Giữ sức dân, dưỡng sức nước

Phóng viên: Thưa đồng chí, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi tiết kiệm là một chuẩn mực đạo đức cách mạng và là động lực để phát triển đất nước. Theo đồng chí, tư tưởng tiết kiệm của Bác có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh hiện nay?

Đồng chí Nguyễn Túc, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đồng chí Nguyễn Túc: Sinh thời, Bác Hồ rất quan tâm đến vấn đề tiết kiệm và đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nhiều lời răn dạy về thực hành tiết kiệm vô cùng sâu sắc.

Ngày nay, chúng ta nói nhiều đến tăng trưởng, đến khoa học công nghệ, đến chuyển đổi số nhưng nếu để thất thoát nguồn lực, lãng phí thời gian, lãng phí niềm tin của Nhân dân thì sự phát triển ấy sẽ không bền vững. Bác Hồ nhìn thấy điều đó từ rất sớm. Người coi lãng phí là “giặc nội xâm”, bởi nó âm thầm gặm nhấm đạo đức công vụ và sức sống của quốc gia.

Tiết kiệm trong tư tưởng của Bác không chỉ là tiết kiệm tiền bạc. Đó còn là tiết kiệm sức dân, tiết kiệm thời gian của dân, tiết kiệm từng cơ hội phát triển của đất nước. Một cuộc họp kéo dài không cần thiết, một thủ tục hành chính làm dân đi lại nhiều lần, một công trình đầu tư không hiệu quả… tất cả đều là lãng phí. Cho nên, trong bối cảnh hiện nay, học Bác về tiết kiệm chính là học cách phát triển có trách nhiệm với Nhân dân và với tương lai dân tộc.

Phóng viên: Theo đồng chí, những quyết sách hiện nay về tinh gọn bộ máy, chống lãng phí đã kế thừa tư tưởng của Bác Hồ như thế nào?

Đồng chí Nguyễn Túc: Tôi cho rằng tinh gọn bộ máy hôm nay không chỉ là yêu cầu quản trị hiện đại mà còn là sự trở về với tư tưởng Hồ Chí Minh. Bác rất coi trọng hiệu quả của bộ máy nhà nước. Qua các bài viết, bài nói chuyện của Người, có thể thấy Bác luôn mong muốn xây dựng một bộ máy tinh gọn, cán bộ phải nói đi đôi với làm, gần dân, hiểu dân và phục vụ dân.

Tinh gọn không đơn thuần là giảm đầu mối hay giảm biên chế cơ học. Cái gốc là phải bỏ được tư duy hình thức, bệnh quan liêu, sự chồng chéo chức năng và tâm lý sợ trách nhiệm. Nếu bộ máy đông mà không tạo ra giá trị cho Nhân dân thì chính là lãng phí nguồn lực quốc gia. Tôi nghĩ điều rất đáng quý hiện nay là Đảng ta đã nhìn thẳng vào vấn đề. Chống lãng phí giờ không chỉ ở chuyện chi tiêu mà còn là chống lãng phí cơ hội phát triển, lãng phí tài nguyên, lãng phí chất xám và lãng phí niềm tin của Nhân dân. Đó là tinh thần rất gần với tư tưởng Hồ Chí Minh.

Cán bộ xã Thanh Thủy tiết kiệm ủng hộ, quyên góp vì người nghèo.

Phóng viên: Theo đồng chí, làm sao để việc tiết kiệm trở thành văn hóa ứng xử trong xã hội, thay vì chỉ là khẩu hiệu?

Đồng chí Nguyễn Túc: Muốn tiết kiệm trở thành văn hóa thì trước hết người cán bộ phải làm gương. Bác Hồ có sức cảm hóa lớn bởi Người sống đúng như điều mình nói. Chiếc áo ka ki bạc màu, đôi dép cao su, căn nhà sàn giản dị… đó không phải sự khắc khổ hình thức mà là thông điệp đạo đức. Dân ta rất tinh tế. Nhân dân không chỉ nghe cán bộ nói gì mà còn nhìn cán bộ sống thế nào. Nếu nói chống lãng phí nhưng vẫn phô trương hình thức, hội họp linh đình, sử dụng công quỹ thiếu trách nhiệm thì rất khó thuyết phục.

