Giữ gốc rễ yêu thương

Không còn là chuyện riêng

Một thời gian dài, những vấn đề nảy sinh trong gia đình thường được xem là chuyện riêng. Nhiều phụ nữ và trẻ em là nạn nhân của bạo lực gia đình nhưng không dám lên tiếng. Những mâu thuẫn vợ chồng, những xung đột giữa các thế hệ phần lớn được giải quyết trong phạm vi gia đình hoặc âm thầm chịu đựng. Cùng với sự phát triển của xã hội, nhận thức về vai trò của gia đình cũng dần thay đổi. Gia đình không còn được nhìn nhận đơn thuần là nơi cùng chung sống dưới một mái nhà mà trở thành môi trường đầu tiên hình thành nhân cách con người.

Từ nhận thức đó, công tác gia đình từng bước được triển khai sâu rộng từ tỉnh đến cơ sở. Các mô hình phòng, chống bạo lực gia đình, câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, địa chỉ tin cậy ở cộng đồng hay tổ hòa giải ở khu dân cư được xây dựng và duy trì hoạt động, trở thành điểm tựa cho nhiều gia đình khi gặp khó khăn.

Hội thi Câu lạc bộ Gia đình hạnh phúc năm 2024 với sự tham gia của nhiều câu lạc bộ trên địa bàn tỉnh - Ảnh: D.H

Tại thôn Phan Xá, xã Lệ Thủy, Câu lạc bộ Gia đình hạnh phúc đã trở thành địa chỉ quen thuộc của nhiều gia đình trong thôn. Sau 8 năm hoạt động, câu lạc bộ hiện có 65 hội viên. Theo chị Nguyễn Thị Tám, chủ nhiệm câu lạc bộ, sau nhiều năm duy trì sinh hoạt, điều cảm nhận rõ nhất là sự thay đổi trong nhận thức của các hội viên.

“Trước đây, nhiều người ít chia sẻ những mâu thuẫn trong gia đình vì sợ điều tiếng. Bây giờ, các thành viên cởi mở hơn, sẵn sàng trao đổi để cùng tìm cách tháo gỡ. Qua mỗi buổi sinh hoạt, nhiều cặp vợ chồng trẻ hiểu hơn trách nhiệm của mình, người chồng biết chia sẻ việc nhà với vợ, cha mẹ dành nhiều thời gian quan tâm, lắng nghe con cái hơn. Nhờ vậy, nhiều mâu thuẫn được giải quyết ngay từ khi mới phát sinh, không để xảy ra những vụ việc đáng tiếc”, chị Tám cho biết.

Những thay đổi ấy được phản ánh rõ qua thực tế đời sống. Nếu năm 2010, trên địa bàn Quảng Trị (cũ) ghi nhận hơn 1.760 vụ bạo lực gia đình thì đến năm 2024, chỉ còn 19 vụ. Tại Quảng Bình (cũ), số vụ bạo lực gia đình giảm từ 540 xuống còn 30 vụ. Đến nay, toàn tỉnh đã hình thành hàng trăm mô hình phòng, chống bạo lực gia đình, câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững và gần 1.600 địa chỉ tin cậy cộng đồng.

Giá trị truyền qua các thế hệ

Ở khu phố 3, xã Triệu Phong, gia đình ông Đỗ Văn Tuệ nhiều năm nay vẫn được địa phương nhắc đến như một gia đình văn hóa tiêu biểu. Điều làm nên sự đặc biệt của gia đình ông không phải là việc 4 thế hệ cùng chung sống dưới một mái nhà, mà là cách các thế hệ duy trì được sự hòa thuận trong đời sống thường ngày.

Mỗi buổi chiều, sau giờ làm việc và học tập, các thành viên lại quây quần tập thể dục, chơi bóng chuyền rồi cùng chuẩn bị bữa cơm tối. Những sinh hoạt giản dị ấy đã trở thành sợi dây gắn kết 4 thế hệ dưới cùng một mái nhà. Đến bữa cơm tối, mọi người lại quây quần bên nhau, chia sẻ những câu chuyện trong ngày.

