Tây Nguyên những ngày cuối Đông đẹp đến nao lòng, phố núi chao nghiêng cơn gió nhẹ, Măng Đen trăng mời gọi, Ia O bên dòng Sê San khắc tên mình lên mặt nước giữa đại ngàn, sáng mơ màng tỉnh giấc, giọt đắng cà phê gõ đều lên phím nhạc, chiều tím về thả bước rượu cần vơi…Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển trân trọng giới thiệu chùm thơ: Trăng Măng Đen, Hoa khế và Biên phòng Ia O của Trung tướng, PGS.TS Nguyễn Đức Hải.
'Có lẽ từ xa xưa lắm, rượu cần đã có và gắn bó với đời sống của người dân nơi đại ngàn Pù Luông. Rượu cần đã theo chân tôi đi qua bao mùa nương lúa, mùa hội, chứng kiến bao đôi lứa nên vợ chồng và gắn bó với nhiều lễ tục trong đời sống của đồng bào', bên chóe rượu cần, ông Hà Khắc Tiệp, thôn Tân Thành, xã Pù Luông bồi hồi kể lại.
Dưới ánh nắng hanh hao của những ngày đầu năm mới 2026, chúng tôi ngược ngàn đến thăm vùng đất Nam Xuân, nơi đồng bào dân tộc Thái chiếm gần 34% dân số của toàn xã. Trải qua nhiều biến cố của lịch sử, đồng bào dân tộc Thái ở Nam Xuân vẫn gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình.
Nằm trên tuyến du lịch vùng ven, qua đường đèo Tà Nung trải dài từ phường Cam Ly - Đà Lạt đến xã Nam Ban Lâm Hà đã hình thành chuỗi điểm đến trải nghiệm rừng hoa, du lịch canh nông gắn với văn hóa bản địa. Trong đó, các điểm du lịch cộng đồng của người K'ho như Làng K'ho Cil, Bon Tơnun... đã tạo dấu ấn riêng nhờ không gian sinh hoạt truyền thống được tái hiện sống động kết hợp với biểu diễn cồng chiêng và âm nhạc dân tộc.
Nhằm giáo dục cho học sinh về cái Tết cổ truyền cũng như văn hóa của dân tộc, vùng miền, nhiều trường học ở Hà Nội tổ chức hoạt động ngoại khóa.
Trong tâm thức và văn hóa Việt Nam, ngựa là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, sự bền bỉ và tinh thần tiến bước không ngừng. Từ ý nghĩa đó, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) tổ chức trưng bày chuyên đề 'Ngựa về phố', giới thiệu các tác phẩm của nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm, họa sĩ Lê Huy và nhóm Lamphong Studio, như gửi lời chào năm mới Bính Ngọ với đầy khát vọng bền bỉ, tinh thần hành động và tiến bước.
Tiếng ching chiêng ngân lên, những vòng suang nhịp nhàng, những đống lửa khan rì rầm với đất, những tượng gỗ dìu dặt kể chuyện Pơtâu, tất cả chẳng phải là tồn tại may mắn, mà chính bằng nỗ lực bản địa và những chính sách phù hợp nhất.
Giữa làng Ơp (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai), lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai được phục dựng với đầy đủ nghi thức. Hoạt động này góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa địa phương, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế, nâng cao đời sống người dân.
Với gần 25% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), phường Lang Biang - Đà Lạt đã và đang phát huy tốt vai trò giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, để địa phương thành nơi đáng đến, xanh, thân thiện và giàu bản sắc.
Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận dự Lễ kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống ngành Nội chính Đảng; Tỉnh ủy Nghệ An ban hành Chương trình hành động thực hiện mục tiêu tăng trưởng '2 con số'; Khai mạc Triển lãm ảnh '80 năm Quốc hội Việt Nam' tại Nghệ An… là những thông tin nổi bật ngày 5/1.
Những ngày giáp Tết, khi sương còn vương trên mái nhà sàn và gió núi se lạnh luồn qua từng bản làng miền Tây Nghệ An, hương rượu cần bắt đầu lan tỏa. Từ bản Thái Minh (xã Tiên Đồng) đến bản Chòm Muộng (xã Mậu Thạch), những vò rượu được ủ từ nếp nương, men lá rừng đang bước vào vụ sản xuất cao điểm nhất trong năm.
