Bước tiến khoa học Việt Nam về giải mã gene người cổ

Lần đầu tiên các nhà khoa học Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Namđã giải mã thành công hệ gien ty thể từ mẫu xương người cổ niên đại khoảng 2.000 năm tuổi.

Hang đá cổ 150.000 tuổi tiết lộ hành trình của loài người cổ đại

Các phát hiện từ hang đá ở Tajikistan cung cấp manh mối quý giá về cuộc sống và sự tiến hóa của người tiền sử hàng trăm nghìn năm trước.

Phát hiện kỳ thú đầu năm mới: Bằng chứng lâu đời nhất về quá trình tiến hóa loài người tại châu Á đã được tìm thấy

'Hoàn toàn bất ngờ': Hộp sọ Homo erectus được tìm thấy ở Trung Quốc có niên đại gần 1,8 triệu năm, bằng chứng lâu đời nhất về loài người cổ đại này ở Đông Á.

Thiên văn học định hình tín ngưỡng cổ đại thế nào?

Từ rất sớm, con người đã quan sát bầu trời đêm và gán cho các thiên thể những ý nghĩa thiêng liêng, dần hình thành tín ngưỡng cổ đại.

Những truyền thuyết nổi tiếng về ngựa trên thế giới

Với trí tưởng tượng phong phú của người cổ đại, loài ngựa đã góp mặt trong vô số câu chuyện và truyền thuyết xa xưa.

Giả thuyết kỳ bí về vòng tròn đá Stonehenge

Giữa đồng bằng Salisbury mờ sương, vòng tròn đá Stonehenge vẫn là câu đố lớn thách thức trí tuệ con người hiện đại.

Giật mình tập tục nuôi 'chim khổng lồ' hung dữ của người cổ đại

Cách đây khoảng 18.000 năm, người dân từng sinh sống ở vùng đất ngày nay là New Guinea đã ấp trứng, nuôi chim Cassowary. Đây là loài 'chim khổng lồ', hung dữ.

Hài cốt phụ nữ chôn cùng con la hé lộ bí ẩn cổ đại

Tại khu di tích khảo cổ Hort d'en Grimau ở Tây Ban Nha, các nhà khảo cổ đã tìm thấy hài cốt một phụ nữ được hỏa táng một phần chôn cùng một con la.

Tượng cổ Peru hé lộ trường hợp dị tật bẩm sinh sứt môi đầu tiên

Phân tích tượng cổ từ Andes cho thấy người cổ đại đã có nhận thức về dị tật sứt môi và hở hàm ếch, cung cấp dữ liệu quý giá về xã hội thời đó.

Xác ướp 7.000 năm tuổi và những phát hiện làm thay đổi lịch sử

Hai xác ướp 7.000 năm tuổi được phát hiện tại hốc đá Takarkori ở sa mạc Sahara từ đầu những năm 2000, nhưng chỉ đến nay, nhờ các công nghệ giải mã DNA cổ đại – giới khoa học mới xác định họ thuộc về một nhánh hoàn toàn mới trong cây phả hệ loài người.

Bằng chứng gây sốc con người biết đóng thuyền cách đây 50.000 năm

Chiếc thuyền cổ nhất từng được tìm thấy có niên đại khoảng 10.000 năm tuổi. Tuy nhiên, bằng chứng cho thấy con người đã sử dụng thuyền ít nhất 50.000 năm nay.

Phát hiện chữ viết cổ đại tại Syria, lịch sử ngôn ngữ phải viết lại

Các trụ đất sét khắc chữ từ năm 2400 BC ở Syria có thể là hệ thống chữ viết sớm nhất, thúc đẩy hiểu biết mới về sáng tạo ngôn ngữ cổ đại.

Bên trong kho ngũ cốc hơn 600 tuổi trên hòn đảo biệt lập của Tây Ban Nha

Hang Valerón là di tích khảo cổ độc đáo, hé lộ đời sống nông nghiệp và xã hội phức tạp của cư dân cổ trên đảo Gran Canaria, Tây Ban Nha.

Xác định tác phẩm nghệ thuật trên đá cổ nhất thế giới trong hang động Indonesia

Một hình vẽ phác thảo bàn tay người bên trong hang động trên đảo Muna, Indonesia, vừa được các nhà khoa học xác định là ví dụ lâu đời nhất về nghệ thuật khắc đá từng được biết đến, với niên đại tối thiểu 67.800 năm.

