Là một trong những sản phẩm lâm nghiệp xuất khẩu chủ lực, ngành gỗ Việt Nam đang đứng trước nguy cơ bị mất thị trường do gỗ Trung Quốc 'rửa' xuất xứ. Cách nào để bảo vệ ngành gỗ của Việt Nam giữ vững thị trường xuất khẩu?
Với tốc độ tăng trưởng khoảng 12-15%, ngành gỗ nhiều khả năng sẽ cán đích 13 tỷ USD xuất khẩu trong năm 2020.
Mặc dù có sự tăng trưởng bứt phá 2 con số song các doanh nghiệp (DN) ngành gỗ đang đối mặt với nhiều vụ kiện gian lận thương mại. Chủ tịch Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam (Viforest), ông Đỗ Xuân Lập đã phải thốt lên: 'Kiểm soát chặt chẽ gian lận thương mại là vấn đề sống còn với ngành gỗ!'
Thông tin tại cuộc họp đánh giá chế biến gỗ và lâm sản do Hiệp hội gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) tổ chức tại Bình Định hôm 25/9 cho biết, Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương tổ chức Hội nghị 'Bàn giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững ngành công nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ và lâm sản giai đoạn 2021-2025' cùng với tổ chức Lễ kỷ niệm 'Lâm nghiệp Việt Nam - 75 năm hình thành và phát triển...
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&PTNT Hà Công Tuấn, xuất khẩu gỗ năm 2020 có thể cán đích 13 tỷ USD, vượt chỉ tiêu khoảng 1 tỷ USD so với kế hoạch của Chính phủ yêu cầu trong năm nay.
Hơn chục ngày qua, sau những lô gạo, trái cây, cà phê…của Việt Nam xuất khẩu vào EU hưởng ưu đãi theo Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), những ngành có thế mạnh như gỗ, thủy sản cũng đã có những tin hiệu vui từ thị trường này.
Ngành gỗ đang diễn ra nghịch lý là vùng có nhiều nguyên liệu gỗ thì lại thiếu nhà máy chế biến sâu. Và, chính sự phát triển của ngành dăm là kết quả của việc mất cân đối này.
Những vùng có các diện tích rừng trồng lớn nhất cũng chính là vùng có năng lực chế biến sâu hạn chế nhất. Sự hình thành và phát triển của ngành dăm gỗ là kết quả tất yếu của việc mất cân đối này.
Phát biểu tại buổi lễ ký kết Quy chế phối hợp giữa Tổng cục Lâm nghiệpvà Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam , Bộ trưởng Bộ NN&PTNT nhấn mạnh việc ký kết này không phải phân chia 'việc anh, việc tôi' mà là việc chung vì một hệ sinh thái ngành kinh tế lâm nghiệp của Việt Nam hiện tại và trong tương lai…
Tổng cục Hải quan vừa có thông báo chính thức về việc sử dụng mã HS 4418 đối với mặt hàng ván ghép thanh. Với thông báo này, Hải quan đã sửa lỗi và áp thuế xuất khẩu 0% với gỗ ghép thanh thay vì 25% như thông báo trước đó.
Bị ngấm đòn vì dịch COVID-19, không ít doanh nghiệp (DN) phải rời khỏi thị trường, phá sản. Tuy nhiên, thay vì được 'hà hơi tiếp sức', nhiều DN ngành gỗ, thủy sản…còn bị áp mức thuế rất cao, phải kêu cứu lên các bộ, ngành.
Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng đã chỉ đạo Cục Hải quan Đồng Nai trước mắt cho Công ty Mộc Cát Tường xuất khẩu ván gỗ ghép với thuế suất 0% nhưng doanh nghiệp phải cam kết thực hiện quyết định cuối cùng của cấp có thẩm quyền.
Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo Cục Hải quan Đồng Nai trước mắt cho Cty mộc Cát Tường xuất khẩu ván gỗ ghép với thuế suất 0%, nhưng doanh nghiệp phải cam kết thực hiện quyết định cuối cùng của cấp có thẩm quyền.
Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo Cục Hải quan Đồng Nai trước mắt cho Cty mộc Cát Tường xuất khẩu ván gỗ ghép với thuế suất 0%, nhưng doanh nghiệp phải cam kết thực hiện quyết định cuối cùng của cấp có thẩm quyền.
Liên quan việc Bộ Thương mại Mỹ (DOC) khởi xướng điều tra về chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp sản phẩm ván dán từ Việt Nam, lãnh đạo Bộ NN&PTNT khẳng định đang kiểm soát, điều tra, xử lý nghiêm những doanh nghiệp có hành vi gian lận, đưa hàng Trung Quốc qua Việt Nam 'rửa' xuất xứ để bán sang Mỹ.
