Cơ hội bứt phá cà phê đặc sản

Vườn cà phê dây - giống cà phê được công nhận bản địa, đặc cách lưu hành cho năng suất, chất lượng cao

Sức sống từ nương rẫy

Những ngày cuối tháng 12, có dịp đến hay đi dọc theo quốc lộ 14 ngang qua xã Thuận An (Lâm Đồng) sẽ gặp nhiều vườn, rẫy cà phê vào mùa thu hoạch. Sắc vàng, đỏ mọng của quả cà phê nổi bật giữa màu xanh của lá như tạo nên một bức tranh về sự no đủ nơi miền quê trù phú. Theo chân bà Trần Thị Kim Mỹ, thôn Thuận Nam, chúng tôi đến vùng chuyên canh cà phê bản địa - cà phê dây tại khu vực mà dân địa phương hay gọi là Hố Chay trên. Bạt ngàn cà phê tăm tắp, nhiều cành dài cả mét chi chít quả, khiến nhiều người xuýt xoa, mê mẩn.

Bà Mỹ cho biết, giống cà phê này đã có ở địa phương hàng chục năm nay. Nó có nhiều ưu điểm vượt trội cả về khả năng kháng bệnh, năng suất có thể đạt 6 - 7 tấn khô/ ha và cả chất lượng sản phẩm. Trong đó, nhiều ưu điểm nổi bật như kháng bệnh rỉ sắt, nấm hồng (bệnh rất phổ biến), kháng hạn cao, chịu gió, quả to, chín đồng đều, nhân chắc, mẩy. Trong chế biến thì cà phê dây bản địa đã được bà con mang đi thi các hội thi về cà phê đặc sản trong nước. Sở hữu những ưu điểm, cà phê tách có lượng cafein, acid chloraganic và trigolenine đạt cao có tác dụng tốt với sức khỏe người dùng luôn có mức điểm từ 80 trở lên, tức loại cà phê tốt, đặc biệt theo thang điểm của Hiệp hội Cà phê chất lượng cao Hoa Kỳ.

Theo UBND xã Thuận An, nhận biết được ưu thế này nên bà con đã nhân rộng và hình thành vùng trồng lên khoảng 500 ha trong xã. Thuận An cũng đã có vùng cà phê ứng dụng công nghệ cao, với một số tổ chức, cá nhân liên kết thu mua, bao tiêu sản phẩm. Cà phê dây - giống bản địa của xã đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận là giống được lưu hành đặc cách nên cơ hội để mở rộng vùng trồng, kêu gọi các nhà đầu tư lớn nhất là về rang xay, chế biến sâu rất lớn. Khoảng 4 năm nay, một hộ dân ở thôn Nghĩa Tín, phường Bắc Gia Nghĩa đã trồng 4 ha cà phê và nuôi chồn, sản xuất cà phê chồn. Theo đó, gia đình hiện nay có trên 10 con chồn được ngành chức năng cấp phép nuôi vì mục đích kinh doanh. Không chỉ là sản phẩm cà phê chồn đặc sản, việc nuôi chồn hương còn giúp nông dân ý thức hơn việc bảo đảm quy trình canh tác an toàn, chất lượng.

Nắm nhiều ưu thế để bứt phá

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Lâm Đồng là tỉnh có diện tích cà phê lớn nhất cả nước, hiện trên 328.000 ha, sản lượng hằng năm đạt mức 200.000 tấn. Trong đó, với những ưu thế về đất đai, khí hậu, giống, tỉnh có nhiều dư địa để phát triển cà phê ở phân khúc chất lượng, giá trị cao, cà phê đặc sản gắn với các địa danh như: Thuận An, Đức Lập, Cầu Đất... Điều đáng mừng là hiện nay, nhiều vùng, nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác đã và đang nhân rộng thực hành mạnh mẽ các quy trình về canh tác, sản xuất, chế biến cà phê theo các tiêu chuẩn, bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm. Đây chính là tiền đề vững chắc để kết hợp các chính sách, hỗ trợ của Nhà nước ở giai đoạn mới 2026 - 2030 cho cây trồng chủ lực này của tỉnh có thể bứt phá về chất lượng. Nhiều ý kiến nhận định, kỳ vọng nhiều nhất là dòng đặc sản, chất lượng cao khi thị hiếu người dùng đang lên cao, từ đó nâng cao giá trị thu nhập cho nông dân, phát triển bền vững kinh tế nông thôn.

Để hỗ trợ nông dân sản xuất cà phê chất lượng cao, đặc sản, các cấp, ngành, đoàn thể tỉnh tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp về giống, hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ máy móc chế biến, xây dựng cũng như quảng bá, giới thiệu sản phẩm cà phê để mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu cà phê giá trị, chất lượng cao Lâm Đồng trên thị trường quốc tế.

Hồng Thoan .