Hôm 6/10, Reuters đưa tin nhà khoa học người Mỹ gốc Bỉ Francis Halzen đã giành giải Nobel Vật lý năm 2026 nhờ công trình xây dựng đài quan sát nhằm phát hiện các hạt neutrino năng lượng cao (còn gọi là hạt ma). Đây là một trong những loại hạt ở cấp độ hạ nguyên tử khó nắm bắt nhất của vũ trụ bên cạnh nỗ lực xác định cách thức hình thành của chúng.
Bộ GD&ĐT vừa ban hành chuẩn đào tạo liên ngành, ứng dụng công nghệ số, AI, tăng cường thực hành nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực điện hạt nhân.
Mùa giải Nobel năm 2026 đã chính thức khởi động với giải thưởng đầu tiên thuộc về lĩnh vực Y Sinh dành cho công nghệ quang di truyền học.
Điểm đáng chú ý của Chuẩn là đào tạo nhân lực điện hạt nhân được tiếp cận theo hướng liên ngành, với sự tham gia của nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau. Chương trình đào tạo không chỉ tập trung vào các nội dung chuyên môn truyền thống mà còn tích hợp các lĩnh vực công nghệ mới.
Theo quyết định vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, chuẩn đào tạo nhân lực điện hạt nhân được tiếp cận theo hướng liên ngành, với sự tham gia của nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau.
Không chỉ gắn với hình ảnh lò phản ứng hay điện hạt nhân, năng lượng nguyên tử đang hiện diện trong đời sống. Nó có mặt trong chẩn đoán và điều trị ung thư, giống hoa mới, kỹ thuật canh tác tiết kiệm và việc giám sát môi trường.
Năng lượng nguyên tử đang được ứng dụng tại Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, nổi bật là y tế, nông nghiệp, công nghiệp, tài nguyên và môi trường. Cùng với mở rộng các ứng dụng, Việt Nam đang đặt yêu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực để đáp ứng giai đoạn phát triển mới của lĩnh vực này.
Chiều 2/10, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về Đề án tổ chức lại mô hình Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển mới.
Khi cuộc đua máy tính lượng tử bước sang giai đoạn mở rộng quy mô lớn, bài toán cốt lõi không chỉ nằm ở số lượng qubit mà là khả năng tối ưu hóa toàn diện hệ thống điều khiển, đo lường và sửa lỗi.
Việt Nam và Hàn Quốc đang mở rộng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, từ nghiên cứu, chuyển giao công nghệ đến đào tạo nhân lực và bảo đảm an toàn. Hai bên cũng đặt vấn đề đưa trí tuệ nhân tạo vào thiết kế, mô phỏng, vận hành và bảo trì các hệ thống năng lượng nguyên tử.
Năng lượng nguyên tử (NLNT) là một trong những thành tựu khoa học và công nghệ quan trọng của nhân loại. NLNT được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực trong sản xuất và đời sống, như: y tế, công nghiệp, nông nghiệp và kiểm định chất lượng…
Từ ngày 29/9 đến 1/10, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân dẫn đầu đoàn công tác thăm và làm việc tại Hàn Quốc, với trọng tâm thúc đẩy hợp tác song phương trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, sở hữu trí tuệ, năng lượng nguyên tử, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao.
Vừa qua, tại Seoul, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã làm việc với Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc Kim Jung Kwan, trao đổi về hợp tác công nghệ năng lượng nguyên tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công nghiệp.
Hà Nội định hướng phát triển các ứng dụng kỹ thuật hạt nhân, công nghệ bức xạ trong y tế, công nghiệp, nông nghiệp, tài nguyên và môi trường, gắn với phát triển nhân lực, chuyển giao công nghệ và quản lý an toàn.
Trước yêu cầu phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử, đặc biệt là dự án lò phản ứng nghiên cứu mới tại Đồng Nai, Việt Nam cần chủ động xây dựng đội ngũ nhân lực chuyên sâu. Mục tiêu là hình thành đội ngũ có khả năng nghiên cứu, thiết kế, làm chủ, cải tiến và phát triển công nghệ hạt nhân phù hợp với nhu cầu Việt Nam.
Lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu đang xây dựng tại Đồng Nai dự kiến có công suất gấp khoảng 30 lần lò Đà Lạt, có khả năng sản xuất dược chất phóng xạ điều trị ung thư cho trong nước và tiềm năng xuất khẩu ra khu vực.
Lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu mới tại Đồng Nai được kỳ vọng nâng năng lực sản xuất dược chất phóng xạ điều trị ung thư và hướng tới cung ứng cho khu vực.
Ngoài định hướng phát triển điện hạt nhân, ứng dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình trong các lĩnh vực y tế, nông nghiệp, công nghiệp và tài nguyên môi trường tại Việt Nam được đánh giá là rất tiềm năng, đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, Việt Nam còn nhiều việc phải làm.
Hàn Quốc bày tỏ mong muốn hợp tác toàn diện với Việt Nam, bao gồm dự án Ninh Thuận 2, kéo dài từ khâu xây dựng nhà máy, chia sẻ kinh nghiệm vận hành, bảo đảm an toàn đến đào tạo nhân lực.
Việt Nam đặt mục tiêu có khoảng 2.000 nhân lực năng lượng nguyên tử vào năm 2030 và 2.500 người vào năm 2035.
Lò phản ứng hạt nhân mới tại Đồng Nai có công suất gấp 30 lần lò Đà Lạt - nơi hiện cung cấp khoảng 80% dược chất phóng xạ cho bệnh viện cả nước.
Khoảng 80% dược chất phóng xạ đang được sử dụng tại các bệnh viện trong cả nước do lò phản ứng Đà Lạt cung cấp. Với lò phản ứng nghiên cứu mới tại Đồng Nai có công suất gấp 30 lần, Việt Nam kỳ vọng nâng năng lực sản xuất dược chất phục vụ chẩn đoán, điều trị ung thư và từng bước cung cấp cho khu vực.
Nhân lực là một trong những vấn đề hàng đầu cần sớm giải quyết để công nghệ hạt nhân được phát triển đúng tiềm năng tại Việt Nam…
Các nhà khoa học tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS) vừa chế tạo một đồng hồ nguyên tử sử dụng lutetium để đo thời gian được cho là chính xác nhất thế giới hiện nay.
Các nhà khoa học Singapore phát triển đồng hồ nguyên tử lutetium có độ chính xác kỷ lục, phải hơn 260 tỷ năm mới tích lũy sai số một giây.
Các nhà khoa học tại Trung tâm Công nghệ Lượng tử (CQT) thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS) đã chế tạo đồng hồ nguyên tử có độ chính xác cao nhất từng được ghi nhận, với khả năng đo thời gian tới 19 chữ số thập phân.
UBND TP Hà Nội vừa công bố chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Việc Hà Nội chủ động đưa công nghệ bức xạ, hạt nhân vào quy hoạch quản lý tài nguyên, môi trường và nông nghiệp chứng tỏ tư duy quản lý hiện đại, sẵn sàng làm chủ công nghệ lõi để phát triển bền vững.
Hà Nội sẽ đẩy mạnh ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong chẩn đoán, điều trị bệnh, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và quản lý tài nguyên, hướng tới làm chủ các công nghệ bức xạ, kỹ thuật hạt nhân tiên tiến vào năm 2050.
Gần ba thập kỷ hiện diện trong các cơ sở y tế tại Đồng Nai, tia bức xạ đã góp phần thay đổi cách bác sĩ quan sát, phát hiện và đánh giá tổn thương qua các thiết bị chẩn đoán hình ảnh như: X-quang, CT, DSA… Không thể nhìn thấy hay cảm nhận bằng giác quan, nhưng tia X trở thành “đôi mắt” hỗ trợ bác sĩ phát hiện, chẩn đoán và đưa ra hướng điều trị phù hợp. Chính vì vậy, sử dụng năng lượng nguyên tử trở nên gần gũi, hữu ích trong khám chữa bệnh.
