Chuyển từ lượng sang chất để phát triển bền vững

Hướng dẫn viên chia sẻ thông tin về Đại Nội Huế cho du khách

Chất lượng quan trọng hơn số lượng

Tại hội nghị Tổng kết ngành du lịch TP. Huế năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026, kết quả điều tra mới nhất được Sở Du lịch công bố cho thấy những tín hiệu khả quan về chi tiêu và thời gian lưu trú của khách ở Huế. Cụ thể, bình quân thời gian lưu trú của khách là gần 2 ngày (1,975 ngày), trong đó khách quốc tế là 1,68 ngày; khách nội địa là 2,27 ngày. Mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế đến Huế là 5,1 triệu đồng, khách nội địa là 2,1 triệu đồng, bình quân chung là 3,6 triệu đồng. Con số này cao hơn năm 2024, khi mức chi tiêu và thời gian lưu trú thời điểm đó lần lượt là 2,1 triệu đồng và hơn 1,7 ngày.

Những năm gần đây, các chuyên gia du lịch từng đưa ra đề xuất về việc chú trọng chất lượng thay vì chạy theo số lượng. Lý do được nhiều người phân tích là việc tập trung số lượng không còn phù hợp, bởi hiệu quả phát triển du lịch phải được đo bằng doanh thu, thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách. Hơn thế, ngành du lịch nói chung, các địa phương nói riêng chưa có cách thống nhất trong việc thống kê lượng khách. Nhiều người cho rằng, việc quan tâm đến số lượng như kiểu “đếm cua trong lỗ”.

Trong một chia sẻ với báo chí, PGS.TS. Phạm Trung Lương, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch cho rằng, ngành du lịch trước đây chạy theo số lượng khách mà bỏ quên vấn đề chất lượng. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng khách đến nhiều nhưng chi tiêu ít và tỷ lệ quay trở lại thấp. Để phát triển du lịch bền vững, quan trọng nhất là hiệu quả của nguồn khách, thể hiện qua 3 yếu tố: Kinh tế, xã hội và tác động của du lịch đến môi trường.

Cách đây 2 năm, tại tọa đàm “Nghệ thuật vì sự phát triển bền vững” thuộc khuôn khổ sự kiện “Sự sống 2024”, lãnh đạo Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh từng nhắc đến việc không cần tập trung quá nhiều vào số lượng khách bởi vì không còn phù hợp. Thời điểm ấy, ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh phân tích: “Khách đến ít hơn nhưng doanh thu cao hơn. Khi mọi thứ dừng lại, ngành du lịch TP. Hồ Chí Minh rà soát các sản phẩm du lịch để chỉnh sửa thì ngay lập tức thấy được hiệu quả”.

Nhìn lại quá trình phát triển du lịch của TP. Huế, đặt lên bàn cân giữa số lượng và chất lượng, có thể thấy mặc dù số lượng khách quan trọng nhưng chất lượng còn quan trọng hơn nhiều, bởi nếu cách làm du lịch không khéo, lượng khách cùng thời điểm quá tải, dễ dẫn đến những áp lực với môi trường và yêu cầu bảo tồn di sản. Các doanh nghiệp du lịch ở Huế so sánh, giữa phục vụ 100 khách du lịch thu được 100 triệu đồng và phục vụ 20 khách cũng thu được 100 triệu đồng thì người kinh doanh du lịch luôn mong muốn hướng đến phương án thứ hai. Lý do là phục vụ ít khách nhưng lợi nhuận cao giúp cho người làm du lịch tập trung phục vụ tốt hơn và sẽ tiết kiệm được các chi phí phát sinh. Bên cạnh đó, cũng thuận lợi cho việc gìn giữ cơ sở vật chất lâu dài.

Chuyển từ lượng sang chất

Hiện nay, song song với mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, lãnh đạo thành phố cũng nhấn mạnh đến yêu cầu chú trọng chất lượng. Tại hội nghị Tổng kết ngành du lịch TP. Huế năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026, UVTW Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Khắc Toàn đã đề nghị ngành du lịch và các địa phương, đơn vị tập trung các nhiệm vụ trọng tâm phát triển du lịch, trong đó cần chuyển mạnh từ tăng trưởng về số lượng sang chất lượng. Tập trung nhiều hơn và nâng cao giá trị trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu bình quân, hướng đến các phân khúc khách chất lượng cao.

Chuyển từ lượng sang chất không thể hiểu là xem nhẹ số lượng. Việc quan tâm, thống kê số lượng vẫn cần thiết để tạo cơ sở nhằm nghiên cứu thị trường, xác định chiến lược phù hợp cho từng thị trường, từng phân khúc khách và tạo ra bức tranh tổng thể về thị trường để đánh giá, định hướng phát triển du lịch. Sự chuyển dịch nằm ở việc thay đổi tư duy, thay đổi cách làm chạy theo kiểu “ăn xổi ở thì”, chỉ chăm chú vào các mục tiêu tăng trưởng số lượng du khách mà không đảm bảo chất lượng sản phẩm sang phát triển bền vững, lâu dài thông qua chất lượng.

Một thực trạng hiện hữu của du lịch Huế là có nhiều sản phẩm nhưng thiếu chiều sâu, chưa thu hút được nhiều du khách phân khúc cao cấp, có khả năng chi tiêu mạnh. Với hệ thống tài nguyên, các di sản, ngành du lịch thành phố cần nghiên cứu, xây dựng các sản phẩm có chiều sâu, tăng trải nghiệm cho du khách, phù hợp với từng thị trường và phân khúc khách.

Theo Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu, trọng tâm của ngành du lịch là nuôi dưỡng sức sống bền vững cho các điểm đến. Chiến lược hiện nay không chỉ nhấn mạnh tính bền vững mà còn liên tục đổi mới, tạo ra sản phẩm mới, trải nghiệm mới, cảm hứng mới cho du khách. Các điểm đến phải luôn đổi mới sáng tạo, mang lại giá trị độc đáo, thu hút khách quay trở lại.

Theo Giám đốc Sở Du lịch Trần Thị Hoài Trâm, năm 2026, ngành du lịch thành phố xác định tiếp tục phát triển theo hướng bền vững, chú trọng chất lượng, lấy di sản và văn hóa Huế làm nền tảng, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường liên kết vùng và thúc đẩy công tác xúc tiến, quảng bá điểm đến. Ngành du lịch đang và sẽ tiếp tục nghiên cứu, định vị lại bộ sản phẩm, vừa đáp ứng tính đa dạng nhưng cũng tăng tính trải nghiệm nhiều hơn, tạo ra nhiều sản phẩm đặc sắc hơn.

Bài, ảnh: HỮU PHÚC