Lễ hội 'Miền chè di sản' không chỉ dừng lại ở những khoảnh khắc rộn ràng, mà còn âm thầm lan tỏa giá trị của 'vàng xanh' Shan tuyết Cao Bồ trong đời sống hôm nay.
Sáng 20-4, UBND xã Cao Bồ tổ chức Lễ hội 'Miền chè di sản' lần thứ III năm 2026. Dự lễ có đồng chí Hoàng Gia Long, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo một số sở, ban, ngành của tỉnh; lãnh đạo các xã, phường trên địa bàn cùng đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.
Ở miền núi xứ Quảng, hình ảnh bếp lửa bập bùng dưới mái nhà vốn là biểu tượng của sự sinh tồn. Thế nhưng, khi những cánh rừng già lùi xa nhường chỗ cho cây keo kinh tế, khi sự tiện lợi của mì gói, đồ hộp len lỏi vào từng bản nhỏ, 'linh hồn' của những ngôi nhà vùng cao đang đứng trước một cuộc chuyển mình âm thầm nhưng đầy khắc nghiệt.
Những năm gần đây, miền núi phía tây thành phố Đà Nẵng đang dần hiện lên như một không gian riêng biệt, nơi những giá trị bản địa hiện diện trong đời sống thường nhật, từ bếp lửa, nếp nhà đến từng món ăn được chế biến bởi nguyên liệu từ rừng.
Có khách. Già làng Riah Đơơr ở thôn Cha'lăng (xã Hùng Sơn) với tay lên gác bếp, lấy xuống miếng thịt xông khói đã ngả màu. Chỉ ít phút sơ chế, mâm thịt dân dã được bày ra, mời khách thưởng vị trong không gian bếp ấm.
Ẩm thực vùng cao với từng thức món đều chất chứa những câu chuyện riêng. Làm sao để khơi được câu chuyện ấy ra và kể cho người tìm đến, mới mong hương vị bản địa bay xa.
Trong hành trình khám phá mảnh đất Lào Cai, du khách hôm nay không chỉ dừng lại ở việc ngắm cảnh, mà còn tìm kiếm những trải nghiệm sâu hơn, được sống trong không gian văn hóa bản địa và 'chạm' vào nhịp sống thường ngày của người dân. Và chính những homestay, với vẻ mộc mạc, chân thực, đang trở thành cầu nối để những câu chuyện văn hóa được kể một cách tự nhiên và gần gũi nhất.
Giữa cao nguyên đá xám bạc, nơi gió len qua từng khe núi và những ngôi nhà trình tường nép mình bên sườn dốc, có một không gian rất khác - ấm áp và lặng lẽ. Ở đó, bên bếp lửa bập bùng, những giọt sáp ong nóng chảy đang được người phụ nữ Mông nâng niu, đưa qua từng nét vẽ trên nền vải lanh.
Muốn ăn bánh khoái cá kình, phải về làng Chuồn: tự chọn cá, chờ đổ bánh và ăn ngay bên bếp lửa. Cái ngon không chỉ ở vị, mà ở cả một phiên chợ đầm còn thở hơi sương.
Từ nguyên liệu giản dị, qua bàn tay khéo léo của phụ nữ Chăm, những chiếc bánh truyền thống mang hương vị đặc trưng trở thành nét ẩm thực riêng, gói trong đó nét văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Những ngày gần đây, mạng xã hội liên tục xuất hiện các đoạn clip ngắn giới thiệu một loại 'bếp lửa chạy bằng hơi nước', với lời quảng cáo hấp dẫn: sử dụng hoàn toàn từ nước bình thường, không mùi, không khói, tiết kiệm chi phí cho hộ gia đình và kinh doanh.
Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.
Giữa sương mây của vùng cao Quản Bạ (Tuyên Quang), bên bếp lửa bập bùng, đôi bàn tay gầy guộc của nghệ nhân Sùng Thị Cẩu tỉ mẩn đưa từng nét bút sáp ong trên mặt vải lanh, bền bỉ nối dài sức sống cho hồn cốt người Mông. Những giá trị văn hóa của dân tộc được bà lặng lẽ gìn giữ suốt gần một thế kỷ qua.
Những đoạn clip quảng cáo 'bếp gas chạy bằng hơi nước thế hệ mới 2026' đang gây xôn xao cộng đồng mạng, thu hút hàng loạt người hỏi mua. Tuy nhiên, phía sau sản phẩm tưởng chừng 'đột phá công nghệ' này lại là chiêu trò lừa đảo tinh vi, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người dùng.
