian hè, Hồng Đào đến đồn Biên phòng tham gia lớp học.

Khi được hỏi lý do tham gia lớp học, cô bé hào hứng chia sẻ: “Nhà con có 4 chị em, cha thì suốt ngày ngoài rẫy, mẹ đi làm công nhân ở xa. Ở nhà con được ông bà dạy cho biết nói tiếng Khmer chứ không dạy chữ, nên khi biết có lớp dạy chữ Khmer của các chú Biên phòng là con xin đi học luôn. Ngày hè có thêm lớp học này, con vui lắm. Con sẽ cố gắng học thật tốt để biết viết chữ của dân tộc mình”.

Thiếu tá Tiết Hồng Giang tâm huyết chỉ dạy cho các em học sinh. Ảnh: Lê Khoa

Ngồi bên cạnh Hồng Đào là em Tăng Hồng Oanh, 14 tuổi, hết hè này sẽ lên lớp 9. Là người Khmer nhưng Hồng Oanh chưa biết viết chữ Khmer, nên lớp học của Đồn Biên phòng Lai Hòa trong dịp nghỉ hè là thời gian quý giá để Hồng Oanh tập trung học viết chữ.

Sự chủ động, nỗ lực và niềm tự hào khi được tiếp cận với chữ viết của cội nguồn chính là động lực lớn nhất giúp các em tiến bộ vượt bậc qua từng ngày. Gia đình ông Danh Phol, ngụ tại ấp Prey Chóp, xã Lai Hòa, có 3 người cháu đang theo học chữ Khmer tại lớp học của Đồn Biên phòng Lai Hòa.

Không giấu được niềm vui và sự xúc động khi từng ngày chứng kiến các cháu mình được các cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tận tình chỉ dạy, ông Danh Phol cảm kích: "Ở nhà chỉ biết dạy các cháu nói được tiếng dân tộc Khmer, còn chữ viết thì không biết. Nhờ có lớp học giúp các cháu giữ được chữ viết của dân tộc mình. Gia đình rất trân trọng và biết ơn tình cảm của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đối với nhân dân trên địa bàn”.

Thiếu tá Tiết Hồng Giang, Nhân viên Đội Phòng, chống ma túy và tội phạm, Đồn Biên phòng Lai Hòa trực tiếp đứng lớp, cho biết: “Chúng tôi dạy các em biết viết chữ, biết nói tiếng dân tộc Khmer, kết hợp lồng ghép giáo dục đạo đức, lễ nghĩa, kính trọng ông bà, cha mẹ và gìn giữ văn hóa truyền thống của người Khmer. Đồng thời, tổ chức các hoạt động ngoại khóa như kỹ thuật phòng, chống đuối nước, phòng, chống bạo lực trẻ em, rèn luyện nếp sống kỷ luật trong môi trường quân đội. Qua đó, góp phần cùng chính quyền địa phương chăm lo cho thế hệ trẻ đồng bào dân tộc thiểu số ở khu vực biên giới biển”.