Lê Quý Đôn viết 'Phủ biên tạp lục' (Ghi chép tản mạn về việc vỗ yên vùng biên cương) trong khoảng thời gian cùng đại quân bình định vùng Thuận-Quảng, từ mùa thu năm 1774 đến mùa xuân năm 1776, tham dự việc quân nhiệm đồng trấn phủ hai trấn và trực tiếp giữ trọng trách do triều đình Lê-Trịnh đặc phái vào tham mưu, cai quản và quyền chỉ huy đội quân đóng tại Phú Xuân-Thuận Hóa. Điều này có nghĩa Lê Quý Đôn viết 'Phủ biên tạp lục' ở vị thế được điều động kiêm nhiệm việc võ quan.
Như đã đề cập trong kỳ trước - Hệ giá trị của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, nhìn từ hồ sơ trình UNESCO - những giá trị làm nên tầm vóc của Lê Quý Đôn không giới hạn ở các trước tác hay những đóng góp học thuật.
Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là dịp để tôn vinh một trí tuệ lớn của dân tộc, đồng thời nhìn lại sức sống của một di sản học thuật vượt thời gian. Ở ông, tinh thần tự học, tư duy độc lập, phương pháp khảo cứu nghiêm cẩn và khát vọng đem tri thức phụng sự đất nước đã kết tinh thành hình mẫu đẹp của người trí thức Việt Nam.
Trong cuộc hội thảo khoa học quốc gia 'Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn-Di sản và giá trị thời đại' nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh nhà bác học Lê Quý Đôn (2-8-1726 / 2-8-2026) vừa diễn ra tại tỉnh Hưng Yên, một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là làm sáng tỏ về tư duy học thuật, phương pháp khảo cứu và tinh thần 'thực học, thực nghiệp, thực làm' của nhà bác học vĩ đại của dân tộc.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có công văn gửi các Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp về việc triển khai công tác tuyên truyền kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026).
Sáng 30/7, tại Hưng Yên, Hội thảo khoa học quốc gia 'Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn - Di sản và giá trị thời đại' được tổ chức nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026) và việc UNESCO thông qua Nghị quyết vinh danh, cùng tham gia kỷ niệm sự kiện này. Hội thảo là diễn đàn khoa học nhằm tiếp tục nghiên cứu, làm rõ tầm vóc, những đóng góp to lớn của Lê Quý Đôn đối với lịch sử, văn hóa, khoa học Việt Nam; đồng thời đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong giai đoạn mới.
Lê Quý Đôn (1726 - 1784) là một trong những danh nhân văn hóa kiệt xuất của dân tộc Việt Nam, nhà bác học lớn của thế kỷ XVIII. Với trí tuệ uyên thâm, tinh thần ham học hỏi và khối lượng trước tác đồ sộ, ông đã có những đóng góp to lớn trên nhiều lĩnh vực như lịch sử, địa lý, triết học, giáo dục, văn học và khoa học. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là biểu tượng của lòng yêu nước, khát vọng cống hiến, tinh thần thực học và ý chí không ngừng tìm tòi, sáng tạo, để lại di sản quý báu cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
HNN - Ba trăm năm sau ngày sinh của Lê Quý Đôn, điều khiến hậu thế kính trọng ông không chỉ là hàng chục bộ sách đồ sộ hay danh hiệu 'nhà bác học lớn nhất của Việt Nam thế kỷ XVIII'. Giá trị lớn nhất mà ông để lại chính là một tư tưởng vẫn còn nguyên sức sống: muốn đất nước hưng thịnh thì phải bắt đầu từ tri thức, từ con người và từ việc hiểu thật sâu chính đất nước mình.
Địa danh Sài Gòn xuất hiện năm 1776 trong Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn. Năm 1877, người Pháp chính thức gọi tên Thành phố (TP) Sài Gòn; năm 1954 gọi là Đô thành Sài Gòn; sau 30/4/1975 gọi tên TP. Sài Gòn - Gia Định và từ ngày 02/7/1976 là TP. Hồ Chí Minh.
LTS. Cách nay gần 90 năm, báo Đuốc Tuệ(1) - cơ quan hoằng pháp của Hội Phật giáo Bắc Kỳ đã đăng tin về quần đảo Hoàng Sa. Do tính chưa đồng bộ của phương ngữ thời đó, nên trong báo viết là Hoàng Sa, có khi viết là paraccis, lúc gọi là Tây Sa, để quí vị độc giả tiện theo dõi, chúng tôi thống nhất một tên là Hoàng Sa.
