Di sản văn hóa của đồng bào Bru - Vân Kiều được đưa vào phục vụ du lịch, là cách trao truyền, bảo tồn các giá trị truyền thống tốt đẹp, đồng thời giúp phát huy giá trị vững bền, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
Thời gian qua, các đơn vị Biên phòng trên các tuyến biên giới đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị tổ chức các hoạt động an sinh xã hội hướng về người dân khu vực biên giới. Hoạt động của cán bộ, chiến sĩ các đơn vị thể hiện tinh thần trách nhiệm, tình cảm gắn bó quân dân, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân khu vực biên giới.
Đại ngàn Trường Sơn nơi miền Tây Quảng Trị từ bao đời nay là ngôi nhà chung của đồng bào các dân tộc thiểu số như Pa Kô, Vân Kiều, Chứt, Ma Coong, Arem. Cuộc sống của họ chủ yếu dựa vào rừng, gắn với phương thức sản xuất 'phát, đốt, cốt, trỉa', tự cung tự cấp. Vì vậy, lúa rẫy không chỉ là cây lương thực chính, mà còn là hiện thân của sức sống linh thiêng.
Gần 16 năm công tác, thầy Hùng quan niệm, mỗi tiết học là một hy vọng thắp sáng tri thức vùng biên nơi chỉ cần giữ được trò đến lớp là một chiến thắng
Ở vùng biên giới Quảng Trị, Chương trình 'Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn biên phòng' không còn là khái niệm xa lạ.
Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học phổ thông (PTDTNT THPT) Quảng Trị là môi trường học tập và rèn luyện dành cho học sinh (HS) dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh. Nhiều năm qua, nhà trường không chỉ chú trọng phát triển kiến thức mà còn tạo điều kiện để HS gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa đặc trưng của dân tộc mình, góp phần xây dựng nền giáo dục đa dạng và giàu bản sắc văn hóa vùng miền.
Tết Trung thu dành cho những đứa trẻ đồng bào Ma Coong ở xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị năm nay không có sân khấu hoành tráng, không ánh đèn điện rực rỡ, nhưng có những ánh mắt rạng ngời của trẻ thơ, có tiếng cười giòn tan lan khắp bản làng. Với các em nhỏ người Ma Coong, đó là một ký ức đẹp – lần đầu tiên được đón Tết Trung thu đúng nghĩa, được cảm nhận niềm vui của sự sẻ chia và tình yêu thương từ những tấm lòng phương xa.
Từ một ngôi trường đặc biệt khó khăn tại vùng biên giới Việt - Lào, những năm trở lại đây, Trường Phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) Bố Trạch (xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị) dần trở thành địa chỉ tin cậy để đồng bào Ma Coong, A Rem gửi gắm con em mình. Những gì đội ngũ thầy cô giáo cùng với Đảng bộ, chính quyền và toàn hệ thống chính trị 'gặt hái' trong sự nghiệp trồng người sẽ được khắc họa rõ nét hơn qua cuộc trò chuyện giữa phóng viên (P.V) Báo và PTTH Quảng Trị với thầy giáo Hoàng Đức Hòa, Hiệu trưởng nhà trường.
Xã Thượng Trạch thành lập trên cơ sở hợp nhất 2 xã Tân Trạch, Thượng Trạch; diện tích tự nhiên toàn xã gần 1.096km2; dân số chủ yếu là đồng bào Ma Coong, A Rem với 832 hộ, 3.561 khẩu sinh sống tại 20 bản. Với vai trò của đơn vị biên phòng đứng chân trên địa bàn, ngoài nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới, Đồn Biên phòng Cồn Roàng còn là điểm tựa vững chắc, giúp người dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo...Từ đó tạo lập nên khối đoàn kết quân dân bền vững.
Ngày 23/9, Báo và Phát thanh - Truyền hình tỉnh Quảng Trị kết nối cùng Bia Huda hỗ trợ chương trình 'Nhịp cầu nhân ái' đã đến trao số tiền hỗ trợ 5 triệu đồng nhằm giúp 2 học sinh mồ côi người Ma Coong, bản Chăm Pu, xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị là Đinh Khai (SN 2011) và Đinh Nhai (SN 2014) mồ côi cả cha lẫn mẹ lúc còn độ tuổi đến trường.
Giữa bao thiếu thốn nơi vùng biên, những đứa trẻ mồ côi như Đinh Vạn, Đinh Tự từng đối diện nguy cơ bỏ học. Nhưng từ khi được bộ đội biên phòng nhận nuôi, các em có thêm mái nhà, bữa cơm, trang vở và cả tình thương yêu. Hơn một sự chăm lo vật chất, đây còn là sự đầu tư cho tương lai, khẳng định tinh thần 'không để ai bị bỏ lại phía sau' của người lính quân hàm xanh trên dải đất biên cương.