Lễ cầu hôn (Lễ ăn hỏi) truyền thống của người Jrai vừa được phục dựng tại làng Ơp, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai.
Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều thanh niên dân tộc thiểu số (DTTS) ở Lâm Đồng đã chọn quay về buôn làng, kiên trì giữ nghề truyền thống của cha ông. Họ thắp lên khát vọng mới, biến di sản văn hóa thành sinh kế bền vững.
Nhân dịp chào đón năm Bính Ngọ 2026, nhà nghiên cứu, sưu tầm dân tộc học Đặng Minh Tâm (ngụ phường Xuân Hương - Đà Lạt) đã dành hơn 4 tháng miệt mài hoàn thiện bộ tượng ngựa gỗ, phóng tác theo hình thức dân gian Tây Nguyên, để kịp chuyển ra Hà Nội trưng bày tại Văn Miếu Quốc Tử Giám trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám, với chủ đề 'Ngựa về phố' sẽ khai mạc ngày 8/1/2026.
Giữa nhịp sống đổi thay, mâm cơm của người M'nông ở Lâm Đồng vẫn lặng lẽ giữ hồn cốt bon làng. Cơm lam, canh lá bép, ché rượu cần - những món ăn mộc mạc không chỉ nuôi dưỡng con người mà còn bền bỉ gìn giữ bản sắc văn hóa cộng đồng.
Giữa núi rừng xứ Thanh, mâm cơm của người Thái đâu phải chỉ 'ngon để nhớ' mà chính là nơi gia đình tìm thấy nhau sau một ngày dài: Bếp lửa hồng, cơm nếp dẻo, cá suối nướng thơm bùi, chẻo cay và ché rượu cần nồng ấm.
Ẩm thực dân tộc thiểu số không chỉ là sự kết hợp của nguyên liệu bản địa, kỹ thuật chế biến truyền thống, mà còn kết tinh lịch sử, triết lý sống, và mối quan hệ hài hòa với thiên nhiên. Bảo tồn di sản ẩm thực vì thế không chỉ lưu lại hương vị mà còn gìn giữ ký ức, tri thức và bản sắc văn hóa.
Lễ cúng máng nước là một phong tục đẹp, đầy tính nhân văn của đồng bào Xơ Đăng (Quảng Ngãi), thể hiện sự tôn trọng với Mẹ thiên nhiên, góp phần bảo vệ môi trường sống. Đồng thời, lễ hội cũng góp phần gắn kết tình đoàn kết trong cộng đồng.
Ngày 19.12, tại Chợ phiên Măng Đen, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với UBND xã Măng Đen tổ chức khai mạc 'Trưng bày và trải nghiệm nghề thủ công truyền thống của dân tộc Xơ Đăng'.
Khi những nương lúa bên dãy Trường Sơn đã gặt xong, vào cuối tháng 10 âm lịch hàng năm, đồng bào Bru – Vân Kiều ở xã Kim Ngân (tỉnh Quảng Trị) lại rộn ràng tổ chức lễ hội mừng cơm mới.
Khi hoàng hôn buông xuống sau những dãy núi rừng hùng vĩ, những vệt nắng cuối cùng màu mật ong óng ả thả xuống bon làng M'nông. Trong làn khói lam từ bếp nhà sàn, một hương thơm nồng nàn, ấm áp, ngọt dịu tỏa ra - hương của rượu cần, thứ men của núi rừng, tinh hoa của đất, nước và nhịp sống đại ngàn. Rượu cần M'nông không chỉ là một thức uống, nó như linh hồn của bản làng, một dòng chảy thầm lặng lưu giữ bao ký ức xưa.
Lễ mừng thọ người M'nông là một trong các di sản của tỉnh Đắk Lắk được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2022.
Đến xã Vân Sơn (Phú Thọ), chất Mường cổ hiện rõ qua từng nếp nhà sàn mái dốc hình mai rùa, trong váy áo thổ cẩm đen với hoa văn sắc sảo, trong tiếng cười rộn rã ở chợ phiên buổi sáng sớm hay những chum rượu cần bên ánh lửa nhà sàn...
