: Dấu xưa nơi vùng biển Vạn Lộc
Giữa vùng biển Vạn Lộc, Đền thờ Đức Thánh Cả là di tích gắn với tín ngưỡng thờ Tứ vị Thánh nương của cư dân ven biển. Qua thời gian, ngôi đền vẫn lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc của vùng biển xứ Thanh.

Nằm bình yên bên vạt rừng ngập mặn xanh ngắt của vùng biển Vạn Lộc, Đền thờ Đức Thánh Cả hiện lên với vẻ đẹp trầm mặc, rêu phong.
Đền thờ Đức Thánh Cả tọa lạc tại thôn Vạn Thắng, xã Vạn Lộc, tỉnh Thanh Hóa, nằm trong không gian sinh thái đặc trưng của vùng ven biển. Ngôi đền được xây dựng dưới thời Nguyễn, là nơi Nhân dân phụng thờ Tứ vị Thánh Nương - những vị phúc thần được người dân tôn kính, gửi gắm niềm tin và mong ước bình an trong cuộc sống, đặc biệt trước mỗi chuyến ra khơi.

Điểm nhấn độc đáo nhất còn vẹn nguyên của ngôi đền chính là tam quan mang đậm nét kiến trúc thời Nguyễn.
Trải qua những biến động của lịch sử, nhiều hạng mục của di tích đã thay đổi, song dấu tích kiến trúc cổ vẫn được lưu giữ, nổi bật là tam quan mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn.
Trên tầng cổng có dòng chữ Hán “Thượng đẳng từ”, thể hiện vị thế và giá trị của di tích. Đền thờ Đức Thánh Cả cũng là nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử, cách mạng của địa phương.

Lễ hội truyền thống là sự kiện văn hóa - tâm linh lớn nhất trong năm của Nhân dân vùng biển Đa Lộc xưa.
Không chỉ có giá trị về kiến trúc và lịch sử, đền còn là không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng. Hằng năm, lễ hội truyền thống được tổ chức từ ngày 13 đến 15 tháng hai âm lịch, với các nghi lễ rước kiệu, tế lễ, cầu an và nhiều hoạt động văn hóa, thể thao như đua thuyền, kéo co, cướp cờ.
Với những giá trị về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng, năm 2010 Đền thờ Đức Thánh Cả được Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa công nhận là di tích lịch sử - văn hóa.

Lễ tế cầu an được thực hiện kính cẩn nhằm bày tỏ lòng biết ơn đối với các bậc tiền nhân, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.
Ngày nay, với sự quan tâm của các cấp chính quyền và sự chung tay của Nhân dân, nhiều hạng mục của di tích đã được tu bổ, tôn tạo; cảnh quan khuôn viên ngày càng khang trang, sạch đẹp. Đền thờ Đức Thánh Cả vì thế không chỉ là nơi người dân tìm về chiêm bái, mà còn trở thành điểm đến giúp du khách khám phá lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của cư dân vùng biển Vạn Lộc.

Trải qua thời gian, ngôi đền vẫn là nơi lưu giữ ký ức cộng đồng và những giá trị văn hóa tâm linh của cư dân ven biển.
Bảo tồn, phát huy giá trị di tích cũng là gìn giữ một phần hồn cốt văn hóa biển xứ Thanh, để những giá trị ấy tiếp tục được trao truyền cho các thế hệ mai sau.
