Một lần đến đảo Ngọc

Ở cùng lính biển

Sáng sớm, đảo Ngọc im lìm, sương mù giăng mắc đó đây. Không gian tĩnh lặng ấy bỗng được đánh thức bởi một hồi kẻng và tiếng còi tàu rú lên.Tiếng còi tàu ấy nghe sao háo hức. Nó tựa như tiếng lòng mong đợi của những con tàu sắp cập bến sau hành trình dài đánh vật với thăm thẳm đại dương. Còn tiếng kẻng thì lanh lảnh như muốn xé màn sương, gọi bình minh lên như gợi nhớ về hiệu lệnh báo động của thời chiến tranh, sau là hiệu lệnh bắt đầu ngày làm việc của một thời sản xuất tập thể ở miền Bắc XHCN…

Tác giả chụp ảnh với chiến sĩ cảnh sát biển.

Đảo Ngọc mùa này hanh hao với những cơn gió chướng buổi sớm mà người dân ở đây cho hay đó là gió từ phương bắc (gió mùa đông bắc - PV). Sau hành trình vượt ngàn km giữa trùng khơi, dù đã được hơi ấm của biển cả giữ lại cái rét cắt da cắt thịt nhưng nó cũng không hề được chào đón ở nơi này vì khá độc và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe với những người chưa quen… Sắc hoa vàng đặc trưng của ngày Tết phương Nam lẫn trong màu xanh trên những cánh đồng; những vuông tôm, đầm cá kề nhau loang loáng.

Dưới ánh đèn vàng nhạt nhòa trong màn sương mờ, ở một góc doanh trại, các chiến sĩ Bộ Tư lệnh vùng cảnh sát biển 4 đã chỉnh đốn hàng ngũ để bắt đầu ngày mới bằng buổi tập thể dục. Toàn những gương mặt trẻ măng, nhưng đều toát lên chất biển, rắn rỏi, mạnh mẽ và đầy cương nghị. Gần đó, trong khu vực thể thao với những bể huấn luyện bơi, sân tập có các dụng cụ thể dục…, nhiều cán bộ, sĩ quan cũng hăng say rèn luyện sức khỏe để sẵn sàng cho những chuyến công tác lênh đênh trên biển dài ngày.

Ở khu bếp, trong tiếng nước chảy, tiếng cọ rửa, sắp soạn xoong nồi, những anh nuôi đã chuẩn bị bữa ăn sáng cho bộ đội. Cùng với đó, tiếng gà gáy sáng cất lên từ khu chăn nuôi của đơn vị. Tất cả những hình ảnh, thanh âm ấy tạo nên sự thanh bình vô hạn độ.

Khuôn viên trụ sở Bộ Tư lệnh Vùng cảnh sát biển 4 khang trang, sạch đẹp và quy củ. Những tấm pa - nô treo ngay ngắn trên những hàng cây, cạnh lối đi để nhắc nhở thường xuyên, hàng ngày với cán bộ, chiến sĩ phải học tập, rèn luyện, thấm nhuần đạo đức, tác phong, nhiệm vụ của người Cảnh sát biển. Hệ thống truyền thanh mỗi sáng sớm đều đặn phát những bản tin nội bộ cùng với việc phổ biến những văn bản pháp luật giúp cho cán bộ, chiến sĩ trau dồi kiến thức để hoàn thành nhiệm vụ giữ gìn an ninh biển đảo.

Một đêm sống trong doanh trại, trải nghiệm “làm bộ đội” với những cảm xúc khó quên. Hôm ấy, cũng tại nhà ăn của Bộ Tư lệnh vùng cảnh sát biển 4, chúng tôi cùng nâng chén rượu nồng mừng cho sự hợp tác thành công với những “trái ngọt” ban đầu. Tình quân dân được trao nhau qua những tiết mục văn nghệ “cây nhà lá vườn”…

Đúng 6 giờ 15 sáng, chúng tôi cùng cán bộ, sĩ quan chỉ huy quây quần trong nhà ăn. Bữa sáng với cơm trắng, rau và cá kho. Món rau xanh, sản phẩm tự tay các chiến sĩ trồng được trong khu vực tăng gia, sản xuất của đơn vị. Với những người gắn với biển cả thì bữa sáng “chắc dạ” luôn được ưu tiên hàng đầu, có khách nên bữa sáng thêm một ít thịt kho. Những người khách không vượt qua cảm giác vừa lạ vì đã lâu lắm rồi bữa sáng không ăn cơm, vui vì bắt đầu ngày mới với tình cảm chân thành, thân thiện của “chủ nhà”.

Chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, Thiếu tướng Nguyễn Văn Dũng vừa ân cần hỏi han chuyện ăn ngủ của mọi người, vừa không ngừng tiếp thức ăn cho chúng tôi. Ngồi cùng bàn với chúng tôi có cả một số sĩ quan Cảnh sát biển vùng 4 đã cùng đồng hành cùng Đoàn từ Cà Mau cho đến Cần Thơ, Bến Tre… để thực hiện những “Phiên tòa giả định” tuyên truyền pháp luật về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (chống khai thác IUU) cho cán bộ, nhân dân trên địa bàn các xã, phường ven biển.

Để tổ chức được những phiên tòa ấy, Báo Công lý cùng với Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, TAQS hai cấp Quân khu 9 đã phải bỏ ra rất nhiều mồ hôi, công sức. Nhưng điều hạnh phúc là dù ở dọc dài các làng biển Cần Thơ hay các xóm chài đất Mũi… ở đâu bà con ngư dân cũng nhiệt tình đón nhận. Và điều quan trọng hơn cả đó là các phiên tòa giả định ấy đã góp phần thúc đẩy tinh thần vào cuộc của cả hệ thống chính trị các địa phương, nhất là tuyến cơ sở trong công tác chống khai thác IUU.

Tổng Biên tập Báo Công lý Trần Đức Vinh nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Và hôm nay, chúng tôi, những vị khách may mắn có mặt nơi này để cùng với tướng lĩnh, sĩ quan và chiến sĩ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, TAQS quân khu 9 nhìn lại những gì đã làm để thực hiện nhiệm vụ chính trị: Tuyên truyền chống IUU; mở ra một chặng đường tiếp theo để cùng nhau thực hiện các nhiệm vụ tuyên truyền, phục vụ sự bình yên của biển đảo, góp phần xây dựng kinh tế biển.

Ấn tượng nhất của chúng tôi trong chuyến trải nghiệm “làm bộ đội” là được tham quan con tàu “Made in Vietnam” hiện đại, được “mục sở thị” những hình ảnh sống động của hoạt động đánh bắt thủy sản hiện trên màn hình tại Trung tâm chỉ huy Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4. Rất nhiều chấm đen chi chít, dày đặc phủ kín cả vùng biển vốn rộng lớn và phức tạp về ngư trường mà Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 được giao quản lý, đảm bảo an ninh, an toàn.

Theo thuyết minh từ sĩ quan trực tác chiến, mỗi chấm nhỏ đó có rất nhiều tàu cá của ngư dân. Mỗi tàu cá được hiển thị các thông tin chi tiết về chủ tàu, thuyền trưởng, số hiệu, lịch trình… được theo dõi, giám sát, quản lý hết sức chặt chẽ, rõ ràng.

Được biết, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 thực hiện chức năng, nhiệm vụ trên vùng biển Tây Nam từ bờ Bắc cửa Định An, tỉnh Vĩnh Long đến Hà Tiên, tỉnh An Giang, với bờ biển dài hơn 475km, diện tích khu vực biển và thềm lục địa khoảng 150.000km2, bao gồm hơn 150 hòn đảo lớn nhỏ và có Vùng biển giáp ranh với các nước Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Indonesia. Đây là vùng rộng lớn và phức tạp bậc nhất về quản lý ngư trường thủy sản nước ta.

Một sĩ quan tác chiến cho biết, những chuyến công tác trên biển của cán bộ, chiến sĩ thường kéo dài hàng tháng, thậm chí 3 tháng, 6 tháng... Dù đã cố gắng, song thật khó để tôi có thể mường tượng hết những khốn khó, hiểm nguy chực chờ mà họ phải đối mặt trong suốt những ngày lênh đênh trên biển. Bởi mới chỉ tham quan trên tàu được neo đậu tại bến một lúc mà anh em trong Đoàn ai cũng thấy nao nao. Thậm chí những đồng nghiệp của tôi có người vừa mới xuống tàu đã vội lên bờ vì không chịu được sóng rung, gió lắc…

Vậy mà hàng trăm sĩ quan, cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 vẫn sống, bám biển để bảo vệ chủ quyền, an ninh, lợi ích quốc gia; bảo vệ tài nguyên, môi trường biển; bảo vệ tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trên biển.