Không bắt đầu từ những con số hay những bản báo cáo, hành trình du lịch ở Tuyên Quang có lẽ nên được kể bằng những khoảnh khắc rất đời thường: Một buổi sáng thức dậy giữa bản làng vùng cao, tiếng gà gáy vọng qua sườn núi; một buổi chiều lặng bên lòng hồ xanh biếc; hay một tối quây quần bên bếp lửa, nghe câu chuyện về những mùa hoa, mùa đá, mùa người đi qua.
VHXQ - Tôi nhìn thấy nụ cười trên gương mặt người phụ nữ ở làng Aur (xã Avương), khi chị chìa chiếc mâm đan bằng mây ám khói về phía chủ nhà để trao mấy củ sắn, bắp luộc và một nồi ốc suối rồi xoay người đi.
Hàng trăm người dân phường Nhiêu Lộc (TP.HCM) cùng nhau nấu hàng ngàn bánh chưng, bánh tét bên bờ kênh để sẻ chia với người khó khăn trong dịp Tết.
Nằm ở sườn phía Đông của núi Khụ Trại, Hang Xóm Trại thuộc xóm Trại Sào, xã Mường Vang là nơi có sự phát hiện đầu tiên và nhiều nhất các di tích khảo cổ học thuộc Văn hóa Hòa Bình - văn hóa khảo cổ nổi tiếng không chỉ tồn tại ở Việt Nam mà còn ở các nước khác trong khu vực Đông Nam Á.
Giữa cuộc sống hiện đại, khi máy móc ngày càng được ứng dụng rộng rãi thì ở xã Ea Nuôl, tỉnh Đắk Lắk vẫn còn những người lặng lẽ giữ nghề làm bánh tráng thủ công bằng đôi tay đã thuần thục theo năm tháng; trong số đó có bà Hà Thị Yến (sinh năm 1953), trú tại thôn 5.
Không chỉ là một sáng kiến hậu cần huyền thoại, bếp Hoàng Cầm giữa lòng di tích Điện Biên hôm nay đã trở thành 'nhịp cầu' đưa du khách và thế hệ trẻ chạm vào ký ức hào hùng.
Giữa không gian văn hóa được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, những ngôi nhà sàn của người Tày không chỉ hiện diện như dấu tích của một hình thái cư trú truyền thống, mà còn là hạt nhân của đời sống văn hóa và tâm linh cộng đồng. Trong bối cảnh hiện đại hóa và phát triển du lịch, nhà sàn Tày không bị 'đóng khung' như một hiện vật trưng bày, mà vẫn được duy trì như một không gian sống trọn vẹn - nơi vật chất, tinh thần và tín ngưỡng hòa quyện, tạo nên một chỉnh thể văn hóa bền vững.
Giữa nhịp sống hiện đại, tại thôn Bù Dốt, xã Bù Gia Mập, tỉnh Đồng Nai, ông Điểu Virut, 62 tuổi vẫn lặng lẽ dành trọn tâm huyết để phục dựng lại nếp nhà truyền thống của người M'nông, S'tiêng.
Giai điệu tươi sáng, rộn ràng của ca khúc 'Cô giáo về bản' vẫn cất lên trong những mái trường, nhất là vào mỗi dịp 20/11, nhưng ít ai biết được sự ra đời rất đặc biệt của bài hát.
Tại phường Hàm Thắng, tỉnh Lâm Đồng, nghề làm bánh tráng đã tồn tại qua nhiều thế hệ và trở thành sinh kế gắn bó với đời sống của người dân địa phương. Trong đó, những người phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc giữ lửa nghề.
Trong mỗi gia đình người Thái, mùa hoa ban nở cũng là lúc những câu chuyện xưa được nhắc lại bên mâm cơm, bên bếp lửa hồng.
Đồng bào Khơ Mú ở miền biên viễn phía Tây xứ Thanh có một kho tàng dân ca, dân vũ rất độc đáo. Từ lời hát Tơm ngân nga bên bếp lửa đến những điệu múa bắt nguồn từ lao động sản xuất được đồng bào gìn giữ, bảo tồn không chỉ bằng ý thức, mà còn bằng nhịp sống thường ngày, góp phần tạo nên 'phên giậu tinh thần' vững chắc nơi biên cương Tổ quốc.
Không cầu kỳ, hoa mỹ, thịt chua Hợp Nga chinh phục thực khách bằng chính hương vị mộc mạc, đậm đà của núi rừng. Trong từng miếng thịt chua là sự hòa quyện của những nguyên liệu dân dã từ đồi rừng, đồng ruộng thân quen, cùng bàn tay khéo léo, đảm đang của những người phụ nữ Mường ở xã Võ Miếu.