Khi mặt trời vừa nhô lên khỏi dãy Trường Sơn, từng đoàn xe container nối đuôi nhau từ Lào tiến về cửa khẩu quốc tế Lao Bảo. Trên tuyến đường xuyên Á AH16, đô thị Lao Bảo là điểm cuối của Quốc lộ 9 và là mắt xích quan trọng nối Biển Đông với các nước Lào, Thái Lan.
Cùng nhìn lại một số sự kiện lịch sử của dân tộc Việt Nam diễn ra vào ngày này năm xưa (2/6):
Nhắc tới Đông Hà, người ta hay nghĩ về hình ảnh phố phường tấp nập, văn minh, hiện đại. Ngay cạnh làng Điếu Ngao, nay thuộc phường Nam Đông Hà, là Cảng quân sự Đông Hà, một di tích lịch sử quốc gia đặc biệt. Nhưng còn một Đông Hà nữa, ít ồn ào hơn, nằm ở phía Tây, cũng đã và đang tạo nên điểm nhấn của một đô thị trẻ.
Thác bản văn bia chùa Phổ Quang còn lưu giữ đã góp phần phục dựng diện mạo lịch sử - văn hóa của làng Thanh Châu xưa (nay thuộc phường Hội An Đông, thành phố Đà Nẵng). Từ tư liệu này, chùa Phổ Quang tuy không còn dấu tích kiến trúc nhưng ký ức lịch sử hiện lên như một minh chứng sinh động cho đời sống tín ngưỡng và quá trình khai phá, phát triển của cư dân địa phương qua nhiều thế kỷ.
Hiện nay có một làn sóng 'quay về' được tạo nên bởi những người trẻ. Họ chọn trở về với cội nguồn văn hóa, với quê hương, với truyền thống dân tộc. Và ở đó, cổ phục như nhật bình, ngũ thân… được họ nhắc tên, lựa chọn thành ngôn ngữ để thể hiện, biểu đạt tình yêu ấy.
Hướng tới kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân Lê Quý Đôn (1726 - 2026), nhiều hoạt động trong chuỗi sự kiện quy mô cấp quốc gia sẽ được tổ chức.
Danh nhân (DN) văn hóa Lê Quý Đôn là một trong những nhân vật kiệt xuất, nhà bác học lỗi lạc trong lịch sử Việt Nam ở thế kỷ XVIII. Ông không chỉ là người nổi tiếng thông minh, mà còn có nhiều cống hiến quan trọng cho nước nhà ở nhiều phương diện như: Chính trị, ngoại giao, triết học, sử học, dân tộc học, nông học, văn học, thư viện học, địa lý học, xã hội học, luật học… Trong sự nghiệp của mình, ông để lại cho hậu thế nhiều công trình giá trị góp phần trong xây dựng và bảo vệ đất nước, xây dựng và phát triển nền văn hóa dân tộc.
HNN - Trong đời sống văn hóa Huế, trà không đơn thuần là một thức uống mà là một nếp sinh hoạt mang chiều sâu lễ nghi và thẩm mỹ, gắn liền với cách ứng xử, với nhịp sống chậm rãi và sự trầm tĩnh của con người xứ Kinh kỳ. Nghệ thuật uống trà Huế vì thế không chỉ phản ánh gu thưởng thức, mà còn biểu đạt trình độ văn hóa, nhân sinh quan và lối sống của một đô thị từng giữ vai trò trung tâm chính trị - văn hóa của đất nước.
Xuân Bính Ngọ - Hiện nay trong dân gian xứ Quảng vẫn nhắc tới khá nhiều truông như truông Phường Rạnh, truông Nông Sơn (Nông Sơn), truông Dài (Tam Kỳ), truông Sứ, truông Nước (Duy Xuyên, Quế Sơn), truông Tranh (Hòa Vang)... mà ít người biết đến truông Vực Rắn - một cánh truông lớn của vùng đất Quảng Nam xưa.
Đề án 'Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật chế tác thủ công trong điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước gắn với quảng bá và phát triển sản phẩm du lịch tại Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia gghề điêu khắc mỹ nghệ đá Non Nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045' đã được UBND thành phố Đà Nẵng thông qua.