Tri thức của loài người, trong đó có toán học, hình thành qua quan sát, học tập, nghiên cứu, tìm vấn đề, giải quyết vấn đề và chia sẻ những gì con người đúc kết được.
Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận đặt ra yêu cầu quản lý đặc thù, trong đó an toàn phải được tính đến trong toàn bộ vòng đời nhà máy. Vì vậy, cùng với chuẩn bị dự án, công nghệ và nhân lực, Việt Nam đang hoàn thiện hệ thống pháp quy, nâng cao năng lực thẩm định, cấp phép, thanh tra, giám sát, xây dựng đội ngũ chuyên gia đáp ứng yêu cầu của chương trình điện hạt nhân. Đây là phần việc Bộ Khoa học và Công nghệ được giao làm đầu mối.
Việt Nam tiếp tục khẳng định chủ trương phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực an toàn, an ninh và chuẩn bị nguồn nhân lực cho các chương trình hạt nhân.
Tham dự các hoạt động trong khuôn khổ Khóa họp lần thứ 70 Đại hội đồng IAEA, Việt Nam thúc đẩy hợp tác về nghiên cứu, đào tạo, phát triển hạ tầng và ứng dụng công nghệ hạt nhân với nhiều đối tác quốc tế.
Từ ngày 14 - 18/9, tại Trung tâm quốc tế Vienna (VIC), Áo, Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định làm Trưởng đoàn tham dự Khóa họp lần thứ 70 Đại hội đồng Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Từ ngày 11-17/9, đoàn đại biểu Việt Nam gồm 6 sinh viên đến từ trường Đại học Khoa học Tự nhiên-Đại học Quốc gia Hà Nội chính thức tham gia tranh tài tại Vòng chung kết quốc tế cuộc thi Global HackAtom 2026. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam có đại diện góp mặt tại sân chơi công nghệ hạt nhân và năng lượng nguyên tử quy mô lớn này.
Nhu cầu nhân lực cho các dự án điện hạt nhân lớn, trong khi Việt Nam còn thiếu chuyên gia, giảng viên và cơ sở đào tạo chuyên sâu, đòi hỏi lộ trình đào tạo dài hạn.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Kỹ thuật Vienna (TU Wien), phối hợp với Đại học Vienna, Đại học Johannes Kepler Linz và Đại học Innsbruck, đang tìm cách kết hợp kính hiển vi điện tử với máy tính lượng tử sử dụng các ion bị giữ trong bẫy.
Nhật Bản dự kiến phát triển cảm biến từ trường lượng tử gắn trên máy bay không người lái để tìm tàu ngầm, với mục tiêu hoàn thành vào năm tài chính 2031. Công nghệ hứa hẹn hỗ trợ giám sát trên biển nhưng vẫn cần kiểm chứng hiệu quả thực tế.
Nghiên cứu mới chỉ ra một kiến thức hóa học nền tảng có thể bị dạy sai suốt gần 1 thế kỷ qua.
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, nếu giành lại quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tới, Đảng Dân chủ nhiều khả năng sẽ tăng cường sử dụng quyền giám sát của Quốc hội để xem xét một loạt chính sách của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Ủy ban Năng lượng nguyên tử và năng lượng thay thế Pháp đồng hành cùng Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao năng lực pháp quy hạt nhân, cùng nghiên cứu an toàn lò phản ứng và mở rộng hợp tác sang y học hạt nhân.
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Vũ trụ theo lời mời của Tổng thống Emmanuel Macron, sáng 11-9 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thăm, làm việc tại Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế Pháp (CEA) và chứng kiến lễ trao các văn kiện, thỏa thuận hợp tác.
Sáng 11/9 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thăm, làm việc tại Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế Pháp (CEA); chứng kiến Lễ trao các văn kiện, thỏa thuận hợp tác.