Lâm Đồng là nơi cư trú lâu đời của các dân tộc bản địa như: Mạ, K'ho, Churu, M'nông, Êđê, Raglai… Mỗi dân tộc đều có những nét văn hóa tín ngưỡng đặc sắc, trong đó có tín ngưỡng về cây nêu trong các lễ hội. Qua nhiều mùa hội của người K'ho, cây nêu hiện lên như một vật thiêng, mang vẻ đẹp huyền diệu và sức hút đầy ám ảnh.
Lễ Mừng lúa mới của người Ca Dong không chỉ là nghi lễ nông nghiệp truyền thống mà còn là nét văn hóa tâm linh thiêng liêng, gắn bó máu thịt với đời sống cộng đồng từ bao đời.
Đồng bào dân tộc Kháng ở tỉnh ta hiện có hơn 10.000 người đang sinh sống, chiếm 0,75% dân số toàn tỉnh. Giữ gìn nét văn hóa truyền thống được các địa phương quan tâm, góp phần làm phong phú thêm nền văn hóa đa sắc của vùng đất Sơn La.
Mang dáng hình con thuyền neo giữa đại ngàn, nhà dài là một biểu tượng văn hóa độc đáo, phác họa trọn vẹn chế độ mẫu hệ, nếp sống cộng đồng và triết lý nhân sinh của người Ê Đê Tây Nguyên.
Trong tâm thức của người Cơ Tu, mối quan hệ giữa làng với làng, xã với xã không chỉ đơn thuần là láng giềng mà còn là sự gắn kết máu thịt qua những lời thề nguyền. Lễ kết nghĩa (Prongooch) chính là minh chứng sống động nhất cho truyền thống nhân văn đó.
Trong 2 ngày 6 - 7/12, UBND xã Đắk Sắk (Lâm Đồng) đã tổ chức Lễ hội Cúng lúa mới năm 2025, với sự tham gia của đông đảo các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn và du khách.
Đối với người Ê Đê, ché là tài sản có giá trị cao, được truyền qua nhiều thế hệ, không chỉ đựng rượu cần - thức uống không thể thiếu trong lễ hội, mà còn được coi là nơi trú ngụ của các vị thần linh.
Đến bây giờ ông Hồ Văn Hùng (71 tuổi) ở bản Phú An, xã Hướng Hiệp, vẫn miệt mài xuyên rừng già tìm kiếm hàng chục loại hoa, quả, lá, gốc, rễ cây rừng mang về chữa bệnh cho dân bản; dùng làm men lá để ủ rượu cần đậm đà hương vị riêng có của đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều, Pa Kô. Với vốn hiểu biết, thông tuệ những gì thuộc về rừng xanh, núi thẳm, ông Hùng sẵn sàng trao truyền lại cho lớp trẻ để gìn giữ, bảo tồn những bài thuốc chữa bệnh độc đáo của đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều, Pa Kô.
Mường Đeng (xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa) từ lâu được xem là không gian văn hóa đặc trưng của người Thái đen. Những nếp nhà sàn quần tụ, những nghi lễ cổ vẫn được lưu giữ qua nhiều thế hệ, tạo nên vẻ bình yên mà giàu bản sắc. Đây là điểm đến hiếm hoi còn giữ lại được nhiều phong tục tập quán cổ giữa đời sống hiện đại, mang lại nhiều trải nghiệm độc đáo cho những ai đặt chân đến đây.
Với chủ đề 'Chào năm mới 2026,' chuỗi các hoạt động văn hóa truyền thống hấp dẫn, đặc sắc sẽ diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), trong tháng 12/2025.
Tọa lạc ở trung tâm phường Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), buôn Akô Dhông là một không gian bản địa hiếm gặp giữa đô thị phát triển. Những nếp nhà dài, tiếng cồng chiêng, hương cà-phê và câu chuyện của những người gìn giữ buôn làng khiến nơi đây trở thành điểm đến được du khách trong và ngoài nước đánh giá cao.