Chuyển đổi số giáo dục đại học

Chuyển đổi số trong giáo dục đại học, nếu chỉ nhìn như cuộc đua về hạ tầng, phần mềm hay trí tuệ nhân tạo (AI), mục tiêu giáo dục đại học rất dễ bỏ quên điều quan trọng nhất, là con người. Khi dữ liệu, công nghệ và AI ngày càng hiện diện trong trường học, năng lực của người dạy, người học càng phải trở nên đặc biệt quan trọng trong việc tạo ra một môi trường giáo dục nhân văn, công bằng, hiện đại.

Các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục tại hội thảo của Bộ GDĐT ngày 29/7 khẳng định, vai trò của chuyển đổi số giáo dục đại học sẽ tác động đến chất lượng nguồn nhân lực chất lượng cao. Ảnh: T.L

Các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục tại hội thảo của Bộ GDĐT ngày 29/7 khẳng định, vai trò của chuyển đổi số giáo dục đại học sẽ tác động đến chất lượng nguồn nhân lực chất lượng cao. Ảnh: T.L

Chuyển đổi số trong giáo dục đại học ở nước ta đã đi qua giai đoạn đặt nền móng và đang bước sang chặng đường mới với nhiều kỳ vọng. Tại hội thảo bàn về chuyển đổi số, thiết kế các khóa học trực tuyến từ kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam do Bộ GDĐT phối hợp với Đại học RMIT Việt Nam tổ chức ngày 29/7 tại TPHCM, nhiều chuyên gia, nhà quản lý giáo dục khẳng định vai trò của chuyển đổi số không còn là việc ứng dụng công nghệ thông tin đơn thuần; mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện hệ thống giáo dục, từ quản trị, phương pháp dạy học đến cách đánh giá và phát triển người học.

Đó là bước chuyển đúng hướng. Bởi thực tế cho thấy, nhiều năm qua, không ít nơi vẫn đồng nhất chuyển đổi số với việc đầu tư thiết bị, xây dựng phòng học thông minh hay số hóa tài liệu. Những điều đó cần thiết, nhưng chưa đủ. Một lớp học có màn hình hiện đại vẫn có thể là lớp học cũ nếu cách dạy không thay đổi. Một kho học liệu số đồ sộ vẫn có thể bị lãng phí nếu giáo viên chưa đủ năng lực khai thác. Và một hệ thống dữ liệu lớn cũng sẽ trở nên vô nghĩa nếu thiếu sự liên thông, chuẩn hóa và phục vụ đúng nhu cầu của người học.

Từ kinh nghiệm quốc tế, GS Scott Thompson Whiteside - Tổng giám đốc Đại học RMIT Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh giáo dục đại học trên toàn cầu đang trải qua chuyển đổi sâu rộng, các cơ sở đào tạo cần xây dựng những môi trường học tập linh hoạt, hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu của người học cũng như của ngành nghề và doanh nghiệp. GS Thompson Whiteside dẫn chứng, trường này hiện nay có thư viện trực tuyến với hơn 1,3 triệu sách trực tuyến và bài báo tạp chí chuyên ngành, cũng như các sáng kiến khích lệ hợp tác và chia sẻ kiến thức giữa những người làm công tác giáo dục trên cả nước.

Nhiều giảng viên, nhà quản lý giáo dục cũng chỉ ra rằng, đã đến lúc giáo dục đại học không nên dừng ở việc truyền tải nội dung học. Mô hình này tạo ra môi trường trực tuyến mang tính tương tác, đa phương tiện, kết nối xã hội và hướng dẫn theo phương pháp giàn giáo, đóng vai trò như một trung tâm hợp tác và khám phá. PGS.TS Đinh Tiên Minh - giảng viên Đại học Kinh tế TPHCM khẳng định, việc vượt qua rào cản công nghệ và tự rèn luyện là điều bắt buộc với giảng viên. Sinh viên hiện nay đều là những bạn trẻ thông thạo công nghệ nên giảng viên bắt buộc phải tự mình xông thẳng vào công nghệ. Giảng viên cũng cần thử nghiệm và sử dụng đa nền tảng, quan sát và khích lệ sinh viên tương tác trong các lớp học trực tuyến, và điểm tiên quyết là phải là người làm chủ cuộc chơi.

Trong khi đó, TS Nguyễn Thị Vân Hương - Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số của Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, cần tạo sự sáng tạo trong đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng đào tạo. Điều này góp phần thực hiện quá trình chuyển đổi số toàn diện trên mọi lĩnh vực của trường, phát triển bền vững đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Trong đó công nghệ, nền tảng số có thể hỗ trợ học tập, gợi ý ý tưởng, mô phỏng thí nghiệm hay cá nhân hóa nội dung học. Điều quan trọng dạy học sinh biết sử dụng AI đúng mục đích, đúng chuẩn mực và có trách nhiệm. Giáo viên cần được trang bị năng lực số để không chỉ sử dụng công nghệ mà còn biết thiết kế học liệu, khai thác dữ liệu, đánh giá thông tin và tổ chức các hoạt động học tập phù hợp. Đây mới là nền tảng quyết định chất lượng của quá trình chuyển đổi.

Thành công của chuyển đổi số giáo dục đại học sẽ không được đo bằng số trường đại học thông minh hay số phần mềm được triển khai, mà bằng việc mỗi người học có cơ hội học tập bình đẳng hơn; mỗi giáo viên được trao thêm năng lực và mỗi nhà trường vận hành hiệu quả hơn để phục vụ người học. Khi ấy, công nghệ mới thực sự trở thành động lực phát triển giáo dục, thay vì mục tiêu của chính quá trình chuyển đổi.

Thành Luân

Nguồn Đại Đoàn Kết: https://daidoanket.vn/chuyen-doi-so-giao-duc-dai-hoc.html