Khát vọng số của người trẻ

Nhóm học sinh Trường THPT Phạm Phú Thứ (phường Hòa Khánh) mang đến các sản phẩm số giúp học sinh tìm hiểu văn hóa Cơ Tu, số hóa và lưu trữ các tư liệu âm nhạc truyền thống Cơ Tu. Ảnh: KHÁNH NGÂN

Lan tỏa giá trị văn hóa trên không gian số

Xuất sắc đoạt giải Nhất với đề tài “Lưu âm Cơ Tu”, nhóm học sinh gồm Nguyễn Thái Minh Phương, Nguyễn Nhật Bảo Nguyên, Trương Khương Nguyên và Đoàn Thùy Linh (thuộc Đoàn Trường THPT Hòa Vang) đã kết hợp hài hòa giữa công nghệ chuyển đổi số và mục tiêu bảo tồn văn hóa truyền thống.

Điểm nổi bật của đề tài là tính ứng dụng thực tiễn và khả năng triển khai rộng rãi trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Cụ thể, trong lĩnh vực giáo dục, dự án cung cấp hệ thống học liệu số, website, các trò chơi tương tác và mã QR. Công cụ này giúp quá trình học tập trở nên trực quan, sinh động hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả giảng dạy đối với môn giáo dục địa phương và các hoạt động trải nghiệm ngoại khóa.

Trong lĩnh vực văn hóa, dự án “Lưu âm Cơ Tu” tập trung vào công tác số hóa, xây dựng thư viện âm thanh chuyên biệt để lưu giữ các làn điệu dân ca, nhạc cụ truyền thống, qua đó bảo tồn di sản một cách bền vững. Đối với ngành du lịch, chỉ bằng một thao tác quét mã đơn giản trên điện thoại thông minh, du khách có thể khám phá toàn bộ kho dữ liệu văn hóa phong phú, giúp họ hiểu sâu sắc hơn về con người và bản sắc địa phương.

Đại diện Đoàn trường THPT Hòa Vang cho biết thời gian tới, nhóm tác giả tiếp tục hoàn thiện, mở rộng thêm các nội dung và tính năng mới. Dự án dự kiến sẽ được triển khai thực tế tại nhiều cơ sở giáo dục, điểm du lịch và không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, để “Lưu âm Cơ Tu” không chỉ dừng lại ở việc phục vụ giáo dục mà còn đóng góp tích cực vào việc quảng bá hình ảnh thành phố Đà Nẵng, lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam đến với bạn bè trong nước và quốc tế.

Cùng chung mục tiêu ứng dụng công nghệ chuyển đổi số, nhóm học sinh Trường THPT Phạm Phú Thứ (phường Hòa Khánh) xây dựng đề tài “Co Tu Dana - PPT digital bridge”. Dự án mang định hướng số hóa thông tin toàn diện, mở ra cầu nối hiện đại nhằm đưa các thông tin văn hóa đến gần hơn với cộng đồng.

Điểm mới mang tính đột phá của dự án nằm ở việc áp dụng mô hình tích hợp đa nền tảng. Bằng cách kết hợp giữa sổ tay văn hóa, website trực tuyến và công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR), nhóm tác giả mang đến những trải nghiệm tương tác sinh động. Người dùng có thể trực tiếp xem video, khám phá nội dung thông qua các thiết bị di động. Nhờ nền tảng này, các giá trị văn hóa bản địa được chuyển đổi từ dạng lưu trữ tài liệu tĩnh sang hệ thống dữ liệu số đa phương tiện, giúp quá trình lan tỏa diễn ra nhanh chóng và rộng rãi hơn.

Dự án “Co Tu Dana - PPT digital bridge” hướng tới phục vụ đa dạng các nhóm đối tượng, bao gồm học sinh, cộng đồng người Cơ Tu và du khách. Giải pháp này không chỉ góp phần quảng bá văn hóa, thúc đẩy giao lưu mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển sinh kế bền vững cho người dân bản địa. Với cách tiếp cận lấy học sinh làm trung tâm, từ việc trực tiếp tham gia khảo sát, thu thập dữ liệu hiện trường đến khâu lập trình xây dựng sản phẩm, dự án phát huy tối đa tinh thần chủ động, sáng tạo của các em.

Dự án “Hộp tiết kiệm tiền tự động kết hợp ứng dụng hỗ trợ quản lý tài chính cá nhân” của nhóm học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi (phường Liên Chiểu) giúp học sinh hình thành thói quen tiết kiệm và quản lý tiền hiệu quả. Ảnh: KHÁNH NGÂN

Xây dựng các giải pháp bảo vệ môi trường

Bên cạnh các dự án văn hóa, nhóm học sinh Trường THPT Quang Trung (phường Thanh Khê) ghi dấu ấn với đề tài “Trí tuệ xanh học đường”. Đây là nền tảng giáo dục môi trường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hướng tới mục tiêu chung xây dựng đô thị thông minh và phát triển bền vững. Quá trình thực hiện dự án được nhóm triển khai bài bản qua 5 giai đoạn: từ phân tích, thiết kế hệ thống, xây dựng nền tảng, tích hợp AI, phát triển các trò chơi tương tác cho đến bước kiểm thử và hoàn thiện sản phẩm trong thời gian ngắn.

Đề tài tích hợp đồng bộ hàng loạt công nghệ hiện đại trên cùng nền tảng duy nhất. Website của nhóm được xây dựng với các chức năng đa dạng, bao gồm: nhận diện sinh vật bằng AI, trợ lý ảo thông minh Eco Buddy hỗ trợ giải đáp kiến thức, hệ thống báo cáo tình trạng ô nhiễm môi trường tích hợp định vị GPS, cùng với không gian trò chơi nhập vai, thử thách sống xanh và mô phỏng 3D cảnh quan vườn quốc gia. Thông qua hệ sinh thái này, học sinh không chỉ tiếp cận kiến thức môi trường theo phương pháp sách vở truyền thống mà còn được tự do trải nghiệm, tương tác và khám phá một cách trực quan.

Đặc biệt, dự án đã khéo léo ứng dụng cơ chế trò chơi hóa (gamification) vào giáo dục thông qua hệ thống huy hiệu “Chiến binh xanh”. Tính năng này trực tiếp khuyến khích học sinh tích cực tham gia các hành động thiết thực như phân loại rác thải, giảm thiểu rác thải nhựa. Chức năng báo cáo ô nhiễm gắn liền với tọa độ thực tế giúp biến những kiến thức lý thuyết thành hành động cụ thể, kết nối chặt chẽ học sinh với các vấn đề môi trường đang diễn ra tại địa phương.

Kết quả thực nghiệm ban đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt khi phần lớn học sinh đánh giá nền tảng thân thiện, dễ sử dụng. “Trí tuệ xanh học đường” qua đó vượt lên vai trò của một công cụ học tập thông thường, trở thành môi trường rèn luyện ý thức, hình thành thói quen sống xanh cho thế hệ trẻ.