Bảo đảm đủ nước tưới dưỡng lúa xuân

Xí nghiệp Thủy lợi Ba Vì đã nạo vét lòng dẫn sông Đà, vận hành Trạm bơm dã chiến Sơn Đà.

Còn gần 20% diện tích chưa có nước

Chỉ còn khoảng 20 ngày nữa là kết thúc thời vụ gieo cấy vụ xuân, song trên một số cánh đồng thuộc các xã Bất Bạt, Quốc Oai, Hạ Bằng… vẫn chưa có nước đổ ải, làm đất, gieo cấy theo kế hoạch.

Trao đổi với phóng viên Hànôịmới, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Tòng Lệnh Lương Anh Tuấn cho biết, hợp tác xã đảm nhiệm cấp nước cho 69ha sản xuất nông nghiệp từ nguồn hồ thủy lợi Tây Ninh. Do mực nước hồ xuống thấp, không thể tự chảy, hợp tác xã phải lắp đặt máy bơm dã chiến để đưa nước lên ruộng. Tuy nhiên, hệ thống kênh dẫn chưa được kiên cố, chỉ có thể lắp máy công suất nhỏ, dẫn đến thời gian bơm kéo dài. “Chúng tôi đã báo cáo UBND xã Bất Bạt để tăng cường phối hợp với Xí nghiệp Thủy lợi Ba Vì, bảo đảm cấp đủ nước cho bà con gieo cấy vụ xuân đúng khung thời vụ”, ông Lương Anh Tuấn cho biết thêm.

Theo Giám đốc Xí nghiệp Thủy lợi Ba Vì Phan Văn Tân, do kế hoạch lấy nước đợt 2 được cắt giảm sớm, mực nước sông Đà xuống thấp, đơn vị không thể vận hành Trạm bơm dã chiến Sơn Đà. Để bảo đảm đủ nước cho diện tích do trạm bơm này đảm nhiệm, Xí nghiệp đã báo cáo cấp trên tiếp tục nạo vét luồng dẫn, tạo điều kiện vận hành trạm khi nguồn nước cho phép.

Các công ty thủy lợi của thành phố cũng phản ánh, trong đợt 2 lấy nước, cống Cẩm Đình đóng, cống Liên Mạc mở không liên tục trong một số ngày; Trạm bơm Ấp Bắc không thể vận hành. Do mực nước sông Hồng ở mức thấp, nhiều trạm bơm, như: Xuân Phú, Đan Hoài phải hoạt động dưới công suất thiết kế, ảnh hưởng đến tiến độ cấp nước ở một số khu vực.

Với sự nỗ lực, chủ động của các tổ chức thủy lợi, tính đến ngày 10-2, thành phố đã cấp đủ nước cho hơn 80% diện tích gieo cấy vụ xuân. Phần diện tích còn lại tập trung tại các xã: Nội Bài, Sóc Sơn, Hạ Bằng, Quốc Oai, Kiều Phú, Đông Anh, Phúc Thịnh…

Chủ động vận hành công trình thủy lợi

Đánh giá sau đợt lấy nước thứ hai, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội Đào Quang Khải cho biết, việc cắt giảm thời gian điều tiết nước hồ thủy điện đã tác động trực tiếp đến mực nước trên các sông, khiến một số trạm bơm không thể vận hành hoặc phải hoạt động dưới công suất thiết kế. Tuy nhiên, với sự chủ động của các tổ chức thủy lợi, thành phố vẫn cơ bản bảo đảm nguồn nước cho sản xuất, tạo nền tảng để chuyển sang giai đoạn tưới dưỡng.

Trên cơ sở đó, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa nhấn mạnh, để bảo đảm cấp đủ nước phục vụ sản xuất vụ xuân năm 2026, các công ty thủy lợi và chính quyền địa phương cần tiếp tục triển khai nghiêm phương án về ứng phó với hạn hán, thiếu nước trên địa bàn thành phố. Các đơn vị chủ động vận hành công trình đưa nước lên ruộng trong thời gian sau đợt 2 khi điều kiện nguồn nước cho phép; tranh thủ tối đa nguồn nước hồi quy và thủy triều, nhằm tạo thế chủ động cho sản xuất.

Cùng với đó, các địa phương cần tăng cường vận động, hướng dẫn người dân làm đất sớm để giữ nước trên ruộng; gia cố bờ vùng, bờ thửa, hạn chế thất thoát nước đối với các diện tích đã được cấp đủ nước; đồng thời tuyên truyền người dân ra đồng gieo cấy đúng lịch thời vụ chung của thành phố.

Liên quan đến chất lượng nước phục vụ tưới, ông Nguyễn Đình Hoa yêu cầu các đơn vị quản lý theo dõi chặt chẽ diễn biến chất lượng nước trong hệ thống công trình thủy lợi. Đối với các khu vực sản xuất nông nghiệp lấy nước trực tiếp từ sông Nhuệ và sông Cầu Bây, các công ty thủy lợi liên quan phải chủ động phương án nguồn nước thay thế trong những thời điểm chất lượng nước không bảo đảm tiêu chuẩn tưới, thông qua việc tăng cường lấy nước từ sông Hồng, sông Đáy và phối hợp vận hành công trình thủy lợi liên vùng, liên tỉnh; kịp thời thông báo tới các địa phương để điều chỉnh kế hoạch sản xuất phù hợp. Bên cạnh đó, Công ty TNHH một thành viên Đầu tư phát triển thủy lợi Hà Nội chủ động triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn nước đối với các diện tích thuộc lưu vực hồ Đền Sóc, không để xảy ra tình trạng thiếu nước cục bộ.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa nhấn mạnh, các đơn vị tuyệt đối không được chủ quan trong giai đoạn tưới dưỡng; mọi phương án cấp nước phải được triển khai sớm, đồng bộ và có dự phòng, bảo đảm không để xảy ra thiếu nước cục bộ làm ảnh hưởng đến tiến độ và năng suất sản xuất vụ xuân.

Trong bối cảnh nguồn nước phụ thuộc lớn vào diễn biến thời tiết và mực nước các sông, giai đoạn tưới dưỡng được xem là “phép thử” đối với năng lực điều hành thủy lợi ở cơ sở. Việc giữ được nước trên đồng ruộng lúc này không chỉ quyết định năng suất vụ xuân, mà còn góp phần hạn chế nguy cơ thiếu nước cuối vụ. Đây cũng là thời điểm đòi hỏi sự chủ động cao hơn, trách nhiệm rõ hơn, sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các đơn vị thủy lợi, chính quyền địa phương và người dân.

Kim Nhuệ