Phát huy tiềm năng, liên kết hành động

Nguyên Nguyên - Đào Tuấn | Thiết kế: Hữu Quân
• 14/02/2026

Trong chặng đường tới, Nghệ An xác định phát triển trở thành cực tăng trưởng tầm quốc gia, trung tâm của khu vực Bắc Trung Bộ. Quá trình đó, việc nâng tầm liên kết vùng là yêu cầu cấp thiết.

Nghệ An đã khởi công Dự án Cảng biển nước sâu Cửa Lò. Đây là 1 trong 234 công trình quy mô lớn, ý nghĩa trên cả nước được khởi công dịp kỷ niệm 79 năm Ngày toàn quốc kháng chiến, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Dự án được kỳ vọng là "đòn bẩy" chiến lược, tăng thêm huyết mạch giao thông trên biển cho tỉnh Nghệ An và cả vùng Bắc Trung Bộ. Khi đi vào vận hành, đây sẽ là "thỏi nam châm" thu hút đầu tư, nâng tầm năng lực xuất, nhập khẩu, đặc biệt là hàng siêu trường, siêu trọng. Từ đây, tiếp tục đưa kinh tế biển trở thành động lực quan trọng, thúc đẩy Nghệ An tham gia sâu hơn vào mạng lưới hàng hải quốc tế.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải cùng các đồng chí lãnh đạo tỉnh tham quan thực địa khu vực triển khai dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh Cảng nước sâu Cửa Lò. Ảnh: Phạm Bằng

Các đại biểu lãnh đạo Quân khu 4, tỉnh Nghệ An, chủ đầu tư thực hiện nghi thức khởi công dự án Cảng biển nước sâu Cửa Lò. Ảnh: Phạm Bằng

Khu vực triển khai Dự án Đầu tư xây dựng và Kinh doanh Cảng nước sâu Cửa Lò tại xã Hải Lộc, tỉnh Nghệ An - 1 trong 12 công trình, dự án trọng điểm của tỉnh Nghệ An, đã được khởi công ngày 19/12 vừa qua. Ảnh tư liệu: Phạm Bằng

Theo Quy hoạch cảng biển quốc gia, Nghệ An được định vị là "hạt nhân" thuộc Nhóm cảng biển số 2. Tầm nhìn đến năm 2030, với hệ thống 9 cảng biển đồng bộ, Nghệ An sẽ trở thành đầu mối trung chuyển chiến lược trên hành lang kinh tế Đông - Tây, nối liền Việt Nam với Lào, Đông Bắc Thái Lan và Myanmar. Đây không chỉ là con đường hàng hóa, mà là con đường hội nhập, đưa Nghệ An trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực.

Hàng container bốc dỡ tại Cảng Cửa Lò.

Nỗ lực vươn ra biển đó là một trong nhiều hành động cụ thể thực hiện Nghị quyết số 39 của Bộ Chính trị về phát triển Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trên cơ sở đó, Nghệ An phát triển các khu vực động lực tăng trưởng, các ngành, lĩnh vực trụ cột và hình thành 4 hành lang kinh tế.
Cụ thể gồm: Hành lang kinh tế ven biển với trọng tâm là phát triển đô thị, công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ tổng hợp và các ngành kinh tế biển; Hành lang kinh tế đường Hồ Chí Minh với trọng tâm là phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, công nghiệp chế biến nông, lâm sản, vật liệu xây dựng và du lịch sinh thái; Hành lang Quốc lộ 7 với trọng tâm là phát triển nông, lâm nghiệp hàng hóa quy mô lớn gắn với công nghiệp chế biến, phát triển các loại hình du lịch sinh thái, mạo hiểm, cộng đồng; Hành lang kinh tế Quốc lộ 48A với trọng tâm là phát triển lâm nghiệp, kinh tế rừng, kinh tế dưới tán rừng, dược liệu, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với công nghiệp chế biến.

Bản đồ quy hoạch các hành lang kinh tế của tỉnh Nghệ An.

