Đây chính là vị vua duy nhất của triều đại Hùng Vương lên ngôi nhờ trúng tuyển, theo truyền thuyết được người dân Việt Nam truyền tụng nhiều đời nay.
Giỗ Tổ Hùng Vương là một nghi lễ truyền thống quan trọng, được tổ chức hàng năm vào ngày 10/3 Âm lịch để tưởng nhớ công lao dựng nước của các Vua Hùng – những vị vua đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Đây không chỉ là dịp để tri ân tổ tiên mà còn là biểu tượng thiêng liêng gắn kết cộng đồng người Việt trong và ngoài nước.
Theo truyền thống, ngày 3/3 âm lịch hằng năm đồng bào Mông thường tổ chức nghi thức tảo mộ cho ông bà, tổ tiên và người đã khuất trong gia đình, dòng tộc. Đây là phong tục, nét đẹp văn hóa, thể hiện lòng hiếu kính, sự biết ơn của con cháu đối với ông bà, tổ tiên...
Rất đông người dân từ thành phố Hà Nội đã lặn lội hàng chục km, đi về tỉnh Hòa Bình tảo mộ trong những ngày diễn ra dịp tiết thanh minh.
'Ngày 4-4-2025 là ngày Tết Thanh minh, còn chỉ mấy ngày nữa thôi là đến rồi…', An lẩm bẩm, rồi đếm từng đốt ngón tay để kiểm tra số ngày. An tự nhắc mình ngày về tảo mộ tổ tiên, ông bà, cha mẹ.
Dù ở cách quê hương hàng ngàn cây số, mỗi khi đến ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, trong lòng du học sinh Việt Nam vẫn dâng lên niềm tự hào và xúc động. Không thể trực tiếp dâng nén hương tưởng nhớ các Vua Hùng, họ chọn cách riêng để giữ gìn truyền thống 'Uống nước nhớ nguồn' và lan tỏa giá trị văn hóa trên đất khách.
Vợ kể chuyện gia đình bên mộ chồng, mẹ già lặn lội hơn 50km lên thăm mộ con... những hình ảnh về tình cảm gia đình gây xúc động trong tết thanh minh.
Mặc dù không có ngày lễ mang đậm dấu ấn văn hóa và lịch sử như ngày Giỗ Tổ Hùng Vương của Việt Nam, nhiều dân tộc trên thế giới vẫn tổ chức những ngày lễ đặc biệt để tưởng nhớ về lịch sử và các vị vua lập quốc có công lớn. Những nghi lễ này không chỉ thể hiện lòng tri ân những người quan trọng, nhằm hướng về cội nguồn mà còn là dịp để gìn giữ và vun đắp bản sắc dân tộc cùng những giá trị văn hóa truyền thống.
Những ngày này, đã có rất đông đồng bào và du khách hành hương về Đền Hùng - quê cha đất Tổ để tưởng nhớ, tri ân công đức những vị vua 'đã có công dựng nước'.
Trong tác phẩm 'Ta đi tới', cố nhà thơ Tố Hữu từng viết: 'Chúng ta con một cha, nhà một nóc/Thịt với xương tim óc dính liền...'. Chắc chắn trên thế giới ít có dân tộc nào như dân tộc ta, chung quan niệm mình là cháu con một nhà, cùng thờ một tổ tiên là Hùng Vương. Cũng như mọi người dân trong cộng đồng người Việt, người dân miền đất thép Thái Nguyên luôn coi trọng việc thờ cúng tổ tiên và tín ngưỡng thờ Vua Hùng đã trở thành phong tục tốt đẹp được lưu truyền từ đời này sang đời khác.
Vào cuối những năm 1800, nhà nhân chủng học và giải phẫu học người Anh, Arthur Thomson, đã khẳng định rằng những người có tổ tiên sống ở vùng khí hậu lạnh, khô cằn thường sở hữu mũi mỏng và dài hơn, trong khi những người đến từ vùng khí hậu ấm, ẩm ướt lại có mũi ngắn và dày hơn.
Như một lời hẹn ước thiêng liêng, tháng Ba âm lịch, triệu triệu trái tim những người con đất Việt lại một lòng hướng về tổ tiên, nguồn cội. Tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, từ những em nhỏ được cha mẹ dắt tay đến những người cao tuổi được con cháu dìu bước, đều chung một lòng hướng về đỉnh núi Nghĩa Lĩnh linh thiêng, bước những bước chân lên từng bậc đá Đền Hùng để được cúi đầu, thắp nén hương tri ân công đức các Vua Hùng.
Dân tộc Việt Nam là dân tộc duy nhất trên thế giới có ngày Quốc giỗ - Giỗ Tổ Hùng Vương, được tổ chức vào ngày mùng 10 tháng 3 hàng năm. Ngoài ý nghĩa tâm linh, ngày lễ còn phản ánh bản sắc văn hóa, truyền thống lịch sử lâu đời của dân tộc ta. 'Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3', câu ca dao quen thuộc ấy đã in sâu vào tâm trí của mỗi người dân. Để rồi cứ đến ngày Giỗ Tổ, người dân Việt Nam ở khắp mọi miền, dù trong nước hay ở nước ngoài đều một lòng hướng về nguồn cội, để tưởng nhớ, thành kính, biết ơn Tổ tiên, ông bà và những người đã hy sinh bảo vệ nền độc lập, tự do của Tổ quốc, khơi dậy niềm tự hào và ý thức bảo tồn giá trị văn hóa trường tồn.
'Cây có cội, nước có nguồn. Con người có tổ, có tông' - nếu chẳng may trong gia tiên bị thất lạc mộ, người mất không còn di thể, mất do thiên tai, loạn lạc... thì Thanh minh cúng khấn thế nào để an lòng cả người sống và theo quan niệm dân gian là an lòng cả 'người đã khuất'.
