Phát triển du lịch vùng ven di sản Mỹ Sơn

Hồ Thạch Bàn với cảnh sắc thiên nhiên độc đáo. Ảnh: KHÁNH LINH

Chia sẻ lợi ích cộng đồng

Nằm liền kề khu đền tháp Mỹ Sơn, hồ Thạch Bàn là đập nước nhân tạo do người Pháp xây dựng từ khoảng năm 1936 - 1939. Năm 1984, hồ được nâng cấp mở rộng diện tích và dung lượng nước phục vụ tưới tiêu canh tác cho người dân trong vùng.

Khảo sát cho thấy, vùng ven di sản Mỹ Sơn không chỉ có hồ Thạch Bàn mà còn nhiều tài nguyên thiên nhiên, văn hóa độc đáo được kết nối trong một không gian rộng lớn.

Có thể kể đến như: khu kỹ nghệ An Hòa, Đức Dục, vườn trái cây Phan Ngọc Anh, xa hơn là làng cây trái Đại Bình, cánh đồng sen Trà Lý, di tích lịch sử cách mạng Hòn Tàu… Đặc biệt, hơn 1.100ha rừng cảnh quan di sản được phục hồi, bảo vệ nghiêm ngặt.

Thời gian qua, phát triển du lịch vùng ven luôn được Ban Quản lý di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn xác định là một trong những mục tiêu ưu tiên của đơn vị.

Nhiều chương trình khảo sát, kết nối doanh nghiệp, phát triển sản phẩm làng nghề được triển khai nhằm biến những tiềm năng lợi thế khu vực phụ cận thành sản phẩm du lịch cụ thể.

Khởi đầu là việc phối hợp khai trương Làng du lịch cộng đồng Mỹ Sơn (năm 2013) kết nối tài nguyên văn hóa bản địa với khu đền tháp Mỹ Sơn và vùng cây trái Đại Bình cùng các di tích, danh thắng liên vùng.

Vùng ven di sản Mỹ Sơn đang được doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, dịch vụ nhằm phát triển du lịch. Ảnh: KHÁNH LINH

Ông Lê Tấn Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty du lịch Vitraco khẳng định, sức hút của di sản Mỹ Sơn không chỉ đến từ giá trị lịch sử văn hóa, nghệ thuật của những công trình kiến trúc đền tháp mà còn từ cảnh quan thiên nhiên và đời sống, sinh hoạt cộng đồng cư dân bản địa.

Điều đó thể hiện qua khung cảnh làng quê, nếp sống, sinh hoạt hàng ngày, nên rất phù hợp với loại hình du lịch văn hóa kết hợp khám phá thiên nhiên như trekking, chụp ảnh thiên nhiên, tham quan, trải nghiệm làng nghề…

“Với vị trí thuận lợi, khung cảnh thanh bình, nhiều tài nguyên văn hóa, người dân hiền hòa mến khách, tôi nghĩ nếu được đầu tư quy hoạch đúng hướng, vùng ven Mỹ Sơn sẽ trở thành điểm kết nối di sản, giúp kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu cho khách, lan tỏa lợi ích đến cộng đồng”, ông Lê Tấn Thanh Tùng phân tích.

Kết nối không gian di sản

Những năm gần đây, cùng với sự nỗ lực, quyết tâm của Ban Quản lý di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn, sự đồng hành của doanh nghiệp, địa phương tạo nên những chuyển biến tích cực trong hoạt động du lịch vùng ven, rõ nhất là việc hoàn thiện hạ tầng dịch vụ.

Trong đó, sự ra đời của khách sạn tiêu chuẩn 4 sao My Son Heritage (tháng 4/2019) và Khu du lịch sinh thái vườn cây ăn trái Phan Ngọc Anh (năm 2018), hay việc triển khai dự án Khu thương mại dịch vụ du lịch Hóc Nếp bên ngoài di tích (cuối năm 2024) của Công ty TNHH Du lịch dịch vụ Thiên Ngự với các hoạt động ẩm thực, vui chơi, giải trí, nghệ thuật, mua sắm… từng bước tạo thêm không gian trải nghiệm, giúp thay đổi diện mạo vùng ven di sản.

Theo ông Nguyễn Công Khiết, Giám đốc Ban Quản lý di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn, khu đền tháp đang hướng đến trở thành điểm du lịch văn hóa - tâm linh - sinh thái có thương hiệu quốc gia và quốc tế, gắn bảo tồn phát huy giá trị di sản với phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Do vậy, khai thác hệ thống giá trị bên ngoài di sản cũng chính là đảm bảo phát triển ổn định, bền vững các tài nguyên văn hóa, thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học…

“Với điều kiện tự nhiên, cảnh quan, hệ sinh thái và nguồn tài nguyên văn hóa phi vật thể đa dạng, chúng tôi sẽ nghiên cứu xây dựng vùng phụ cận Mỹ Sơn thành chuỗi sản phẩm du lịch đặc thù, thu hút khách”, ông Nguyễn Công Khiết chia sẻ.

Năm 2025, khu di tích Mỹ Sơn đón gần 432.000 lượt khách mua vé tham quan (hơn 392.000 lượt khách nước ngoài), tổng doanh thu đạt gần 70 tỷ đồng.

Dù vậy, so với tiềm năng lợi thế của một di sản văn hóa thế giới thì kết quả trên vẫn chưa tương xứng. Phần lớn khách đến Mỹ Sơn chỉ tham quan trong một buổi rồi quay về. Vùng phụ cận vẫn là điểm trắng dịch vụ, sản phẩm du lịch.

Phát triển du lịch vùng ven sẽ giúp kết nối di sản với cộng đồng, góp phần tạo sinh kế, thu nhập cho người dân. Ảnh: KHÁNH LINH

Ông Nguyễn Công Khiết cho biết, trong dự thảo Đề án phát triển du lịch Mỹ Sơn đến năm 2030, đơn vị đặt ra mục tiêu hình thành ít nhất 5 sản phẩm du lịch mới gắn với vùng di sản gồm: tour tham quan đền tháp - sinh thái Khe Thẻ, du lịch cộng đồng Thạch Bàn, trải nghiệm lễ hội Chăm, trekking rừng tự nhiên và tour đêm ánh sáng di sản nhằm tạo thêm nhiều việc làm trực tiếp và gián tiếp cho người dân địa phương.

Đáng chú ý, sẽ nghiên cứu một số sản phẩm dịch vụ như chèo thuyền kazak trên hồ Thạch Bàn với sự tham gia của người dân và doanh nghiệp; hoàn thiện hạ tầng và quy hoạch vùng phụ cận, tăng cường liên kết vùng, kết nối tour tuyến đường thủy và đường bộ từ Hội An và trung tâm thành phố Đà Nẵng đến Mỹ Sơn.

Đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, quảng bá hình ảnh Mỹ Sơn và vùng ven trên các nền tảng truyền thông quốc tế…

Theo ông Tán Văn Vương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng, phát triển vùng ven Mỹ Sơn không chỉ giúp mở rộng không gian du lịch, mà còn là cách kết nối cộng đồng, bồi đắp niềm tự hào, nâng cao trách nhiệm của mỗi người dân đối với di sản; hướng đến xây dựng Mỹ Sơn trở thành mô hình mẫu về bảo tồn và phát huy giá trị di sản bền vững và trách nhiệm, đóng góp vào sự phát triển chung của du lịch Đà Nẵng trên bản đồ du lịch Việt Nam và khu vực.

KHÁNH LINH