Với định hướng phát triển đó, TS Nguyễn Sĩ Dũng - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng phân tích: Nghị quyết số 39-NQ/TW đã đưa ra một tầm nhìn phát triển rất đúng và rất trúng cho Nghệ An: Đó là phát triển theo không gian vùng, hành lang kinh tế và các trung tâm động lực, thay vì phát triển dàn trải theo địa giới hành chính truyền thống. Đây là tư duy hiện đại, phù hợp với xu thế mới để mỗi địa phương phát triển vững chắc, hội nhập với kinh tế thế giới.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XX xác định phát triển các vùng kinh tế, hành lang kinh tế, đô thị, khu vực nông thôn và phát triển kết cấu hạ tầng theo hướng liên kết, hiện đại, bền vững; Tiếp tục cụ thể hóa và triển khai thực hiện hiệu quả định hướng về phát triển các khu vực trọng điểm, các hành lang kinh tế và hệ thống đô thị theo Nghị quyết số 39 của Bộ Chính trị và quy hoạch tỉnh; đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới, phát triển các trung tâm cụm xã gắn với phát triển kinh tế - xã hội nông thôn; đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Dự án nông nghiệp công nghệ cao ở Nghĩa Đàn của Tập đoàn TH là một trong những dự án tín dụng hiệu quả có tác động lớn đến kinh tế - xã hội địa phương. Ảnh: TH

Mục tiêu phát triển của Nghệ An đã được định hình rõ nét. Khi chính quyền địa phương 2 cấp vận hành ổn định, yêu cầu cấp thiết phải khẩn trương phát huy những tiềm năng, lợi thế, tăng cường các mối liên kết để phát triển nhanh, bền vững.

Quá trình đó, liên kết giữa các xã, phường ở Nghệ An càng phải đặt trong điều kiện những lợi thế vùng để tạo động lực phát triển mạnh mẽ hơn. Trên cơ sở đó, các xã, phường tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin, nguồn lực, hoạt động và năng lực tổ chức thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội nhằm mở ra không gian phát triển và những giá trị gia tăng mới.

Khu vực đô thị phường Thái Hòa đang vươn lên kết nối trở thành trung tâm vùng Tây Bắc Nghệ An. Ảnh tư liệu: Thành Cường

Điều quan trọng, mỗi địa phương cần phát huy cao độ những tiềm năng, lợi thế để có bước tiến vững chắc. PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, Nghệ An đã đạt được những kết quả tích cực trong phát triển các khu công nghiệp, thu hút đầu tư, nhất là FDI thuộc tốp đầu toàn quốc. Cùng với đó, hạ tầng từ giao thông đường bộ, sân bay, cảng biển nước sâu được đầu tư đồng bộ, là nền tảng quan trọng để đột phá phát triển trong chặng đường tới. Bên cạnh thu hút đầu tư, Nghệ An có thể đẩy mạnh phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế từ rừng tạo những sản phẩm xuất khẩu… tất cả phải được phân tích, có giải pháp và hành động quyết liệt để đảm bảo tăng trưởng cao, bền vững.

Khu công nghiệp WHA Nghệ An 1. Ảnh: P.V

Nghệ An được định hình là trung tâm vùng Bắc Trung Bộ, vấn đề đặt ra là các đô thị cần nâng cấp, liên kết phát triển mạnh mẽ. Hiện thành phố Vinh không còn, vậy các phường phải tính đến việc nâng cấp thành trung tâm động lực tăng trưởng. Đồng thời, tỉnh tăng cường liên kết giữa các tỉnh để thúc đẩy vùng Nam Thanh Hóa, Bắc Nghệ An và vùng Nam Nghệ An với Bắc Hà Tĩnh. Rõ ràng, trong bối cảnh mới, “muốn đi xa không thể đi một mình”, phải liên kết chặt chẽ, cùng hướng tới các mục tiêu phát triển cao hơn. Như TS Nguyễn Sỹ Dũng từng phân tích: Nếu mỗi địa phương chỉ lo “phần mình”, thì các hành lang kinh tế sẽ bị đứt đoạn, còn liên kết vùng dễ rơi vào hình thức.

Trong bối cảnh mới, để liên kết hiệu quả, các địa phương đang cần những cơ chế, văn bản pháp lý rõ ràng và hành động quyết liệt, thay vì chỉ dừng ở chủ trương. Bên cạnh đó, điều cốt lõi để thực hiện thành công Nghị quyết số 39, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh, nhiệm kỳ 2025-2030 và Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, các cấp, ngành và mỗi địa phương cần khai thác tốt những ưu điểm của chính quyền địa phương 2 cấp để mở rộng không gian phát triển, khai thác tốt tiềm năng, lợi thế, chuyển hóa thành động lực phát triển mới nhanh, bền vững hơn...

Vùng Hoàng Mai - cửa ngõ phía Bắc Nghệ An nhìn từ trên cao. Ảnh tư liệu: Long Hồ