Gỡ vướng thủ tục cấp C/O cho doanh nghiệp

Ảnh minh họa

DN và địa phương cùng gặp khó

Mới đây, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã tổ chức cuộc họp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ và thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O).

Theo Thông tư 26 do Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành ngày 20-5, sửa đổi, bổ sung một số quy định về phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, từ ngày 1-8, Bộ Công Thương chỉ thực hiện cấp 12 mẫu C/O.

Thống kê cho thấy, tỷ lệ hồ sơ được cấp tại địa phương trong 15 ngày đầu tháng 8 (thời điểm Thông tư 26 bắt đầu có hiệu lực) đã tăng khoảng 2 lần so với 7 tháng đầu năm. Khối lượng hồ sơ tăng nhanh đặt áp lực không nhỏ lên các cơ quan cấp C/O tại địa phương. Tại TPHCM, ông Lê Văn Danh, Phó Giám đốc Sở Công Thương, cho biết đã bố trí tổ C/O gồm 7 thành viên, gồm tổ trưởng, tổ phó và 5 chuyên viên.

Theo ông Lê Văn Danh, khó khăn của địa phương và DN trong tuần đầu tiên tập trung vào việc nhiều hồ sơ chưa bảo đảm thành phần theo quy định tại Nghị định 31/2018/NĐ-CP, quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa, thiếu chứng từ, trong đó có đơn xin cấp C/O. Một số hồ sơ bảng kê chưa có chữ ký, con dấu; DN cũng thường chọn nhầm cơ quan cấp C/O, khiến hồ sơ phải trả đi trả lại.

Một vấn đề khác được TPHCM nêu là hồ sơ giấy. Theo quy định, DN phải liên hệ Sở Công Thương để nhận các biểu mẫu giấy, sau đó mới khai và thực hiện cấp, làm phát sinh thêm thời gian. Do đó, Sở Công Thương TPHCM kiến nghị tiến tới điện tử hóa toàn bộ quy trình để tạo thuận lợi cho DN.

Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam, cho rằng khi phân quyền cấp C/O từ các Phòng xuất nhập khẩu khu vực thuộc Cục Xuất nhập khẩu sang đơn vị cấp mới là sở công thương các địa phương, có sự khác biệt trong quá trình xử lý hồ sơ, do trước đây các Phòng xuất nhập khẩu khu vực đã có nhiều thông tin về DN cũng như nắm rõ hồ sơ năng lực và kinh nghiệm của các DN.

Trong khi đó, khi chuyển việc phân quyền về cấp C/O cho các địa phương, các cán bộ C/O phải làm quen lại từ đầu và DN cũng phải khai hồ sơ lại từ đầu, dẫn đến khó khăn và chậm trễ trong cấp C/O.

Để đảm bảo mục tiêu thông suốt thì cần tăng cường trao đổi, tập huấn để các đơn vị tiếp cận hồ sơ một cách chính thống, thống nhất cách xử lý hồ sơ pháp lý. Bà Phan Thị Thanh Xuân nêu dẫn chứng với DN da giày có hồ sơ xuất khẩu tốt hơn 10 năm thì cần có phân luồng riêng. Vì không thể đòi hỏi DN bắt đầu hồ sơ lại từ đầu như DN mới xuất khẩu.

Chung tay gỡ khó

Qua tổng hợp phản ánh của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, cùng các ý kiến trên báo điện tử và mạng xã hội, Cục Xuất nhập khẩu xác định nhiều nhóm vấn đề cần rà soát.

Trước hết là tình trạng xử lý hồ sơ còn chậm, tỷ lệ yêu cầu bổ sung hồ sơ, chứng từ còn cao. Một số trường hợp liên quan đến thay đổi địa giới hành chính, tên đơn vị hành chính hoặc cách thể hiện tên DN bằng tiếng Anh và tiếng Việt khiến thông tin chưa thống nhất.

Đáng chú ý, có những thông tin đã có trên hệ thống hải quan hoặc hệ thống của DN nhưng vẫn phát sinh yêu cầu bổ sung thêm chứng từ chứng minh quá trình sản xuất, hình ảnh chi tiết các công đoạn sản xuất. Điều này kéo dài thời gian xử lý.

Về hệ thống điện tử, DN phản ánh giới hạn dung lượng và tình trạng quá tải khi tải dữ liệu. Các hiệp hội đề nghị thống nhất quy trình, thành phần hồ sơ và tiêu chí khai báo, nhất là với hồ sơ điều chỉnh, bổ sung; cần tổng hợp đầy đủ các nội dung phải bổ sung ngay từ đầu, tránh việc mỗi lần xử lý lại phát sinh yêu cầu mới khiến DN phải bổ sung nhiều lần.

Tại cuộc họp, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết thời gian tới, Cục Xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, rà soát các vấn đề phát sinh; trong đó Cục Xuất nhập khẩu phụ trách nội dung, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phụ trách kỹ thuật.

Đối với các hồ sơ tồn đọng tại một số cơ quan cấp, đặc biệt tại Sở Công Thương Đồng Nai và TPHCM, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu đề nghị tập trung xử lý sớm cho DN.

Ông Nguyễn Anh Sơn cho biết, đối với thương nhân đề nghị cấp C/O, mỗi mẫu C/O chỉ được đăng ký tại một tổ chức cấp. Đối với các thương nhân đã thực hiện số hóa và có hồ sơ trên hệ thống eCoSys, việc đăng ký không bị giới hạn bởi địa giới hành chính. Theo đó, một thương nhân tại Hà Nội hoặc tại bất kỳ địa phương nào có thể đăng ký tại các tổ chức cấp C/O thuộc 34 tỉnh, thành phố để thực hiện cấp C/O.