Họ là lực lượng trực tiếp đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn trên biển; tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn và tham gia khắc phục sự cố môi trường; tham gia xây dựng thế trận quốc phòng, an ninh và xử lý các tình huống quốc phòng, an ninh trên vùng biển Tây Nam của Tổ quốc.

Trái ngọt từ “đồng hành cùng ngư dân”

Năm 2025, công tác phối hợp tuyên truyền giữa Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 và Báo Công lý, TAQS hai cấp Quân khu 9, các TAND tỉnh ở Tây Nam bộ được tổ chức chặt chẽ, hiệu quả, đúng với quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy định của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, TANDTC, Cảnh sát biển Việt Nam. Trong năm 2025, hơn 300 tin, bài, phóng sự do CTV Vùng Cảnh sát biển 4 được đăng tải trên Báo Công lý.

Báo Công lý cũng đã cử các phóng viên đến Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 thâm nhập, lấy tư liệu và sản xuất phóng sự dài 5 kỳ “Giữ bình yên trên vùng biển Tây Nam của Tổ quốc” được cán bộ, chiến sĩ đơn vị vui mừng đón nhận, thủ trưởng các cấp ghi nhận, biểu dương. Phóng sự này đã đạt giải Khuyến khích Cuộc vận động sáng tác về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng giai đoạn 2021 - 2025 trong Bộ Quốc phòng; giải Ba Giải Báo chí Kiên Giang năm 2025.

Đại diện các cơ quan giải thích pháp luật cho bà con ngư dân sau phiên tòa giả định.

Từ thực tế đặc thù của ngành Tòa án là xét xử công khai các vụ án, trong đó có những vụ án hình sự liên quan đến việc khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định, nhà báo Tạ Anh Tuấn - Phụ trách nhóm phóng viên Văn phòng Tây Nam Bộ đã có sáng kiến phối hợp với các cơ quan hữu quan để tuyên truyền. Sáng kiến này đã nhanh chóng được sự chấp thuận và chỉ đạo của lãnh đạo Báo Công lý, được cán bộ, sĩ quan Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 và lãnh đạo TAND các tỉnh ven biển Tây Nam Bộ, TAQS hai cấp Quân khu 9 đồng tình ủng hộ.

Từ đó, quy chế phối hợp tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU cho cán bộ, nhân dân trên địa bàn các xã, phường ven biển ra đời. Đồng thời, các cơ quan hữu quan cũng đã phối hợp chặt chẽ, chỉ đạo sâu sát và thực hiện nghiêm túc, hiệu quả công tác tuyên truyền pháp luật.

Dấu ấn nổi bật trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho các tầng lớp nhân dân trên địa bàn là Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, Báo Công lý, TAQS hai cấp Quân khu 9, các TAND khu vực Tây Nam Bộ, Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau đã phối hợp tổ chức các “Phiên tòa giả định” tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU cho cán bộ, nhân dân trên địa bàn các xã, phường ven biển thuộc tỉnh Cà Mau, An Giang, TP. Cần Thơ với sự tham dự của gần 2.700 lượt người.

Việc tổ chức các phiên tòa giả định kết hợp với các hoạt động hỗ trợ ngư dân có hoàn cảnh khó khăn đã để lại ấn tượng đẹp trong lòng người dân vùng biển. Sau mỗi phiên tòa, đại diện Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phối hợp với TAND, Sở Tư pháp các tỉnh Cà Mau, Cần Thơ… trực tiếp giải đáp những băn khoăn, thắc mắc cho bà con ngư dân.

Đại diện lãnh đạo Báo Công lý trao quà cho ngư dân sau mỗi phiên tòa giả định.

Tại các chương trình, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã trao tặng 180 suất quà (mỗi suất trị giá 1 triệu đồng) cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn; trao tặng cho ngư dân 180 ảnh Bác Hồ; 180 túi thuốc y tế; 3.080 cờ Tổ quốc; 6.000 tờ rơi, sổ tay tuyên truyền…

Cùng với các hoạt động tuyên truyền, Báo Công lý, TAQS hai cấp Quân khu 9 đã phối hợp với Bộ Tư lệnh Vùng tổ chức nhiều hoạt động an sinh xã hội ý nghĩa trên địa bàn xã Năm Căn, tỉnh Cà Mau. Trao tặng 50 triệu đồng hỗ trợ xây dựng 01 căn nhà cho gia đình ngư dân có hoàn cảnh khó khăn, tặng 50 thùng sữa, 60 chiếc xe đạp, 2.000 cuốn vở, 120 suất học bổng (mỗi suất 500.000 đồng) cho các em học sinh vượt khó vươn lên trong học tập.