Tổng cục Hải quan khẳng định thông tin mặt hàng ván gỗ ghép của nhiều doanh nghiệp bị ách tắc tại các cửa khẩu do bị Hải quan áp mã HS 4407 với thuế suất xuất khẩu 25% là không chính xác. Các doanh nghiệp xuất khẩu ván gỗ ghép vẫn làm thủ tục thông quan bình thường.
Trước thông tin doanh nghiệp phản ánh mặt hàng gỗ ván ghép ùn ứ tại cảng vì bị áp thuế suất xuất khẩu 25%, Tổng cục Hải quan khẳng định: 'Không có chuyện này'. Ngày 4-8, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã chỉ đạo khẩn trương thành lập đoàn công tác kiểm tra thực tế sự việc.
Ngày 4/8, Bộ Tài chính đã có thông báo về ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng về việc áp dụng mã HS đối với nhóm các mặt hàng gỗ cao su xuất khẩu dạng tấm.
Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest)vừa kêu cứu lên Bộ NN&PTNT, Tài Chính, Công Thương, khi hàng ván gỗ ghép thanh bị Hải quan áp thuế từ 0% lên tới 25%, đối diện với nguy cơ giải thể, phá sản. Nhiều lô hàng đang bị ứ tại cảng, bị đối tác nước ngoài phạt do chậm giao hàng.
Cùng là là sản phẩm gỗ ghép thanh nhưng với mã HS 4418 thuế xuất là 0% nhưng với mã HS 4407 thì mức thuế là 25%. Sự thay đổi bất ngờ này khiến cho doanh nghiệp xuất khẩu gỗ đã khó lại càng khó thêm, nhiều contenre bị ách tắc tại cảng, nhiều doanh nghiệp bị đối tác thương mại phạt chậm giao hàng…
Mới đây, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) đã có đơn kiến nghị gửi Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương về việc áp sai mã HS khiến mặt hàng gỗ ván ghép thanh đang chịu mức thuế suất thuế xuất khẩu 0% thì nay phải chịu mức 25% như đối với xuất khẩu mặt hàng nguyên liệu thô gây khó khăn rất lớn cho các doanh nghiệp trong ngành.
Ngoài thép, gỗ cũng là một trong những ngành phải đối diện với nhiều vụ việc liên quan đến phòng vệ thương mại. Số liệu của Bộ Công thương cho biết, từ năm 2018 đến nay, số vụ điều tra phòng vệ thương mại đối với các doanh nghiệp (DN) gỗ tăng vọt.
Khi COVID-19 bùng phát đã khiến ngành gỗ Việt bị đứt gãy các chuỗi cung ứng trong cả xuất khẩu lẫn nhập khẩu nguyên phụ liệu, đặc biệt là nhập khẩu từ Trung Quốc. Điều này một lần nữa cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của liên kết, bao gồm liên các doanh nghiệp trong ngành với các ngành khác có liên quan để giảm rủi ro, thúc đẩy phát triển bền vững.
Dịch Covid-19 đã ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng của ngành gỗ những tháng đầu năm và có thể là cả năm 2020. Giải pháp nào để vực dậy ngành gỗ, hướng tới phát triển bền vững trong tương lai là bài toán đang được đặt ra cấp thiết.
Thời điểm này có thể là cơ hội để ngành gỗ Việt Nam xây dựng chuỗi liên kết mới giữa doanh nghiệp, các cơ sở chế biến và các hộ trồng rừng nhằm phục vụ phân khúc thị trường mua sắm công, một phân khúc không hề nhỏ. Liên kết này cũng sẽ tạo ra cơ hội cho sự lan tỏa sang các phân khúc thị trường khác trong thị trường nội địa.
Theo Bộ NN-PTNT, quý 1-2020 giá trị xuất khẩu các mặt hàng lâm sản chính đạt khoảng 2,7 tỷ USD, tăng hơn 16% so cùng kỳ. Nhưng, sự lan rộng của dịch Covid-19 sẽ tác động mạnh đến ngành này trong thời gian tới.
Cũng như nhiều ngành kinh tế khác của Việt Nam, ngành chế biến, sản xuất gỗ đang thu hút mạnh mẽ đầu tư trực tiếp từ các doanh nghiệp nước ngoài (FDI). Bên cạnh việc góp phần quan trọng thúc đẩy ngành gỗ phát triển, các doanh nghiệp FDI cũng đang tạo ra sức ép lớn cho các doanh nghiệp trong nước và chính sách quản lý của Nhà nước về lĩnh vực này.