Vượt qua những dốc cua khúc khuỷu, bà Quàng Thị Đoàn (70 tuổi) cùng con gái từ bản Piêng Lâng, xã Nậm Giải vui mừng về bản Cáng (xã Nậm Giải, huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An) từ lúc sáng sớm để được quân y Trung đoàn 764, Bộ chỉ huy quân sự (CHQS) tỉnh Nghệ An khám, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc miễn phí.
Tháng 2-2023, chúng tôi có dịp dự Lễ hội Kin Chiêng Boọc Mạy - một lễ hội tiêu biểu của đồng bào dân tộc Thái thôn Rộc Răm, xã Xuân Phúc, huyện Như Thanh. Lễ hội là nét sinh hoạt văn hóa dân gian của người Thái từ lâu đời, được các thế hệ người Thái nơi đây nuôi dưỡng, lưu truyền đến ngày nay, thu hút cộng đồng các dân tộc trong thôn cùng tham gia.
Không phải tháng 7, rằm tháng 6 âm lịch mới là lễ cúng chính của người Thái ở miền Tây xứ Nghệ. Đây là dịp mọi người sum vầy, tìm đến những ngôi đền dòng họ để làm lễ, ghi nhớ công ơn tổ tiên.
Nghi thức cúng Thần rừng là một trong những nghi thức quan trọng trong Lễ hội Háu Đoong của người Giáy ở Lai Châu. Với đồng bào Giáy ở Lai Châu, Thần rừng được coi là vị thần linh liêng nhất, che chở cho bản làng trong cuộc sống hàng ngày. Để bày tỏ lòng biết ơn, hàng năm, người Giáy thường tổ chức Lễ hội Háu Đoong (Lễ cúng Thần rừng) 2 lần/năm vào ngày mùng 3/3 và ngày mùng 6/6 âm lịch.
Lễ hội Háu Đoong là sự kiện quan trọng của dân tộc Giáy ở tỉnh Lai Châu, đến nay vẫn giữ được những nét bản sắc truyền thống.
Lễ hội Háu Đoong của người Giáy được tổ chức vào 2 ngày 22 và 23/7. Năm nay, lễ hội được tổ chức ở 2 địa điểm tại phường Quyết Thắng và xã San Thàng, thành phố Lai Châu, nơi sinh sống tập trung của người Giáy ở Lai Châu.
Được các dãy núi Pu Sam Cáp, Hoàng Liên Sơn bao bọc, cùng với lượng mưa lớn hàng năm đã tạo cho Lai Châu nhiều cảnh quan tuyệt mỹ. Từ trung tâm tỉnh lên Sìn Hồ rồi qua Nậm Nhùn, những cung đường cứ liên tục mở ra rồi chìm khuất trong ngàn mây bao phủ.
Hệ thống di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) ở Thanh Hóa hết sức phong phú và đa dạng, mang đậm bản sắc của từng dân tộc. Thế nhưng 'kho tàng' di sản này lại đang từng ngày đối mặt với nguy cơ hoặc đã mai một. Đây là thực trạng cần được quan tâm hiện nay.
Theo Cục Di sản văn hóa, Bộ VHTT&DL, Mo Mường hiện có tại 7 tỉnh, thành: Hòa Bình, Ninh Bình, Phú Thọ, Sơn La, Thanh Hóa, Đắk Lắk và Hà Nội. Trước nguy cơ 'báu vật' bị mai một, hành trình bảo vệ Mo Mường của những người tràn đầy tâm huyết và trí tuệ được khởi động.
Người dân tộc Mường sinh sống tại 30/30 quận, huyện, thị xã trên địa bàn Hà Nội. Tuy nhiên, sinh sống cố kết thành cộng đồng lâu đời tại địa bàn các huyện Ba Vì, Thạch Thất, Quốc Oai, Mỹ Đức.
Hàng năm, bà con đồng bào dân tộc Thái ở xã Thành Sơn (Anh Sơn, Nghệ An) lại tổ chức lễ hội mừng lúa mới nhằm tôn vinh hạt thóc của trời đất ban cho bản mường và cảm tạ các bậc thần linh.
Theo truyền thuyết, 7 cột đá Manpupuner cao từ 30 - 42m nằm ở phía tây dãy núi Ural trong huyện Troitsko - Pechorsky của Cộng hòa Komi thuộc Nga chính là những gã khổng lồ bị hóa đá sau cuộc gặp gỡ định mệnh với thầy mo mặt trắng. Đây là một trong bảy kỳ quan của Nga và là một điểm thu hút du lịch nổi tiếng.
'Nhân chi sơ tính bản thiện' là bài học đầu tiên mà ông Đặng Văn Xuân, thôn Bản Pình, xã Trung Minh (Yên Sơn) dạy cho người học chữ Nôm Dao. Với ông Xuân học không chỉ để mọi người hiểu về ngôn ngữ, chữ viết mà còn giúp mọi người hiểu về nhân nghĩa, hiểu đạo lý làm người, giúp con người hướng thiện, tránh xa điều tà ác.
Dù đã ngoài 90, tiếng khèn của nghệ nhân Lò Văn Biến (trong ảnh) ở bản Cang Nà, phường Trung Tâm, thị xã Nghĩa Lộ (tỉnh Yên Bái) vang lên vẫn đầy truyền cảm, lôi cuốn người nghe, góp phần giữ gìn, truyền dạy nghệ thuật xòe Thái tới mai sau.
