Trên Chuyên đề báo Công an TPHCM số 5981, thứ Sáu ngày 27/02/2026 có đăng bài 'Đổ xô mua vàng và cá lóc nướng trui trong ngày vía Thần Tài: Cuộc mặc cả với tâm linh'. Để bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về tục cúng Đất và vía Thần Tài, tôi xin đóng góp thêm một số ý cho tục cúng mùng 10 tháng Giêng của người Nam Bộ. Để bạn đọc biết nguồn gốc và ý nghĩa ngày Lễ cúng Đất - một nghi thức tạ ơn tiền nhân đã khai hoang mở cõi. Vì vượt lên trên những toan tính vật chất, mâm cơm cúng Đất với con cá lóc nướng trui còn nguyên vảy khói rơm, chính là bản thông điệp nhân văn về lòng biết ơn và cốt cách của lưu dân Nam Kỳ Lục tỉnh.
Hẻm nhỏ hẹp, có đoạn chỉ đủ hai xe máy tránh nhau. Đầu hẻm số 199 đường Cách Mạng Tháng Tám, cổng chào có chữ 'Đình Phú Thạnh' bằng tiếng Việt và hàng liễn đối chữ Hán sơn màu vàng nâu tạo sự khác biệt với bao nhiêu con hẻm tương tự trong thành phố.
Trong số khoảng 50 tiểu thuyết của nhà văn Bình Nguyên Lộc, 'Đò dọc' là một trong những tiểu thuyết được đánh giá cao nhất, từng giành được giải nhất 'Giải thưởng Văn chương toàn quốc năm 1959 - 1960'. Đây là một tác phẩm xưa có giá trị hiện thực, giá trị nhân văn và giá trị văn hóa sâu sắc, được viết bằng một bút pháp tinh tế và duyên dáng.
Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh vừa cho ra mắt tác phẩm 'Khí chất Nam Bộ qua truyện Sơn Nam' của tác giả Đinh Thị Thanh Thủy. Đây là tập chuyên luận thú vị về văn hóa, tính cách con người Nam Bộ thông qua các truyện ngắn, truyện dài của nhà văn Sơn Nam - một đề tài mà trước đây chưa nhiều tác giả nghiên cứu, đào sâu.
Ngày 31/5, tại Đường sách TP Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Tổng hợp TP Hồ Chí Minh đã tổ chức chương trình giao lưu, giới thiệu ấn phẩm Khí chất Nam bộ qua truyện Sơn Nam của tác giả Đinh Thị Thanh Thủy. Sự kiện thu hút đông đảo bạn đọc trẻ, người yêu văn học Nam bộ.
Tác giả Đinh Thị Thanh Thủy cho biết tác phẩm Khí chất Nam Bộ qua truyện Sơn Nam được ấp ủ trong suốt 20 năm, việc chọn nhà văn Sơn Nam để nghiên cứu là vì sự gần gũi qua những tác phẩm của ông.
Ngày 31-5, tại Đường sách TPHCM, NXB Tổng hợp TPHCM tổ chức chương trình giao lưu, giới thiệu ấn phẩm Khí chất Nam bộ qua truyện Sơn Nam của tác giả Đinh Thị Thanh Thủy. Khách mời của chương trình là nhà thơ, nhà báo Lê Minh Quốc.
Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất, văn học nghệ thuật (VHNT) Đồng Nai không ngừng sáng tạo, lớn mạnh, khẳng định vị thế trong dòng chảy chung của văn hóa dân tộc.
Nhà hàng Nam Bắc Hiệp nổi lên như một nơi chốn sang trọng giữa trung tâm Thủ Dầu Một, với thực đơn món Tây phục vụ giới trung và thượng lưu lui tới làm ăn ở đây cùng quan chức Tây ta trong tỉnh.
Trong tạp bút 'Sài Gòn đi qua ký ức', cố tác giả Lê Văn Nghĩa đã dựng nên một Sài Gòn sống động với những bài viết xoay quanh các di tích lịch sử, văn hóa, ẩm thực, nghệ thuật… đặc biệt, qua đó tạo nên bức tranh sống động về một thành phố có sức sống dài lâu từ hơn nửa thế kỷ trước đến TP.HCM của ngày hiện tại.
Một chiếc miếu nhỏ, người ta đốt hương quanh năm. Thoạt đầu chỉ vì tưởng nhớ, dần dần ngôi miếu thờ 'Ông Súng' đã trở thành oai linh trong cuộc sống tâm linh của người dân tại đây.
Kẻ sĩ Đồng Nai là tác phẩm mới nhất của nhà báo Mai Sông Bé - nguyên Giám đốc Đài Phát thanh - truyền hình Đồng Nai vừa ra mắt và giới thiệu đến bạn đọc.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu ra đi với bao dự định vẫn còn dang dở...
Lê Minh Quốc - trong suốt những năm làm nghề, vừa viết báo, vừa viết sách, anh luôn đau đáu với việc giữ gìn sự trong sáng và vẻ đẹp của ngôn từ tiếng Việt. Vì tình yêu tiếng Việt rất lớn, sâu thẳm trong một tâm hồn Việt, anh đã dày công viết cuốn 'Lắt léo tiếng Việt' (NXB Trẻ, 2017). Và đến 2024, cuốn 'Tiếng Việt lắt léo và lịch lãm' (NXB Trẻ) lại nối tiếp cho hành trình giữ gìn bản sắc, linh hồn của tiếng Việt, ngôn ngữ Việt ngày càng đẹp hơn, duyên dáng lịch lãm hơn.
