Từ vạn chài đến làng biển hiện đại

VHXQ - Làng biển hay làng chài, vạn chài là cộng đồng dân cư đặc thù, hình thành và phát triển dựa trên kinh tế biển. Cấu trúc xã hội và không gian của làng biển mang những nét độc đáo, vừa tương đồng với làng quê truyền thống, vừa khác biệt do ảnh hưởng sâu sắc của yếu tố văn hóa.

Sáp nhập thôn, tổ dân phố:Gắng giữ tên làng xã xưa

Làm thế nào để giữ được tên làng xã xưa khi đặt tên cho thôn, tổ dân phố mới theo chủ trương sáp nhập thôn, tổ dân phố hiện nay được đặt ra. Bởi, tên làng không đơn thuần chỉ để phân biệt giữa làng này với làng khác mà là một địa chỉ văn hóa, lịch sử, nguồn cội, ký ức, niềm tự hào của các thành viên sinh ra từ cộng đồng làng, là gạch nối giữa quá khứ với hiện tại và cả tương lai.

Hơn 500 năm giữ rừng bằng bản hương ước 'trách nhiệm và niềm tin'

Suốt hơn nửa thiên niên kỷ, bằng những bản hương ước truyền từ đời này sang đời khác, người dân thôn Nghi Sơn, xã Quế Sơn Trung (TP. Đà Nẵng) đã luôn giữ được màu xanh cho rừng Cấm Miếu.

Nhà thờ cổ H'Bâu - Trầm tích văn hóa dưới chân núi lửa Chư Đang Ya

Giữa không gian hoang sơ bên Biển Hồ và dưới chân núi lửa Chư Đang Ya, phế tích - Nhà thờ cổ H'Bâu hiện lên với vẻ trầm mặc, nhuốm đầy màu ký ức.

Từ dấu ấn Trấn Biên xưa đến vùng đất Đồng Nai nay

Từ vùng đất Trấn Biên xưa đến đô thị Đồng Nai năng động hôm nay đã trải qua hành trình gần 330 năm hình thành và phát triển đầy tự hào với nhiều dấu ấn lịch sử.

Lan tỏa lối sống xanh

Kinh nghiệm về di dân và định cư của người Việt cộng với nhu cầu mở rộng môi trường sống đã thúc giục những nhóm người đi về phương Nam. Những tác phẩm của nhà văn Sơn Nam cho thấy quá trình khẩn hoang của con người trước địa lý tự nhiên.

Từ mái đình An Mỹ

Đình An Mỹ (phường An Phú, tỉnh Gia Lai) không chỉ lưu dấu tích khai hoang lập làng của cư dân từ miền Trung lên cao nguyên Gia Lai, mà còn là công trình văn hóa đặc sắc.

Sẵn sàng cho thành phố trẻ Đồng Nai

Với 478/487 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 30-4-2026, mở ra bước ngoặt lịch sử trong tiến trình phát triển của thành phố gần 4,5 triệu dân.

Hồn xưa nơi đình cổ

Mỗi khi tiếng chiêng trống đình Bồ Bản ngân lên vang vọng giữa làng quê Hòa Vang, là như lời mời gọi mọi người trở về với cội nguồn. Ngôi đình cổ hơn 200 năm tuổi ấy chính là nơi gìn giữ bao lớp ký ức của quê hương.

Mái đình xứ Quảng

VHXQ - Đình xuất hiện ở Việt Nam từ khoảng thế kỷ 15, gắn với quá trình củng cố tổ chức hành chính của làng xã dưới triều Lê sơ. Từ đó trở đi, đình trở thành một thành tố quan trọng trong cấu trúc của hầu hết làng quê người Việt.

Cần Thơ: Khám phá Giàn Gừa trăm tuổi – Di tích xanh độc bản của miền Tây

Tọa lạc bên dòng rạch thơ mộng tại ấp Nhơn Khánh, xã Nhơn Ái (mới), huyện Phong Điền, TP Cần Thơ, Giàn Gừa là một quần thể cây gừa cổ thụ mang hình dáng đặc biệt hiếm có. Nơi đây không chỉ là điểm đến xanh mát giữa miền sông nước mà còn lưu dấu những câu chuyện gắn với buổi đầu khẩn hoang của vùng đất Tây Đô.

Khi di sản tạo nên giá trị kinh tế

Cà Mau có 'không gian di sản' sống động, nơi thiên nhiên, lịch sử và đời sống con người hòa quyện thành bản sắc rất riêng. Làm thế nào để những di sản ấy trở thành nguồn lực nội sinh, vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa có thể bảo tồn, phát huy, góp phần thúc đẩy phát triển địa phương là vấn đề cần được quan tâm.

Cộng đồng xứ Quảng gìn giữ bản sắc văn hóa

Giêng hai, từ miền núi đến đồng bằng, ven biển lại rộn ràng khai hội. Mỗi vùng miền, mỗi nghi lễ, tập tục mang sắc thái riêng, phản ánh nếp sống sinh động, phong phú của cư dân xứ Quảng. Và từ những hội làng ấy, các thế hệ cùng nhau gìn giữ, phát huy bản sắc giữa nhịp sống hiện đại.

