Dịch bệnh diễn biến phức tạp, cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm
Ngày 20-8, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM tổ chức Hội nghị khoa học năm 2026 với chủ đề “Bệnh nhiễm trùng và truyền nhiễm - những thách thức và thành tựu”, cập nhật kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm chẩn đoán, điều trị, chăm sóc và kiểm soát nhiễm khuẩn trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp.
Người bệnh mắc sốt xuất huyết nặng điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới
Trong khi đó,
BS-CK2 Nguyễn Thành Dũng, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM, cho biết số liệu giám sát tại bệnh viện cho thấy tình hình bệnh truyền nhiễm tại TPHCM và các tỉnh, thành phía Nam đang diễn biến phức tạp. Một số bệnh gia tăng theo mùa, nhiều bệnh khác vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trở lại.
Đáng chú ý, bệnh sởi sau khi gia tăng từ cuối năm 2024 sang năm 2025 đã có xu hướng giảm sau các chiến dịch can thiệp, cho thấy hiệu quả của công tác tiêm chủng và các biện pháp phòng, chống dịch.
Trong khi đó, sốt xuất huyết đang có dấu hiệu gia tăng. Gần đây, có ngày bệnh viện ghi nhận hơn 120 ca, thậm chí khoảng 150 ca. Bệnh viện thường xuyên rà soát các trường hợp nặng, đánh giá quá trình phát hiện, chuyển viện và điều trị để tìm cơ hội can thiệp sớm. Thực tế cho thấy, phát hiện sớm, nhận diện đúng dấu hiệu cảnh báo và điều trị theo phác đồ có ý nghĩa quan trọng trong giảm bệnh nặng và tử vong.
Theo BS-CK2 Nguyễn Thành Dũng, giám sát dịch bệnh không thể chỉ theo dõi số ca mắc mà cần đồng thời theo dõi ca nặng, ca tử vong và phân tích nguyên nhân.
BS-CK2 Nguyễn Thành Dũng, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM chia sẻ tại hội nghị
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới thường xuyên tiếp nhận người bệnh từ nhiều tỉnh, thành phía Nam. Sau đại dịch Covid-19, cơ cấu người bệnh có những thay đổi đáng chú ý. Dữ liệu khám ngoại trú, điều trị nội trú không chỉ phản ánh tình hình bệnh tại bệnh viện mà còn có thể cung cấp tín hiệu về diễn biến dịch bệnh trong cộng đồng.
Bệnh viện xác định giám sát dịch bệnh là nhiệm vụ quan trọng. Các trường hợp bệnh truyền nhiễm có biểu hiện bất thường hoặc xu hướng gia tăng cần được phân tích để nhận diện sớm nguy cơ; đồng thời phối hợp hệ thống y tế dự phòng và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM chia sẻ, rà soát dữ liệu, hướng tới hình thành hệ thống cảnh báo sớm.
“Bài học quan trọng từ đại dịch Covid-19 là không được chờ đến khi số ca bệnh tăng cao mới chuẩn bị nguồn lực. Chúng ta không thể dự báo chính xác bệnh gì sẽ xuất hiện tiếp theo, nhưng có thể chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị, thuốc, vật tư, hệ thống xét nghiệm và năng lực hồi sức để phát hiện và đáp ứng nhanh khi có tín hiệu bất thường”, BS-CK2 Nguyễn Thành Dũng cho biết.
Ông nhấn mạnh, mỗi bệnh nhân đến khám, trường hợp bệnh nặng hay chùm ca bệnh bất thường đều có thể là một tín hiệu. Nếu được phân tích tốt, chia sẻ kịp thời với hệ thống y tế dự phòng và phản ứng sớm, ngành y tế sẽ có thêm thời gian ngăn chặn dịch bệnh trước khi lan rộng. Đây cũng là yêu cầu chuyển từ tư duy chỉ điều trị khi người bệnh đến bệnh viện sang chủ động giám sát, phân tích dữ liệu và cảnh báo sớm.
Chủ động chuẩn bị cho đại dịch tương lai
TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, cho biết sau đại dịch Covid-19, thế giới đã có thêm nhiều bài học quý về phòng, chống dịch. Tuy nhiên, các mối đe dọa mới vẫn liên tục xuất hiện, từ Ebola, cúm gia cầm đến tình trạng kháng kháng sinh.
TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu phát biểu tại hội nghị
Theo ông, không thể biết chính xác đại dịch tiếp theo sẽ xuất hiện khi nào, ở đâu và do tác nhân nào, nhưng ngành y tế có thể chủ động chuẩn bị để không rơi vào thế bị động.
“Chuẩn bị từ hôm nay, củng cố hệ thống y tế và xây dựng năng lực phát hiện sớm chính là cách giảm thiểu cái giá phải trả khi khủng hoảng xảy ra”, TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu nhấn mạnh.