Theo tôi, phải xây dựng văn hóa tiết kiệm từ những điều rất cụ thể: Tôn trọng thời gian, làm việc hiệu quả, sử dụng tài sản công đúng mục đích, tổ chức sự kiện thiết thực, không chạy theo hình thức. Ngay trong mỗi gia đình cũng vậy, phải dạy con trẻ biết quý trọng hạt gạo, đồng tiền và công sức lao động. “Một dân tộc biết tiết kiệm là một dân tộc biết tích lũy sức mạnh cho tương lai”.

Phóng viên: Trong bối cảnh hiện nay, cần làm gì để tư tưởng tiết kiệm của Bác thực sự đi vào đời sống, đặc biệt với thế hệ trẻ?

Đồng chí Nguyễn Túc: Tôi nghĩ giới trẻ hôm nay rất năng động, sáng tạo và giàu khát vọng. Nhưng càng trong xã hội hiện đại, càng cần một nền tảng giá trị để không bị cuốn vào chủ nghĩa tiêu dùng và lối sống phô trương.

Bác Hồ dạy tiết kiệm nhưng không cổ vũ cho sự nghèo nàn. Người muốn con người sống có trách nhiệm với cộng đồng và biết sử dụng giá trị vật chất đúng mục đích. Người trẻ hôm nay có thể học Bác bằng những việc rất hiện đại: Tiết kiệm thời gian bằng làm việc khoa học, tiết kiệm tài nguyên bằng lối sống xanh, tiết kiệm chi phí xã hội bằng ứng dụng công nghệ và đặc biệt là tiết kiệm năng lượng của quốc gia.

Điều quan trọng là phải biến tư tưởng của Bác thành hành động gần gũi chứ không phải những bài diễn văn khô cứng. Khi thanh niên thấy rằng tiết kiệm giúp họ sống hiệu quả hơn, có ích hơn và văn minh hơn thì tư tưởng ấy sẽ tự nhiên đi vào đời sống.

Ra quân hưởng ứng Giờ Trái đất 2026 lan tỏa thông điệp tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường.

Phóng viên: Thưa đồng chí, quê hương cách mạng Tuyên Quang cần làm gì để lan tỏa tư tưởng thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của Bác Hồ trong giai đoạn hiện nay?

Đồng chí Nguyễn Túc: Tuyên Quang là Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô Kháng chiến - một vùng đất mang chiều sâu lịch sử cách mạng rất đặc biệt. Nói đến Tuyên Quang là nói đến tinh thần đồng cam cộng khổ, tinh thần đặt lợi ích dân tộc lên trên hết, trước hết. Theo tôi, chính vì có truyền thống ấy nên Tuyên Quang càng cần đi đầu trong việc xây dựng văn hóa tiết kiệm và chống lãng phí. Nhưng phải hiểu tiết kiệm theo nghĩa rộng. Không chỉ tiết kiệm ngân sách mà còn phải tiết kiệm tài nguyên rừng, giữ gìn văn hóa dân tộc, sử dụng hiệu quả đất đai, phát huy nguồn lực con người.

Một địa phương giàu truyền thống cách mạng thì không thể chấp nhận sự hình thức, phô trương hay đầu tư dàn trải kém hiệu quả. Điều Nhân dân mong muốn là mỗi công trình phải thực sự phục vụ dân, mỗi cán bộ phải thực sự gần dân. Tôi tin rằng nếu Tuyên Quang làm tốt điều đó thì không chỉ phát triển kinh tế mà còn giữ được cái quý nhất, đó là niềm tin của Nhân dân. Và đó cũng chính là tinh thần sâu xa nhất trong tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!