Phát hiện mới về xác ướp người băng Otzi

Theo nghiên cứu mới, xác ướp người băng Otzi hơn 5.300 tuổi và một người tiền sử sống ở Siberia cách đây khoảng 45.000 năm đều mang một chủng virus HPV.

Đông Nam Á xuất hiện thêm một loài người bí ẩn?

Loài người Homo sapiens sinh sống trên đảo Sulawesi - Indonesia hàng chục ngàn năm trước dường như có bạn đồng hành 'giấu mặt'.

Năm mũi tên tẩm độc hé lộ chiến thuật săn bắn đỉnh cao của người xưa

Năm mũi tên tẩm độc có niên đại khoảng 60.000 năm tuổi tìm thấy trong một hang động ở Nam Phi là những vũ khí tẩm độc cổ nhất từng được phát hiện.

Ra suối nhặt 'đồ bỏ đi', dân làng thu về hơn 72 tỷ đồng mỗi năm

Dân làng đổ xô đi kiếm 'hàng hiếm' giữa lòng sông, không cần bỏ vốn cũng có tiền mua xe, xây nhà to đẹp. Từng có người trong làng nhặt được thứ tưởng bỏ đi bán nửa tỷ/viên.

Bí ẩn lớn của lịch sử loài người dần được giải mã

Một trong những bí ẩn lớn nhất của lịch sử tiến hóa loài người, từng khiến giới khoa học bối rối suốt hơn 15 năm, đã bắt đầu có lời giải trong năm 2025. Các nhà nghiên cứu lần đầu tiên xác nhận được hình dạng khuôn mặt của người Denisovan, một nhóm người cổ đại từng chung sống và lai giống với tổ tiên của con người hiện đại.

Loài vượn 7 triệu năm tuổi có thể là tổ tiên sớm nhất của loài người

Những phân tích xương mới đây cho thấy một loài vượn người cổ đại sống ở châu Phi cách đây khoảng 7 triệu năm có thể là tổ tiên sớm nhất từng được biết đến của loài người, dù giả thuyết này vẫn còn gây nhiều tranh luận.

Vùng đất 'phòng thí nghiệm sống' của tiến hóa chứa nhiều loài kỳ dị

Nằm tách biệt khỏi lục địa Australia, Vùng hoang dã Tasmania lưu giữ hệ sinh thái nguyên sơ và lịch sử tự nhiên đặc biệt hiếm có.

Phục dựng khuôn mặt từ hộp sọ của người Homo erectus 1,5 triệu năm tuổi

Các nhà khoa học đã phục dựng khuôn mặt của một người Homo erectus từ hộp sọ và răng hóa thạch 1,5 triệu năm tuổi.

Ukraine: Phát hiện 4 công trình lạ xây bằng xương quái thú

Bốn 'tòa nhà xương' hình tròn được xây từ 18.000 năm trước đã lộ ra ở tỉnh Cherkasy, miền Trung Ukraine.

Khám phá trung tâm quyền lực, tâm linh bí ẩn của người Dacia cổ

Ẩn mình giữa rừng núi Carpathian hùng vĩ, Sarmizegetusa Regia (Romania) là trung tâm quyền lực và tâm linh bí ẩn của người Dacia cổ đại.

'Viên nang thời gian sinh học' hé lộ bí ẩn về lịch sử loài người

Nghiên cứu của các chuyên gia cho thấy ADN từ trầm tích hang động - 'viên nang thời gian sinh học' cung cấp manh mối về những loài người cổ đại.

Tận mục loài tê giác khổng lồ nghi bị tuyệt chủng do con người

Từng lang thang trên những thảo nguyên băng giá thời tiền sử, Coelodonta là biểu tượng hùng vĩ của kỷ Băng hà với nhiều đặc điểm đáng kinh ngạc.

Tài liệu cổ hé lộ bí mật cuộc sống của cư dân Lưỡng Hà xưa

Sau khi nghiên cứu các văn bản cổ có niên đại gần 3.000 tuổi, các chuyên gia đã có khám phá bất ngờ về cách người dân ở Lưỡng Hà cổ đại thể hiện cảm xúc.