Danh nhân Lê Quý Đôn (1726 - 1784), quê ở làng Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam (nay là xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên), là một trong những danh nhân kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam, từng được vinh danh là nhà bác học lớn nhất Việt Nam thời phong kiến. Ông nổi tiếng là một thần đồng, lừng lẫy khoa danh; một vị quan đại thần nặng lòng yêu nước, thương dân; một sứ thần lỗi lạc.
Đặc khu Hoàng Sa của thành phố Đà Nẵng có thời được mang một tên Nôm: Bãi Cát Vàng. Vào một năm Ngọ cách đây 252 năm, địa danh này từng được vẽ vào một tập bản đồ có tên Giáp Ngọ niên bình Nam đồ.
Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã thông qua nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-1784). Lê Quý Đôn là nhà bác học lớn của Việt Nam thời trung đại. Di sản tri thức mà ông để lại cho hậu thế cực kỳ đồ sộ, thuộc nhiều lĩnh vực khoa học: Địa lý, triết học, lịch sử, văn học...
VHXQ - Để băng qua ngã ba Nam Phước chiều cuối năm, tôi phải vượt qua trạm ký ức của tuổi trung niên, nơi ngôi chợ nhỏ không chỉ thu hẹp bán buôn thường ngày, mà lan ra ngã ba nhấp nhô người, xe, lay ơn, quật tết…
Hưng Hà, vùng đất 'địa linh nhân kiệt' đã sinh ra những bậc hiền tài làm rạng rỡ non sông, nay lại vang danh khi nhà bác học Lê Quý Đôn (1726-1784) được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) vinh danh là Danh nhân văn hóa tại Kỳ họp 43 diễn ra cuối tháng 10 vừa qua. Vinh dự ấy là cơ hội để thế giới nhận diện sâu sắc hơn giá trị tri thức và di sản tư tưởng đồ sộ mà ông để lại. Từ những trang sách thấm đẫm tinh hoa văn hiến đến tầm nhìn vượt thời đại, Lê Quý Đôn trở thành biểu tượng cho trí tuệ Việt Nam, một nền văn hóa kết tinh cái đẹp, cái đúng và cái thiện của nhân loại.
Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) diễn ra tại thành phố Samarkand, Cộng hòa Uzbekistan đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Ngày 31/10, tại thành phố Samarkand, Cộng hòa Uzbekistan, Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Ngày 31/10, Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc - UNESCO diễn ra tại TP Samarkand, Uzbekistan, đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Tối 1/7, Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Hương Trà, thành phố Đà Nẵng long trọng tổ chức chương trình nghệ thuật 'Hương Trà chào kỷ nguyên mới'. Sự kiện là dấu mốc đặc biệt quan trọng, mở ra một trang mới trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy hành chính.
Khi đề cập đến vùng đất 'rừng trầm, biển yến' là nói đến Khánh Hòa, gắn liền với câu ca dao truyền tụng từ bao đời nay: 'Khánh Hòa là xứ trầm hương/Non cao biển rộng người thương đi về'. Đã có một thời, những cánh rừng già ở Khánh Hòa là nơi kết tụ loại sản vật quý hiếm này nhiều nhất và tốt nhất, nên được mệnh danh là xứ trầm hương.
Đến nay, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có 6 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có 2 di sản vừa được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận theo quyết định ban hành ngày 2 và 3/6.
Tỉnh Quảng Trị đang đẩy mạnh xuất khẩu tiêu khô trồng theo tiêu chuẩn hữu cơ sang thị trường Hoa Kỳ và các nước châu Âu. Đây là mặt hàng đem lại giá trị kinh tế cao. Tiêu khô có mùi vị thơm, cay, nhiều công dụng trong ẩm thực, đời sống. Xuất khẩu tiêu khô được nhiều người gọi là xuất khẩu món hàng thơm, cay đặc trưng của miền đất nắng gió này.
Nhắc đến miền đất Quảng Bình, gió Lào cát trắng, người ta thường nghĩ ngay đến nơi có nhiều hang động kỳ thú, những thắng cảnh thần tiên mà tạo hóa ban cho làm say đắm lòng người, nhưng ít ai biết rằng nơi đây có một làng gốm lừng danh từ xa xưa.