Hai anh em ruột người Ma Coong là Đinh Khai (SN 2011) và Đinh Nhai (SN 2014) mồ côi cả cha lẫn mẹ lúc còn độ tuổi đến trường. Hiện nay, hai anh em rất cần sự chung tay giúp đỡ của cộng đồng để có thể tiếp tục đến trường, theo đuổi con chữ, xây dựng tương lai…
Giữa đại ngàn Trường Sơn, bản Cà Roòng, xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị vẫn vang vọng tiếng trống rộn ràng của lễ hội cầu mùa – nét văn hóa linh thiêng của đồng bào Ma Coong. Giữ lửa cho lễ hội ấy, giữ hồn cốt cho bản làng, là những đảng viên người bản địa. Trong đó, Bí thư chi bộ Y Nương – người con của Cà Roòng I – đã trở thành điểm tựa niềm tin, là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa Đảng với nhân dân.
Việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên sẽ góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững chắc, tạo tiền đề để các địa phương cùng cả nước phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Nhà sinh hoạt cộng đồng bản Chăm Pu là nơi để bà con hội họp, giao lưu văn hóa văn nghệ, góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số Bru – Vân Kiều.
Ngày 10/9, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng (PN-KB) đã ban hành quyết định hỗ trợ 500 triệu đồng để sửa chữa nhà sinh hoạt cộng đồng bản Chăm Pu, xã Thượng Trạch.
Đồng hành cùng các con đến trường, đồng bào Ma Coong ở bản Aky xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị cùng thầy cô điểm trường mầm non Aky, trường mầm non Tân Thượng đã vượt nắng gắt, dầm mồ hôi để lợp lại mái che, dọn dẹp sân trường. Họ biến tình đoàn kết thành sức mạnh, để những đứa trẻ có được một lớp học an toàn, thắp sáng khát vọng đến trường giữa núi rừng khó khăn…
Sau hợp nhất, xã Thượng Trạch mới có 20 bản, đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) chiếm trên 90% dân số, gồm hai dân tộc chính là Bru-Vân Kiều và Chứt. Trong thời gian qua, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự chung tay của toàn xã hội, đặc biệt là các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), cuộc sống của bà con, diện mạo của bản làng đã có nhiều đổi thay.
Xã biên giới Thượng Trạch (tỉnh Quảng Trị), nằm trong vùng lõi Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng, vừa tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Đại hội mở ra chặng đường mới với nhiều kỳ vọng: Lấy văn hóa, lễ hội truyền thống và du lịch cộng đồng làm trụ cột phát triển, giúp đồng bào Ma Coong vừa giữ gìn bản sắc, vừa vươn lên làm giàu ngay trên quê hương mình...
● NGUYỄN QUỐC HẠNH, Bí thư Đảng ủy xã Thượng Trạch
Ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là kho tàng lưu bản sắc văn hóa mỗi dân tộc.
Mô hình trồng tre lấy măng được triển khai cho người dân hai bên biên giới Việt - Lào, góp phần phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập, bảo vệ môi trường sinh thái và thắt chặt tình đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa các cộng đồng dân cư khu vực biên giới.
Nhằm hỗ trợ bà con vùng biên giới tại xã Thượng Trạch (Quảng Trị) và cụm bản Noỏng Mạ (huyện Bua Lạ Pha, tỉnh Khăm Muồn, Lào), Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh phối hợp cùng lực lượng Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã bàn giao mô hình trồng tre Điền trúc lấy măng mở ra hy vọng về một sinh kế bền vững trong tương lai.
Chiều 22/7, tại xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị và cụm bản Noỏng Mạ, huyện Bua Lạ Pha, tỉnh Khăm Muồn, Lào, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Trị phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh tổ chức lễ bàn giao mô hình trồng tre điền trúc lấy măng cho nhân dân hai bên biên giới.
Ngày 23/7, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị cho biết vừa phối hợp thực hiện và bàn giao mô hình phát triển sinh kế mới cho nhân dân hai bên biên giới Việt - Lào.
Thai phụ người Lào được đưa đến trạm y tế vùng biên Việt Nam nhờ giúp đỡ khi có dấu hiệu bất thường. Quá trình chuyển tuyến, thai phụ này chuyển dạ. Cán bộ y tế hỗ trợ người phụ nữ sinh con giữa rừng.
