Đà Lạt hơn 30 năm trước

Trong chuyến du lịch Việt Nam năm 1989-1990, nhiếp ảnh gia Doi Kuro (Nhật Bản) đã chọn đến khu vực Đà Lạt (Lâm Đồng) nghỉ mát trong vài tháng và ghi lại thời điểm nơi đây bắt đầu đón nhiều du khách trong và ngoài nước. Theo số liệu du lịch năm 1990-1991, Đà Lạt có hơn 221.000 lượt khách ghé thăm, trở thành một trong 3 nơi du lịch được ưa chuộng, cùng Nha Trang (Khánh Hòa) và Vũng Tàu (cũ). Ở trung tâm, những khách sạn nhỏ xen kẽ cơ sở lưu trú lớn như Dalat Palace, Du Parc Hotel Dalat...

Khu Hòa Bình 30 năm trước và hiện tại vẫn là nơi nhộn nhịp bậc nhất Đà Lạt. Khu vực này gồm rạp Hòa Bình, chợ Đà Lạt và những dãy nhà, cửa hàng nằm trên con dốc cao. Khác với vẻ biệt lập của những biệt thự Pháp quanh hồ Xuân Hương, khu Hòa Bình mang đậm nhịp sống của đô thị, nơi diễn ra hoạt động buôn bán và sinh hoạt hàng ngày. Rạp Hòa Bình nằm ở giữa đã ngừng chiếu phim từ năm 2018, hiện một số hạng mục xuống cấp, để trống và gặp nhiều khó khăn trong việc nâng cấp, khai thác trở lại.

Cầu thang dẫn xuống chợ Đà Lạt (nay thuộc phường Xuân Hương - Đà Lạt) luôn gắn liền với hình ảnh những hàng quán buôn bán thức ăn. Khung cảnh này không khác nhiều so với hiện tại.

Đà Lạt nổi tiếng với nhiều loại rau củ, trái cây tươi ngon, phân phối khắp các chợ địa phương. Buổi sáng, bên trong chợ Đà Lạt - ngôi chợ sầm uất bậc nhất trung tâm, tiểu thương đã bày sẵn rau củ, thảo mộc, gạo chờ khách đến mua. Những sạp hàng nối tiếp nhau tạo thành các lối đi nhỏ. Hiện ngôi chợ này trở thành nơi mua sắm trái cây sấy đặc sản làm quà được nhiều du khách tin tưởng.

Năm 1996, nhiếp ảnh gia Doi Kuro tiếp tục quay lại Đà Lạt để tìm hiểu nhiều hơn về đời sống của người dân, ngắm nhìn khung cảnh yên bình mỗi buổi sáng tại đây. Thời điểm này, khách du lịch nhiều nhưng chưa quá đông, thỉnh thoảng mới bắt gặp một số nhóm hào hứng đi tham quan.

Người dân dạo bộ bên bờ hồ Xuân Hương, phía xa là tháp chuông nhà thờ Con Gà. Con đường chạy quanh hồ uốn theo địa hình, nối khu vực trung tâm với những khoảng xanh và các công trình nghỉ dưỡng, công cộng. Nhờ sự xuất hiện của quảng trường Lâm Viên (nay thuộc phường Xuân Hương - Đà Lạt) năm 2016, khu vực quanh hồ Xuân Hương trở nên nhộn nhịp vào mỗi buổi tối.

Nắng chiều rọi trên đường Phan Đình Phùng (nay thuộc phường Xuân Hương - Đà Lạt) nằm sau rạp Hòa Bình. Năm 1996, dọc con đường dài 1,8 km dày đặc cửa hàng, từ ăn uống, may mặc đến làm tóc. Hiện tại, con đường đã chuyển mình thành khu vực ăn uống sầm uất, thu hút du khách trẻ với các quầy bánh tráng nướng, sữa đậu nành nóng, bánh mì xíu mại, kem bơ...

Bên ngoài một trạm đăng ký tạm trú trên đường Tăng Bạt Hổ (nay thuộc phường Xuân Hương - Đà Lạt) được tận dụng từ biệt thự thời Pháp, phía trước là quầy bánh mì xíu mại - món ăn đặc trưng của "xứ sở ngàn hoa". Hiện con đường này tập trung nhiều quán bánh mì xíu mại có tiếng và lâu đời.

Giống nhiều nơi khác, người dân Đà Lạt cũng có thói quen nhâm nhi cà phê sớm, nhìn ngắm đường phố. Dù hiện tại, nhiều quán cà phê với thiết kế cầu kì "mọc" lên liên tiếp tại đây, nhưng các quán mộc mạc, mang dấu ấn một thời vẫn đủ sức hút với nhiều vị khách muốn tìm cái hồn của Đà Lạt xưa.

Ở khu vực ngoại ô Đà Lạt năm 1996, những khu dân cư còn đan xen với vườn rau, vườn hoa và các khoảng đất canh tác bám theo sườn đồi. Thời điểm này, Đà Lạt có khoảng 3.902 ha rau và 174 ha hoa cắt cành, cho thấy nông nghiệp chiếm tỷ trọng đáng kể. Hiện khu vực ngoại ô đã có nhiều nhà kính thủy canh và các quán cà phê tầm nhìn ra núi rừng hoặc mô hình nông trại.