Chuyển đổi xanh theo chuỗi liên kết

Ngành nông nghiệp Lâm Đồng tiếp tục mở rộng nhiều vùng trồng cà phê đạt các tiêu chuẩn chứng nhận bền vững trong nước và quốc tế

Nhân rộng vùng trồng cấp mã số

Hướng dẫn khách tham quan khu rừng tre tái canh hơn 40 ha khu vực Bon B’Nơr, xã Tà Đùng của Hợp tác xã (HTX) Thương mại Dịch vụ Nông nghiệp Bamboo, chủ nhân trẻ Lê Minh Cà Na (sinh năm 1994) cho biết, đây là kết quả hơn 10 năm hiện thực hóa chuyển đổi xanh từ đất lâm nghiệp bạc màu. Thời gian đầu trồng một vài loại cây công nghiệp và cây ăn trái, nhưng không hiệu quả về độ phủ xanh và giá trị kinh tế. Sau đó chuyển sang trồng tre bốn mùa cho thấy phù hợp với điều kiện sinh thái, cây sinh trưởng mạnh mẽ, HTX từng bước hoàn thiện quy trình kỹ thuật chăm sóc, nhân rộng thêm hàng chục ha chuỗi liên kết vùng trồng trong và ngoài tỉnh. Đến nay bên cạnh giá trị tôn tạo môi trường, HTX đã và đang gắn sản xuất với chế biến, tạo ra các dòng sản phẩm OCOP măng tre, nấm linh chi cạnh tranh tích cực trên thị trường. Ngoài ra HTX còn mang lại thu nhập thường xuyên với sản phẩm thân tre tỉa thưa làm vật liệu lắp đặt giàn dây leo, nhà lưới, nhà kính sản xuất nông nghiệp, cung cấp cây giống tre chất lượng cao phục vụ mùa trồng rừng hằng năm.

Theo Hội đồng Khoa học - Liên hiệp Hợp tác xã (HTX) Dâu tằm tơ và Du lịch sinh thái Việt Nam (E&CVN), vùng trồng tre sinh thái tại xã Tà Đùng tọa lạc trên nền rừng và quỹ đất lâm nghiệp lớn, nhiều dư địa để hiện thực hóa mục tiêu phủ xanh môi trường kết hợp phát triển kinh tế rừng của tỉnh. Đồng thời với vị thế đi đầu cả nước về nông nghiệp công nghệ cao, Lâm Đồng đã và đang tạo ra điểm xuất phát mới giảm phát thải khí nhà kính, bảo tồn hệ sinh thái và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên. Qua tiếp cận và nghiên cứu, Hội đồng Khoa học đã xây dựng thành hệ thống các giải pháp chuyển đổi xanh dựa vào thiên nhiên giai đoạn 2026 - 2035, trong đó thể hiện danh mục dự án thành phần ưu tiên giai đoạn 2026 - 2027 trên các vùng nông - lâm nghiệp trọng điểm trong tỉnh.

Mục tiêu đến năm 2035, toàn tỉnh trồng mới kết hợp với quản lý, bảo vệ, ổn định độ phủ xanh trên 100.000 ha rừng tre; mở rộng vùng nguyên liệu 10.000 ha dâu tằm phát thải thấp; 10.000 ha cà phê hữu cơ đạt các tiêu chuẩn chứng nhận bền vững, tổng số khoảng 80.000 nông hộ tham gia. Cụ thể vùng nguyên liệu tre, rừng tre hỗn giao được chuẩn hóa theo từng cụm, từng lô để nhân rộng, bảo đảm các tiêu chí cấp mã số vùng trồng rừng; vùng trồng dâu nuôi tằm đáp ứng các tiêu chí an toàn, nâng cao chất lượng kén theo cơ chế đối soát; vùng đệm sinh học rừng tre điều hòa khí hậu, bảo vệ trong lành cho vùng nông nghiệp xanh…

Vùng trồng cà phê đạt các tiêu chuẩn chứng nhận bền vững của Lâm Đồng

Liên kết 5 nhà

“Để được đưa vào nghiệm thu và nhân rộng chuyển đổi xanh, các chủ thể theo chu kỳ hằng tháng, hằng quý đều phải thể hiện đầy đủ nhật ký theo lô vận hành, đối chiếu, kiểm tra dữ liệu vật tư đầu vào, chất lượng sản phẩm cây trồng đầu ra. Khi xuất hiện biến động thảm phủ bất thường, sai lệch ranh giới hoặc rủi ro xói mòn sạt lở, vượt ngưỡng an toàn sinh học, nhất là đối với vùng sản xuất nguyên liệu dâu tằm phải khoanh vùng, kích hoạt cảnh báo theo lô gắn với biện pháp khắc phục...”, TS Nguyễn Công Trường, thành viên Hội đồng Khoa học cho biết.

Theo đó, các giải pháp mã hóa định danh vùng, cụm, lô phát triển xanh đều gắn với chủ thể chịu trách nhiệm, sử dụng xuyên suốt trong bản đồ, nhật ký chăm sóc, bảo tồn, định kỳ kiểm tra, nghiệm thu và báo cáo với cơ quan chuyên ngành để được hướng dẫn kịp thời.

Giống tre chất lượng cao được sản xuất, cung ứng theo nhu cầu chuyển đổi xanh trong chuỗi liên kết, chủ trì là Hợp tác xã Thương mại Dịch vụ Nông nghiệp Bamboo Lâm Đồng

Để thực hành đồng bộ các giải pháp quản lý, kỹ thuật chuyển đổi xanh, chuỗi liên kết 5 nhà cần được vận hành thông suốt. Dự kiến trong lộ trình xanh hóa vườn, rừng đến năm 2035, toàn tỉnh với nhu cầu nguồn vốn khoảng 24.646 tỷ đồng. Cơ cấu 60% nguồn vốn tín dụng xanh của nhà bank, 30% vốn chủ đầu tư, 10% vốn hỗ trợ Nhà nước và các nguồn huy động khác. 4 nhà còn lại với các chức năng phối hợp gồm: Nhà nước tạo cơ chế chính sách, tăng cường kiểm tra, giám sát; nhà doanh nghiệp bao tiêu đầu ra; nhà khoa học hoàn thiện quy trình phát triển xanh, chuyển giao cho chủ thể; nhà nông triển khai sản xuất theo lô, cụm, thụ hưởng trực nguồn lợi từ vườn, rừng.

Ông Trần Quang Duy - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng khẳng định, lộ trình chuyển đổi xanh theo chuỗi liên kết 5 nhà do E&CVN chủ trì phù hợp với định hướng xanh, phát triển sản xuất tuần hoàn, bền vững, nâng cao sinh kế và bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế tập thể, ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp. Khi chính thức triển khai theo hướng thí điểm một số mô hình phù hợp, đánh giá hiệu quả để nhân rộng quy mô trên địa bàn toàn tỉnh.

Rừng tre trồng gần 10 năm phủ xanh nền đất lâm nghiệp tại Bon B’Nơr, xã Tà Đùng