Ông Đỗ Văn Tuệ cho rằng điều quan trọng nhất trong gia đình là sự yêu thương, nhường nhịn và trách nhiệm làm gương của người lớn đối với con cháu. Nhiều năm liền đạt danh hiệu Gia đình văn hóa, điều gia đình ông Tuệ gìn giữ được không phải là những tấm giấy khen mà là sự gắn bó giữa các thế hệ, sự hiếu thuận của con cháu và nếp sống gia phong được truyền từ đời này sang đời khác.

Xã hội càng phát triển, vai trò của gia đình đối với sự phát triển của cộng đồng đã trở nên rõ nét. Là trưởng bản khi tuổi đời còn khá trẻ, anh Hồ Hiền, bản Tà Rà, xã Dân Hóa, luôn gương mẫu trong phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa và vận động bà con đưa trẻ đến trường. Cùng vợ xây dựng mô hình kinh tế từ chăn nuôi, trồng rừng, anh chị còn chia sẻ kinh nghiệm sản xuất để nhiều hộ dân cùng phát triển.

Điều đáng quý hơn cả là những giá trị gia đình mà anh chị đang duy trì. Sự tôn trọng lẫn nhau, tinh thần bình đẳng trong cuộc sống gia đình, ý thức chăm lo cho con cái học hành và trách nhiệm với cộng đồng đã giúp gia đình nhiều năm liên tục đạt danh hiệu Gia đình văn hóa.

Ở bản Tà Rà hôm nay, 100% trẻ em đều được đến trường. Kết quả ấy có sự đóng góp của nhiều lực lượng, trong đó có những người có uy tín như anh Hồ Hiền. Bằng chính cuộc sống của mình, gia đình anh đã góp phần lan tỏa nhận thức về việc xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc và phát triển bền vững.

Xây nền từ mỗi mái ấm

Nhìn lại chặng đường 25 năm, dễ nhận thấy công tác gia đình ở Quảng Trị đã tạo nên những chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội. Những giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam tiếp tục được gìn giữ. Nhận thức về bình đẳng giới, quyền trẻ em, vai trò của người phụ nữ trong gia đình và xã hội ngày càng được nâng cao. Năm 2024, toàn tỉnh có hơn 167 nghìn hộ đạt danh hiệu Gia đình văn hóa, chiếm 95,6% tổng số hộ gia đình. Con số ấy phản ánh sự lan tỏa của phong trào xây dựng đời sống văn hóa từ mỗi gia đình và khu dân cư.

Theo bà Lê Thị Ngọc Hà, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị, điều đáng ghi nhận sau 25 năm triển khai công tác gia đình là nhận thức của các cấp, các ngành và người dân về vị trí, vai trò của gia đình đã có nhiều chuyển biến tích cực. Gia đình ngày càng được nhìn nhận là nền tảng của xã hội, là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách, gìn giữ các giá trị văn hóa và nuôi dưỡng sự gắn kết giữa các thế hệ.

“Những kết quả đạt được hôm nay là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa ngày càng đi vào chiều sâu; nhiều mô hình gia đình hạnh phúc, gia đình hiếu học, gia đình phát triển kinh tế giỏi được nhân rộng, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong mỗi mái ấm. Xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Thời gian tới, ngành Văn hóa sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức triển khai công tác gia đình, xây dựng thêm nhiều mô hình phù hợp với thực tiễn, để những giá trị tốt đẹp của gia đình tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong bối cảnh xã hội hiện đại”, bà Hà nhấn mạnh.

Dù ở vùng đồng bằng hay miền núi, dù trong những gia đình nhiều thế hệ hay những mái ấm trẻ, điều luôn được vun đắp vẫn là những giá trị cốt lõi của tình yêu thương, sự sẻ chia và trách nhiệm giữa các thành viên. Đó cũng là thành quả bền vững nhất của công tác gia đình. Bởi phía sau những con số thống kê hay các danh hiệu văn hóa, điều còn lại vẫn là những mái ấm bình yên. Ở đó, mỗi người được yêu thương, chở che và lớn lên cùng ý thức trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.