Trải qua biến thiên của lịch sử, lễ hội đền thờ Lê Hoàn, xã Xuân Lập (Thọ Xuân) vẫn là điểm hẹn văn hóa tâm linh của các thế hệ con dân đất Việt. Để rồi, cứ vào tháng 3 âm lịch hàng năm, người dân, du khách khắp mọi miền đất nước lại nô nức về trẩy hội đền thờ Lê Hoàn, dâng nén hương thơm tri ân công đức tổ tiên và những bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước.
Tết Thanh Minh, một ngày lễ truyền thống quan trọng trong văn hóa Việt Nam và nhiều nước Á Đông khác. Vì vậy, cần khắc cốt ghi tâm những điều kiêng kỵ trong ngày này để mọi sự như ý, an lành.
Tết Thanh Minh không chỉ là dịp để chinh trang, thắp những nén nhang trên mộ phần người đã khuất, mà còn là dịp để con cháu hướng về cội nguồn, tưởng nhớ ông bà, tổ tiên, người đã khuất với lòng thành kính.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc Việt Nam, hiếm có một tín ngưỡng nào có sức sống bền bỉ, mạnh mẽ và lan tỏa sâu rộng như tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Đó không chỉ là một di sản văn hóa - được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - mà còn là hồn cốt dân tộc, là điểm tựa tâm linh cho triệu triệu người Việt Nam ở khắp mọi miền đất nước và trên toàn thế giới.
Dù ở đâu thì mỗi nén hương ngày Thanh minh đều tỏ lòng hiếu thảo, lan tỏa sự ấm áp tình thân gia đình, dòng tộc. Lễ cúng vọng Thanh minh tại nhà giúp người không tới được mộ phần gia tiên an tâm vì vẫn được cúng Thanh minh, giữ tròn đạo hiếu.
Hàng năm, cứ vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, hàng triệu người con đất Việt lại hành hương về Đền Hùng, tưởng nhớ công đức tổ tiên. Để phục vụ tốt nhất cho du khách, Khu Di tích lịch sử Đền Hùng đã đưa vào hoạt động hơn 100 xe điện, giúp việc di chuyển trở nên thuận tiện, an toàn và nhanh chóng hơn.
Từ xa xưa, Tết Thanh minh (được tổ chức vào mùng 3 tháng Ba Âm lịch hằng năm) đã trở thành ngày lễ quan trọng, thiêng liêng đối với người Việt. Đối với đồng bào Tày, Nùng ở miền núi phía Bắc nói chung, tỉnh Bắc Kạn nói riêng, Tết Thanh minh là một trong những ngày Tết lớn sau Tết Nguyên đán. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ tiên mà còn là lúc con cháu sum vầy, thấm tình gắn kết dòng tộc.
Đoàn kiều bào gồm 50 đại biểu đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, về dâng hương tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng.
Những thông tin và lưu ý dưới đây sẽ giúp các gia đình chuẩn bị tốt cho việc tảo mộ Tết Thanh minh và thực hiện các nghi lễ một cách chu đáo, trọn vẹn nhất.
Sáng 3/4 (tức ngày 6/3 âm lịch), Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao), tổ chức cho đoàn kiều bào gồm 50 đại biểu đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, về dâng hương tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng (thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ). Đoàn do Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Nguyễn Trung Kiên dẫn đầu.
Việc tổ chức Đoàn kiều bào dự lễ Giỗ Tổ Hùng Vương 2025 nhằm tăng cường sự gắn kết giữa kiều bào ở nước ngoài với quê hương, đất nước, phát huy truyền thống hướng về cội nguồn và tri ân công đức của Tổ tiên; góp phần giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp trong cộng đồng người Việt ở khắp nơi trên thế giới.
Đảo Skye ở Scotland nổi tiếng với cảnh quan hùng vĩ, những làng chài xinh đẹp và các lâu đài nguy nga thời trung cổ. Trong một nghiên cứu mới, hòn đảo này còn từng là một 'điểm tụ tập' xã hội của loài khủng long, bao gồm cả tổ tiên của khủng long bạo chúa (Tyrannosaurus rex).
Sáng 3/4 (tức ngày 6/3 Âm lịch), Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao, tổ chức Đoàn kiều bào gồm gần 50 đại biểu trở về từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, dâng hương tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng.
Tết Thanh minh 2025 rơi vào ngày 4/4 (tức 7/3 âm lịch). Vào ngày này, nhiều gia đình Việt thường chuẩn bị mâm cúng tết Thanh minh tại nhà và ngoài mộ với món chay hoặc mặn.
Theo chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà, tết Thanh minh, gia chủ cần lưu ý kiêng kỵ những điều sau để mọi sự như ý, xui xẻo không 'gõ cửa'.
Tết Thanh minh 2025 rơi vào ngày 4/4, tức mùng 7/3 âm lịch. Vào ngày này, người Việt thường đi tảo mộ, dọn dẹp bàn thờ, nhà cửa và làm lễ cúng.
Lễ Thanh minh là dịp quan trọng để con cháu bày tỏ lòng hiếu kính, tưởng nhớ tổ tiên và những người đã khuất. Bên cạnh những việc nên làm để thể hiện sự tôn kính, cũng có những thứ cần kiêng kỵ để tránh phạm phải điều không may.
Ngày 3/4, Đoàn kiều bào tiêu biểu do đồng chí Nguyễn Trung Kiên - Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về Người Việt Nam ở nước ngoài làm trưởng đoàn đã đến thăm và dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng.
Việc thực hiện đúng lễ nghi tảo mộ không chỉ góp phần gìn giữ nét văn hóa dân tộc mà còn mang đến sự bình an, may mắn cho gia đình.