Giải mã lý do một số người sống trên 100 tuổi: Di sản từ thời cổ đại

Các nhà nghiên cứu đã khám phá vai trò của những thành phần di truyền cổ đại đối với tuổi thọ của con người.

Phát hiện di tích đất son 18.000 năm tuổi tại Tây Nam Trung Quốc

Các nhà khảo cổ học Trung Quốc vừa khai quật nhiều di tích đất son có niên đại khoảng 18.000 năm tại di chỉ Phật Đông Địa (Fodongdi), thuộc thành phố Lâm Thương, tỉnh Vân Nam, Tây Nam Trung Quốc.

Khuôn mặt kỳ lạ trên đá cổ 7.700 năm tại Mông Cổ

Các nhà khảo cổ phát hiện khối đá cổ có hình mặt kỳ lạ, mở ra nhiều hiểu biết về quá khứ của con người cổ đại ở Mông Cổ.

Khám phá bức tường 7.000 năm tuổi dưới biển phía Tây nước Pháp

Các cấu trúc nằm ở độ sâu khoảng 9m dưới mặt nước và được xác định có niên đại từ khoảng 5.800-5.300 năm trước Công nguyên, vào thời kỳ khi mực nước biển thấp hơn nhiều so với hiện nay.

Soi khoáng vật đặc biệt được người xưa dùng chế tác vũ khí

Đá Obsidian – hay thủy tinh núi lửa – là vật liệu tự nhiên sắc bén, bí ẩn và giàu giá trị khảo cổ học.

Hé lộ bằng chứng lâu đời nhất về cách người cổ đại tạo ra lửa

Tại một hố khai thác đất sét cũ gần làng Barnham, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy vệt đất sét bị nung nóng và nhiều rìu tay bằng đá lửa đã bị vỡ do nhiệt, cùng với 2 mảnh quặng pyrit.

ADN cổ đại tiết lộ sự thật chấn động về những quan tài treo bí ẩn

Thông qua nghiên cứu ADN, các chuyên gia giải mã được mối liên hệ những người được mai táng trong 'quan tài treo' hàng nghìn năm trước với tộc người hiện đại.

1.400 năm trước vẫn có một nhóm người mang DNA khác hầu hết người hiện đại

Nhóm người bí ẩn này có DNA khác biệt đáng kể so với con người hiện đại, thậm chí 'thuần chủng' hơn cả chúng ta.

Trung Quốc: Phát hiện đầu tiên về liên hệ giữa tộc người hiện đại với 'quan tài treo' bí ẩn

Nghiên cứu di truyền mới đây đã tìm ra bằng chứng đầu tiên liên kết một nhóm dân tộc thiểu số ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, với những người cổ đại thực hiện nghi thức mai táng bí ẩn 'quan tài treo' trên các vách đá cheo leo.

Bí ẩn 2 loài người cùng tồn tại 3,5 triệu năm trước

Phát hiện hóa thạch tại Ethiopia hé lộ 2 loài người cổ đại khác biệt cùng sống cách đây 3,5 triệu năm, mở ra góc nhìn mới về tiến hóa.

Phát hiện loài người cổ đại thứ hai sống cùng tổ tiên con người: Đi đứng kiểu khỉ, ăn uống kén chọn

Phát hiện loài người cổ đại thứ hai bí ẩn sống cùng tổ tiên chúng ta từ 3,4 triệu năm trước.

Bí ẩn thiếu nữ tuổi teen nhai 'kẹo cao su' hơn 10.000 năm trước

Các nhà khảo cổ học ở Estonia có phát hiện bất ngờ về một thiếu niên thời Đồ đá nhai 'kẹo cao su' vào khoảng 10.500 năm trước.

Vén màn bí ẩn công trình hơn 3.000 tuổi ở Mỹ

Các nhà nghiên cứu đã giải mã mục đích đằng sau khu di tích Poverty Point - một trong những công trình bí ẩn nhất ở Bắc Mỹ.

Công trình 3.500 tuổi khó hiểu nhất nước Mỹ vừa được vén màn bí ẩn

Người cổ đại đã di chuyển lượng đất tương đương 140.000 xe tải để xây dựng công trình kỳ lạ gồm các gò đất và 6 dãy đất hình chữ C khổng lồ.