Tiếp tục khai thác những tác phẩm văn học quý giá của nhà văn Bình Nguyên Lộc, NXB Trẻ vừa giới thiệu đến bạn đọc tập truyện ngắn Rừng mắm của ông. Tập truyện đong đầy nỗi thương mến dành cho đất đai và con người của quê hương, chuyên chở các giá trị văn hóa - ngôn ngữ đáng quý, là nguồn tư liệu góp phần bảo tồn vốn quý của dân tộc.
'Đò dọc' là cuốn tiểu thuyết tâm lý của nhà văn hóa Bình Nguyên Lộc. Đò dọc không chỉ chở những phận người ngược xuôi, còn chở cả một miền văn hóa đáng yêu, đáng nhớ.
'Đò dọc' được đánh giá là một trong những tác phẩm hay nhất của nhà văn Bình Nguyên Lộc, từng đoạt Giải thưởng văn chương toàn quốc năm 1959 – 1960. Mới đây, NXB Trẻ đã phát hành lại tiểu thuyết vô cùng nổi tiếng này.
Người Xưa… Người Nay là tập phê bình và tiểu luận mới xuất bản của nhà phê bình văn học Bùi Quang Huy. Vẫn nối tiếp mạch văn dành cho con người và thời đại, nhất là nơi mảnh đất Đồng Nai, tập sách đã mang đến nhiều cảm nhận và suy tư mới mẻ.
Trong bài Nhớ anh Huỳnh Văn Nghệ, nhà văn Hoàng Văn Bổn cho biết: '…Tân Uyên cũng là quê hương của nhà văn Bình Nguyên Lộc, đối diện bên kia sông là ấp Bình Ninh, là quê hương của nhà văn Lý Văn Sâm, cách một cái bàu quanh năm nước phèn là nhà của tôi, xế bên trong gần chi khu Cây Đào là thuở thiếu thời của nhà văn Trần Bạch Đằng.' Tác giả Miền đất ven sông tự hỏi: 'Không hiểu những ngày binh lửa ấy, anh Nghệ có thì giờ suy ngẫm cái ngã ba sông Đồng Nai kỳ lạ ấy không: cái ngã ba sông có nhiều nhà văn, nhà thơ, nhiều chỉ huy, tướng lĩnh quân sự của ba chục năm tao loạn'.
Tại Hội sách Frankfurt (Đức) vừa qua, ấn phẩm Những miền lưu dấu - Cảnh Việttrong văn chương do NXB Kim Đồng ấn hành, đã được đưa vào danh sách tác phẩm đáng chú ý nhất năm 2023 cho thanh thiếu niên. Đây là cuốn sách duy nhất của Việt Nam, cũng là 1 trong 200 cuốn sách vượt qua 5.000 tác phẩm được đề cử để có mặt ở danh sách 'The White Ravens'.
Ngày 21/9/2023, Hội thảo 'Đặc trưng Văn học nghệ thuật miền Đông Nam bộ' do Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam phối hợp Hội VHNT các tỉnh Đông Nam bộ đã diễn ra tại Tây Ninh. Đây là dịp nhìn nhận lại bức tranh toàn thể và gợi mở hướng đi mới cho đời sống sáng tạo văn học nghệ thuật của vùng đất quan trọng này...
Trong tập sách 'Những bước lang thang trên vỉa hè' của gã Bình Nguyên Lộc (NXB Hội Nhà văn tái bản-2017), có dẫn lại câu hát xưa của người miền Nam: Thượng thơ bán giấy/ Thủ Ngữ treo cờ/ Nào ai núp bụi núp bờ/ Mủ di đánh dạo/ Bây giờ bỏ em.
Là một trong những cây bút Nam bộ có số lượng tiểu thuyết, truyện ngắn… đồ sộ, nhà văn Bình Nguyên Lộc cũng có mảng sáng tác lớn viết về đề tài tâm linh. Tuy vậy khác với Thế Lữ (Trại Bồ Tùng Linh), Vũ Bằng (Bóng ma nhà mệ Hoát)… truyện ngắn của ông lại được bắt nguồn từ những điều khoa học, hay có thể nói là 'không có ma'.
'Thực ra, Hậu không chỉ đi qua, mà là đi đến và cũng là đi về miền đất quê hương nơi cha sinh mẹ đẻ. Và Hậu đã không ngừng đi, không chỉ đi, trên dọc dài đất nước mình'.
Vùng đất Sài Gòn - Gia Định - TPHCM là nơi an cư và hiện thực hóa ước mơ của bao người. Cũng từ thành phố nghĩa tình này, bao áng văn chương đã xuất hiện, góp phần làm đời sống văn chương cả nước trở nên sôi động hơn. Và hơn hết, trong mỗi cuốn sách, các tác giả có dịp tri ân thành phố mà mình yêu quý.
Với những câu chuyện dí dỏm, sâu lắng và những bức tranh giàu cảm xúc, tác phẩm 'Sài Gòn hay ta!' đã phác họa nên dáng dấp của một đô thị bình dị mà bao dung.
Con người là một phần của bà mẹ tự nhiên vĩ đại. Nhưng càng ngày con người càng đối xử thiếu thiện chí với thiên nhiên.
Tình hoài hương trong góc nhỏ tâm hồn ba tôi khó được vợ con thông cảm, vì má và anh em tôi đều sinh ra ở Sài Gòn.