Suốt nhiều thập kỷ qua, mặc dù sống trong điều kiện hết sức khó khăn giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào Ma Coong ở xã Thượng Trạch (Bố Trạch, Quảng Bình) vẫn kiên trì bám trụ nơi mảnh đất biên cương. Hành trình mưu sinh và gìn giữ bản sắc nơi đại ngàn của họ luôn thấm đẫm những gian truân, thử thách tưởng như bất tận…
Với hạ tầng đồng bộ, vị trí chiến lược và tiềm năng du lịch nổi bật, Quảng Bình là điểm tựa phát triển bền vững sau khi hợp nhất với Quảng Trị.
Vừa qua, tại xã Hưng Trạch (huyện Bố Trạch, Quảng Bình) tổ chức lễ đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho Nghệ thuật trình diễn dân gian hát tuồng bội.
Vừa qua, ngày 17-4, xã Hưng Trạch (huyện Bố Trạch, Quảng Bình) tổ chức lễ đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho Nghệ thuật trình diễn dân gian hát tuồng bội.
Nơi vùng biên giới còn thiếu thốn điện nước, đồng bào vẫn đối mặt với nhiều khó khăn trong cuộc sống thường nhật, lực lượng bộ đội biên phòng đồn Cà Roòng đã cùng sống, cùng lao động sản xuất và bảo vệ biên cương, là 'phên dậu' và chỗ dựa vững chắc cho người dân, Tổ quốc.
Giống như phiên chợ tình Khau Vai của người Mông ở Hà Giang, hay 'Hội Thổng báo Slao' của người Tày, Nùng ở Lạng Sơn, cứ vào đêm 16 tháng Giêng âm lịch hàng năm, bà con dân tộc thiểu số người Ma Coong, trú tại bản Cà Roòng, xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình lại tổ chức lễ hội dân gian đặc sắc của mình - Lễ hội đập trống. Nhiều người dân trong vùng còn gọi Lễ hội đập trống của người Ma Coong là 'đêm hội tình nhân'.
Mỗi dịp Rằm tháng Giêng, khi vầng trăng sáng treo cao trên dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào Ma Coong (một nhánh của dân tộc Bru - Vân Kiều), sinh sống tại xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, lại hân hoan tổ chức Lễ hội Ðập trống. Ðây không chỉ là một nghi lễ truyền thống có từ hơn 300 năm, mà còn là biểu tượng của niềm tin tâm linh, sức mạnh cộng đồng và nét đẹp văn hóa cần được gìn giữ.
Gần 20 năm được người dân bầu làm chủ Lễ hội đập trống của tộc người Ma Coong, ông Đinh Xon (64 tuổi, ở bản Cà Roòng 1, xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) đã dành nhiều tâm huyết để bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội đập trống của dân tộc mình, một di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia nơi đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình cùng đoàn công tác đến thăm, chúc mừng y bác sĩ công tác tại địa bàn xã miền núi, vùng biên của tỉnh này nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam.
Những bản làng của bà con xã miền núi Tân Trạch và Thượng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình đã vui tươi hơn vì mùa xuân năm nay đã có điện lưới quốc gia.
Lễ hội đập trống của đồng bào Ma Coong ở vùng biên giới, tỉnh Quảng Bình, thường diễn ra vào giữa tháng Giêng hằng năm, cầu cho dân bản bình yên, khỏe mạnh, mùa màng bội thu.
Tối 13/2 (tức ngày 16 tháng Giêng), tại Thượng Trạch, Ủy ban nhân dân huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình tổ chức Lễ hội đập trống của người Ma Coong - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội là nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Ma Coong (dân tộc Bru-Vân Kiều) sống giữa đại ngàn Trường Sơn ở tỉnh Quảng Bình.
'Xuân Biên phòng - Ấm lòng dân bản' ở tỉnh Quảng Bình đã diễn ra nhiều hoạt động giúp đồng bào dân tộc thiểu số, chiến sĩ ở nơi biên giới đón Tết thắm tình quân dân.
Qua chương trình 'Xuân biên phòng Ấm lòng dân bản', các cơ quan, đơn vị tại Quảng Bình đã dành tặng hơn 1.000 suất quà Tết cho bà con đồng bào Ma Coong ở xã Thượng Trạch.
Chương trình 'Xuân Biên phòng - Ấm lòng dân bản' tại xã vùng biên Quảng Bình trao hơn 1.000 phần quà đến đồng bào dân tộc khó khăn, cán bộ, chiến sỹ đang công tác khu vực biên giới.