Từ những kết quả đã đạt được trong công tác phối hợp giữa 3 đơn vị thời gian qua, công tác tuyên truyền của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã có nhiều chuyển biến tích cực, từ công tác tuyên truyền trong nội bộ cơ quan, đơn vị, đến tuyên truyền cho cán bộ, nhân dân trên các địa bàn đơn vị đóng quân, ngư dân làm ăn trên các vùng biển, đảo. Qua đó, đã lan tỏa hình ảnh cao đẹp, nhiệm vụ của người chiến sĩ Cảnh sát biển đến với cán bộ, chiến sĩ toàn quân cũng như các tầng lớp nhân dân trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Đây là cách làm mới, tạo được hiệu quả tuyên truyền sâu rộng, được cấp ủy, chính quyền các địa phương và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao; được Thủ trưởng Cảnh sát biển Việt Nam biểu dương và chỉ đạo nhân rộng trong toàn lực lượng Cảnh sát biển.

Với sự nỗ lực phối hợp trong công tác tuyên truyền chống khai thác IUU, Báo Công lý và cá nhân Tổng Biên tập Trần Đức Vinh đã vinh dự được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tặng Bằng khen vì“Đã có thành thích xuất sắc trong đợt cao điểm đấu tranh ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định”.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 được Chánh án Tòa án nhân dân tối cao tặng Bằng khen. Ngoài ra nhiều cán bộ, sỹ quan, phóng viên của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, Báo Công lý và TAQS quân khu 9 được nhận giấy khen về công tác này.

Theo Thiếu tướng Đào Bá Việt, Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, cùng với việc tuyên truyền pháp luật thường xuyên nhiều năm qua của lực lượng Cảnh sát biển thì “Phiên tòa giả định” là cách làm rất mới, rất hiệu quả.

Những phiên tòa giả định đã đem lại những kiến thức bổ ích, thiết thực cho bà con ngư dân, tác động lớn đến nhận thức và sự vào cuộc của hệ thống chính trị ở các địa phương có nghề biển và được cấp trên ghi nhận, khen thưởng.

Tư lệnh Đào Bá Việt đề nghị Báo Công lý tiếp tục hợp tác để tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền góp phần đấu tranh ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định ngày càng hiệu quả hơn.

Từ “trái ngọt” có được năm 2025, lãnh đạo Báo Công lý và Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã thống nhất hướng đến một chặng đường mới cho sự hợp tác tuyên truyền công tác đảm bảo an ninh trên vùng biển phía Tây Nam Tổ quốc.

Tổng Biên tập Báo Công lý Trần Đức Vinh mong muốn việc hợp tác này ngày càng được nâng tầm và mở rộng phạm vi hơn như phòng, chống buôn lậu và các tội phạm khác trên biển để mang lại sự bình yên cho người dân, góp phần trong đảm bảo an ninh quốc phòng, phát triển kinh tế biển bền vững.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Dũng - Chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 mong muốn trong thời gian tới Báo Công lý tiếp tục phối hợp chặt chẽ để tuyên truyền kết quả thực hiện nhiệm vụ của Bộ Tư lệnh Vùng, từng cơ quan, đơn vị; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong công tác phối hợp tuyên truyền. Kịp thời biểu dương, tôn vinh, lan tỏa và nhân rộng những tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến trong các hoạt động, phong trào thi đua, cuộc vận động lớn của Đảng, Nhà nước, Quân đội và lực lượng Cảnh sát biển, góp phần xây dựng, quảng bá hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”, nét đẹp văn hóa “Người chiến sỹ Cảnh sát biển” trong thời kỳ mới…

****

Rời đảo Ngọc xinh đẹp trong sắc vàng của loài hoa đặc trưng Tết phương Nam, tạm biệt những con người ngày đêm bám biển để giữ vững an ninh, chủ quyền biển đảo, chúng tôi mang về đất liền những ánh mắt, cử chỉ ân cần, thắm tình quân dân…

Bùi Xuân Thao