Từ ngày 1/9/2026, Nghị quyết số 37/2026/QH16 của Quốc hội (Nghị quyết 37) chính thức có hiệu lực, quy định cơ chế, chính sách đặc thù về xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Ngay sau đó, cùng với những phân tích về chính sách mới, đã xuất hiện những cách diễn giải trái chiều, cố tình xuyên tạc nội dung Nghị quyết của các tổ chức, cá nhân phản động, chống đối ở hải ngoại, trong đó có nhận định cho rằng Nghị quyết tạo ra một “khoảng trống pháp lý” và tình trạng “Công an vừa đá bóng vừa thổi còi”. Đối chiếu với các quy định của Nghị quyết cho thấy, cần nhìn nhận vấn đề trên cơ sở đầy đủ, khách quan, tránh những cách hiểu phiến diện.
Sự ra đời của Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (Nghị quyết số 37/2026/QH16) được ví như một “luồng sinh khí mới” giải tỏa áp lực tâm lý nặng nề cho đội ngũ cán bộ, công chức và các doanh nghiệp công nghệ.
Nghị quyết số 37/2026/QH16 của Quốc hội quy định cụ thể các điều kiện không truy cứu, tạm hoãn truy cứu và miễn trách nhiệm hình sự đối với các vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Nghị quyết 37/2026/QH16 quy định cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, Điều 5 nêu 5 điều kiện bắt buộc để cơ quan tiến hành tố tụng không truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nghị quyết 37 quy định nhiều cơ chế đặc thù, trong đó có trường hợp được loại trừ trách nhiệm hình sự.
Tại Nghị quyết số 37/2026/QH16, Quốc hội giải thích rõ các từ ngữ: Không tham nhũng; vì lợi ích chung; hậu quả thiệt hại do các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gây ra...