Ngày 22/5, huyện Bình Gia (Lạng Sơn) tổ chức lễ hội Phài Lừa tại bến đò sông Văn Mịch, xã Hồng Phong. Lễ hội được tổ chức đúng ngày mùng 4/4 âm lịch (năm nhuận), với định kỳ 3 năm một lần.
Theo truyền thuyết, 7 cột đá Manpupuner cao từ 30 - 42m nằm ở phía tây dãy núi Ural trong huyện Troitsko - Pechorsky của Cộng hòa Komi thuộc Nga chính là những gã khổng lồ bị hóa đá sau cuộc gặp gỡ định mệnh với thầy mo mặt trắng. Đây là một trong bảy kỳ quan của Nga và là một điểm thu hút du lịch nổi tiếng.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có quyết định công bố 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc sinh sống lâu đời tại miền núi Tây Bắc và là 1 trong 19 dân tộc ở Điện Biên. Người Kháng sinh sống thành từng bản, tập trung ở huyện Tuần Giáo, Tủa Chùa. Với đặc thù địa hình sinh sống, phương thức canh tác, sản xuất nên đồng bào dân tộc Kháng vẫn giữ được nhiều nét văn hóa riêng, từ tiếng nói, trang phục, phong tục tập quán, các nghi lễ đặc sắc và độc đáo.
Từ bao đời nay người Mường ở lòng hồ sông Đà, xã Tà Hộc, huyện Mai Sơn vẫn giữ được tục 'làm vía' buộc chỉ cổ tay để cầu bình an và may mắn.
Lễ hội Then Kin Pang năm 2023 ở xã Khổng Lào, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu diễn ra ngày 28-29/4 (tức ngày 9-10/3 Âm lịch) với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào Thái trắng.
Thiên nhiên ưu đãi cho huyện Con Cuông cảnh sắc kỳ thú, sơn thủy hữu tình, độc đáo về đa dạng sinh học; là vùng đất cổ với nhiều huyền tích, sử liệu đậm bản sắc văn hóa… Vùng đất này lý tưởng để khám phá, trải nghiệm trong những dịp nghỉ lễ ngắn ngày hoặc cuối tuần.
Ngày 28/4, tại xóm Mo, xã Nghĩa Xuân, huyện Quỳ Hợp đã tổ chức lễ hội Bốc Mó. Lễ Bốc Mó của cộng đồng dân tộc Thổ ở Quỳ Hợp mang ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, cầu cho nguồn nước dồi dào để phục vụ cuộc sống sinh hoạt và việc tưới tiêu của nông dân.
Lễ hội Chá Mùn của người Thái đen ở xã Yên Thắng, huyện Lang Chánh (Thanh Hóa) tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam là một trong chuỗi hoạt động nhân dịp 'Ngày hội Văn hóa các dân tộc Việt Nam' đã hấp dẫn du khách bởi sự linh thiêng của phần lễ và vui nhộn phần hội.
Lễ hội Chá Mùn được xem là một nét sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng dân tộc Thái đen (Thanh Hóa) với ước mong được thần linh phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng sinh sôi, tươi tốt, sức khỏe dồi dào, bản làng yên vui.
Hiện nay, huyện Bắc Hà có 146 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Trong những năm qua, đội ngũ người có uy tín tại 'cao nguyên trắng' đã thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của mình đối với xã hội và cộng đồng, thực sự là 'chỗ dựa' quan trọng của các cấp ủy đảng, chính quyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, hệ thống chính trị ở địa phương.
Cứ vào giữa tháng 4 dương lịch hằng năm, đồng bào dân tộc Lào ở bản Na Sang I, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên lại nô nức tổ chức Tết té nước hay còn gọi là 'Bun huột nặm' để chào đón năm mới.
ĐBP - Hôm nay (14/4), tại bản Na Sang, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên đã diễn ra Tết 'Bun huột nặm' (Tết té nước). Đây là một trong những lễ, tết truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Lào nơi đây.
Theo thông tin từ UBND huyện Lang Chánh, Lễ hội Chá Mùn của đồng bào dân tộc Thái đen, xã Yên Thắng sẽ được trình diễn tại 'Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam' tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam.
Thôn Rộc Răm, xã Xuân Phúc (Như Thanh) là nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào dân tộc Thái, Mường. Bao đời nay, người dân nơi đây vẫn giữ gìn lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy và trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Cùng với bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, người dân thôn Rộc Răm đã và đang chung tay xây dựng quê hương ngày một đổi mới.
'Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam' sẽ diễn ra từ 14 đến 19/4 tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam với nhiều hoạt động hấp dẫn, đặc sắc. Các hoạt động tôn vinh văn hóa dân tộc với sự tham gia của 100 đồng bào thuộc 16 dân tộc đang sinh sống tại Làng, và 100 đồng bào các dân tộc từ các tỉnh Đắk Lắk, Sóc Trăng, Thanh Hóa, Lâm Đồng.
Không kể trời nắng hay mưa, mùa đông hay mùa hè, người dân ở các xã vùng cao đã quen với hình ảnh những thầy thuốc không nề hà vất vả, khổ cực, miệt mài bám bản, phục vụ công tác khám, chữa bệnh cho người dân vùng cao.
Lễ cúng bản (Căm bản) diễn ra vào dịp đầu năm theo lịch của cộng đồng dân tộc Lào có ý nghĩa tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong những điều may mắn, tốt đẹp cho bản làng.