Giữa không gian núi rừng của xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên, những bếp lửa nướng cơm lam vẫn thường xuyên đỏ hồng. Từ món ăn quen thuộc của người dân vùng cao, cơm lam nơi đây đang dần trở thành nét ẩm thực đặc trưng, thu hút nhiều du khách đến trải nghiệm.
Mùi hương cà phê nồng nàn hòa quyện cùng làn khói mỏng tỏa lên trong căn nhà dài Ê đê.
Cả đời gắn bó với ngôi nhà sàn truyền thống, bà Roda Nai Linh, người phụ nữ K'ho Srê rất tự hào giữ được nếp sống, giữ được bộ sưu tập của gia đình. Với bà, mạch nguồn K'ho vẫn êm đềm trôi như bếp lửa ấm áp trong mỗi gian nhà.
Không ồn ào, không cầu kỳ, bếp lửa giản đơn mang đến không gian trải nghiệm đặc biệt, thu hút đông đảo du khách. Đó là 'Bếp Hoàng Cầm và bữa cơm chiến sĩ' - một hoạt động trong Lễ hội Hoa Ban năm 2026, tổ chức tại khu vực di tích lịch sử hầm Đờ-cát. Không gian bếp lửa giản đơn nhưng mang lại cho du khách nhiều cảm xúc, khi được chạm vào những ký ức lịch sử gắn với Chiến thắng Điện Biên Phủ lẫy lừng.
Giữa những bản làng heo hút của miền núi Thanh Hóa, nơi nhiều đồng bào dân tộc còn chưa thạo tiếng phổ thông, những bí thư chi bộ, trưởng bản đã trở thành 'phiên dịch viên' đặc biệt của lá phiếu.
HNN - Tết đã qua, trên các xã biên giới A Lưới, người dân cũng đã cõng gùi lên nương, rẫy, nhưng trong lòng bà con vẫn đong đầy hương vị ngọt ngào 'Xuân Biên phòng - ấm lòng dân bản', ngày hội với những hội thi làm bánh truyền thống, những trò chơi dân gian hòa tiếng cười rộn rã, những phần quà thảo thơm, và đặc biệt là những tấm lòng ấm như bếp lửa của những 'bông hoa' trong bộ quân phục bộ đội biên phòng (BĐBP).
Giữa nhịp sống hiện đại, bà con dân tộc Dao Quần Chẹt ở xóm Tân Lập của xã Phú Xuyên, vẫn bền bỉ gìn giữ phong tục Tết truyền thống, xem đó không chỉ là nét đẹp văn hóa mà còn là cách trao truyền bản sắc cho thế hệ trẻ, góp phần làm giàu đời sống tinh thần và mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương.
Tài nguyên phong phú, hệ thống dịch vụ chuyên nghiệp… những yếu tố ấy chưa đủ để định hình nên ngành du lịch của một địa phương. Một điểm đến có thể đẹp, giàu bản sắc nhưng chỉ khi du khách cảm nhận được sự chân thành, an toàn và được quan tâm, hành trình ấy mới trở nên trọn vẹn. Và chính sự tử tế của con người địa phương mới là yếu tố quyết định khiến họ nhớ và quay trở lại.
Mùi hành tăm phi thơm quyện với nghệ tươi, ớt bột lan ra đầu ngõ, đánh thức cả một góc phố ở Nghệ An. Trong gian bếp nhỏ, người đứng bếp thoăn thoắt đảo tay, từng thớ lươn vàng óng dậy mùi. Với người Nghệ, đó không chỉ là một món ăn mà còn là ký ức, là nếp nhà, là hồn cốt quê hương.
Xuân về, người ta thường nghĩ đến một cuộc trở về. Trở về quê cũ, về căn nhà có bếp lửa ấm, có người thân ngóng đợi, có mâm cơm sum họp sau một năm bôn ba. Nhưng trong ánh nhìn của người học Phật, 'về nhà' không chỉ dừng ở một địa chỉ địa lý.
Có những món ăn không chỉ để no, mà để nhớ thương. Mứt gừng, mứt dừa nhà tôi là như vậy. Nó giữ lại tuổi thơ nghèo khó nhưng ấm áp, giữ lại dáng mẹ bên bếp lửa những ngày cuối năm và giữ cho Tết, dù đi qua bao đổi thay, vẫn còn nguyên mùi hương cũ.