Nhà ở và đô thị xanh

Thành phố xanh Baku, nơi diễn ra WUF-13. Ảnh: Vectorge

Nhà ở giá phải chăng

Khi dân số đô thị tiếp tục tăng trên khắp Mỹ Latinh, các nhà hoạch định chính sách cảnh báo, nhiều chính phủ đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu nhà ở, rủi ro khí hậu và sự bất bình đẳng ngày càng gia tăng.

Euronews trích dẫn phát biểu của Bộ trưởng Nhà ở Colombia Aydeé Marsiglia Bello, các chính phủ không thể chỉ dựa vào chi tiêu công để giải quyết quy mô của cuộc khủng hoảng nhà ở. “Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò cơ bản, đặc biệt đảm bảo sự công bằng và bảo vệ các cộng đồng dễ bị tổn thương.

Song, thách thức về nhà ở ngày nay quá lớn để chỉ các chính phủ có thể đáp ứng toàn diện”, bà Aydeé Marsiglia Bello nói. Vì thế, Colombia đang kết hợp trợ cấp công, phân bổ nguồn lực và vốn đầu tư, tập trung khai thác lợi thế vùng, thúc đẩy phát triển đồng đều và bền vững, hợp tác đa phương để mở rộng nhà ở giá rẻ.

Trong khi đó, Thị trưởng Mexico City (Mexico) Clara Brugada thông tin, thành phố đang chuẩn bị luật mới về “giá thuê công bằng, phải chăng và hợp lý”, mở rộng các chương trình nhà ở xã hội và bảo vệ người thuê nhà. Mexico City cam kết thực hiện 200.000 đơn vị nhà ở mới như vậy vào năm 2030 như một phần của nỗ lực rộng lớn nhằm củng cố nền kinh tế của đất nước. Chương trình dành cho các gia đình thu nhập thấp, thanh niên và các hộ gia đình bị di dời do biến đổi khí hậu...

Nhìn sang châu Á, nhiều quốc gia khu vực như Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản xem nhà ở xã hội cho thuê là chiến lược trụ cột để giải quyết an cư đô thị. Yonhap ngày 22/5 vừa qua đưa tin về việc Hàn Quốc thông báo kế hoạch tung 90.000 căn nhà cho thuê dành cho người trẻ ở thủ đô Seoul, nhằm mở rộng nguồn cung nhà ở và ổn định thị trường bất động sản. Hàn Quốc kỳ vọng, điều này có thể góp phần giảm áp lực nhà ở mà giới trẻ nước này đang đối mặt.

Theo số liệu của Liên Hợp Quốc, thế giới hiện có gần 3 tỷ người đang sống trong điều kiện nhà ở không đạt tiêu chuẩn, trong đó hơn 1,1 tỷ người sống trong các khu định cư không chính thức và hơn 300 triệu người vô gia cư.

WUF là hội nghị toàn cầu hàng đầu của Liên Hợp Quốc về đô thị hóa bền vững, quy tụ các nhà hoạch định chính sách, kiến trúc sư, nhà quy hoạch đô thị, học giả và đại diện xã hội dân sự toàn cầu. Diễn đàn là nơi chia sẻ các giải pháp thiết thực, định hình chính sách toàn cầu nhằm đảm bảo đủ nhà ở cho mọi người, đặt nền móng cho thành phố xanh hơn, an toàn hơn và toàn diện hơn.

Vì đô thị xanh

WUF-13 nhấn mạnh, các thảm họa liên quan đến khí hậu đang gây áp lực lớn với các hệ thống đô thị dễ bị tổn thương, đặc biệt ở cộng đồng thu nhập thấp và khu vực nhà ở không được quy hoạch. Như cựu thị trưởng thành phố Quito (Ecuador), ông Mauricio Rodas nhận định, hơn một nửa dân số thế giới sinh sống ở các thành phố, chưa kể dự kiến sẽ tăng 70% vào thời gian tới. Các thành phố tạo ra 80% GDP toàn cầu, nhưng cũng tạo ra hơn 70% lượng khí thải carbon.

Liên Hợp Quốc cảnh báo, tác động của biến đổi khí hậu lan rộng đến mọi khía cạnh của cuộc sống, gây áp lực lên hệ thống chăm sóc sức khỏe và giáo dục, làm suy yếu nền kinh tế và rạn nứt cấu trúc xã hội. Tại Colombia, thông qua các sáng kiến như dự án nhà ở bền vững và toàn diện, quốc gia vùng Nam Mỹ này đang tích hợp nhà ở thích ứng với biến đổi khí hậu, phù hợp với không gian công cộng và hòa nhập xã hội.

Tại Tây Ban Nha, công viên Les Mamàs Belges là một dự án cảnh quan đầy tầm nhìn, khi biến khu vực từng bị tàn phá bởi trận lũ quét năm 2019 thành một khu rừng ven sông và không gian công cộng an toàn. Công viên tận dụng các quá trình tự nhiên để hấp thụ nước lũ, bảo vệ khu vực đô thị xung quanh và thúc đẩy đa dạng sinh học địa phương.

AFP cho biết, nhiều thành phố hiện chuyển sang các giải pháp dựa trên dữ liệu để giải quyết hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Nền tảng Cool Cities Lab của WRI cho phép các nhà quy hoạch đô thị lập bản đồ điểm nóng về nhiệt và mô hình hóa các chiến lược làm mát hiệu quả. Như ở Cape Town (Nam Phi), nền tảng này giúp xác định các khu vực cần trồng cây để mang lại hiệu quả làm mát cao nhất.

Những giải pháp dài hạn này được bổ sung bởi các biện pháp ngắn hạn, như phủ lớp phản quang lên mái nhà, có thể giảm nhiệt độ trong nhà lên đến 50C. Chính quyền Atlanta (Mỹ) thông qua một sắc lệnh yêu cầu tất cả mái nhà mới và mái nhà thay thế phải sử dụng vật liệu phản quang làm mát bắt đầu từ năm 2026.