TP.HCM: Tổ đình Giác Lâm – pho 'sử gỗ' quý giá lưu giữ hồn cốt của lớp lưu dân vùng Gia Định xưa

Tọa lạc giữa lòng Sài Gòn nhộn nhịp, Tổ đình Giác Lâm không chỉ là 'cái nôi' của thiền phái Lâm Tế dòng Đạo Bổn Nguyên mà còn được ví như một 'bảo tàng sống' về kiến trúc cổ. Trải qua gần ba thế kỷ với bao thăng trầm lịch sử, ngôi cổ tự vẫn giữ trọn vẹn lối dựng nhà rường chuẩn mực cùng kỹ nghệ chạm trổ bậc thầy, trở thành pho 'sử gỗ' quý giá lưu giữ hồn cốt của lớp lưu dân vùng Gia Định xưa.

Đắk Lắk: Lễ dâng hương Danh nhân lịch sử Lương Văn Chánh

Trong 2 ngày (23-24.3), tại Di tích lịch sử quốc gia Mộ và Đền thờ Lương Văn Chánh, xã Phú Hòa 2, Sở VHTTDL tỉnh Đắk Lắk phối hợp cùng chính quyền và Nhân dân địa phương đã long trọng tổ chức lễ dâng hương nhằm tưởng nhớ công lao to lớn của vị tiền hiền Danh nhân lịch sử Lương Văn Chánh trong công cuộc khai khẩn, mở mang vùng đất phía Nam Tổ quốc.

Đình Tân Chánh đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 24/3, Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh long trọng tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm 203 năm ngày mất Xuân Quang Hầu Nguyễn Khắc Tuấn (1823-2026), kết hợp lễ Kỳ Yên Đình Tân Chánh và đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với lễ hội truyền thống tại Đình Tân Chánh, xã Cần Đước.

Tưởng nhớ công ơn danh nhân Lương Văn Chánh có công khai khẩn, mở đất

Sáng 24/3, tại Di tích lịch sử quốc gia Mộ và Đền thờ Lương Văn Chánh (thôn Long Phụng, xã Phú Hòa 2, tỉnh Đắk Lắk), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Lễ hội Đền thờ Lương Văn Chánh năm 2026 và các bậc tiền nhân.

Cà Mau phát huy nguồn lực từ di sản văn hóa

Sở hữu kho tàng di sản đa dạng và đặc sắc, Cà Mau đang đẩy mạnh số hóa, biến giá trị văn hóa thành sức mạnh nội sinh, đưa Cà Mau bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Dinh Ba Bà nơi hội tụ văn hóa Chăm - Việt

Từ những cuộc di dân cuối thế kỷ XVII, ông bà ta đã lập nên những ngôi làng sơ khai dọc theo sông dài, biển rộng. Để rồi, từng mái đình mọc lên, thành nơi phụng thờ và khắc ghi ơn đức của những người đi trước. Trong đó có Dinh Ba Bà, nay thuộc phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng.

Ngày thơ Việt Nam 2026: Dòng chảy thơ ca đô thị tại TPHCM

Hôm nay 3-3, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 chính thức được tổ chức trên cả nước, đúng vào dịp Tết Nguyên tiêu (rằm tháng giêng). Thế nhưng, ở TPHCM, Ngày thơ lại được tổ chức sớm, từ ngày 27-2 đến 1-3, với một lý do đậm tính đô thị, ưu tiên dịp cuối tuần, thuận lợi cho các bạn thơ, vốn còn có cuộc sống, công việc khác có thể đến gặp nhau.

Mùng 10 tháng Giêng ở phương Nam: Đừng nhầm lẫn giữa 'cầu lợi' và 'tri ân'

Trên Chuyên đề báo Công an TPHCM số 5981, thứ Sáu ngày 27/02/2026 có đăng bài 'Đổ xô mua vàng và cá lóc nướng trui trong ngày vía Thần Tài: Cuộc mặc cả với tâm linh'. Để bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về tục cúng Đất và vía Thần Tài, tôi xin đóng góp thêm một số ý cho tục cúng mùng 10 tháng Giêng của người Nam Bộ. Để bạn đọc biết nguồn gốc và ý nghĩa ngày Lễ cúng Đất - một nghi thức tạ ơn tiền nhân đã khai hoang mở cõi. Vì vượt lên trên những toan tính vật chất, mâm cơm cúng Đất với con cá lóc nướng trui còn nguyên vảy khói rơm, chính là bản thông điệp nhân văn về lòng biết ơn và cốt cách của lưu dân Nam Kỳ Lục tỉnh.

Độc đáo lễ hội cầu ngư làng Thai Dương

Lễ hội cầu ngư làng Thai Dương độc đáo, sống động và có quy mô lớn không chỉ tại miền Trung mà còn trên toàn quốc.

Đôi điều về quan hệ họ tộc và làng xã xưa ở Hà Tĩnh

Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.

Vốn quý nhất của TPHCM

Nhìn từ trên cao, TPHCM hiện lên như một cơ thể đang không ngừng chuyển động; sông Sài Gòn uốn lượn như trục sống của đô thị, là điểm tựa để thành phố vươn ra Biển Đông, giao thương với thế giới. Từ dòng chính ấy, hệ thống chi lưu, phụ lưu cùng hàng ngàn kênh rạch lớn nhỏ tạo nên mạng lưới thông thương tồn tại lâu đời.

Dòng sông luôn chuyển động

Buổi sớm, đứng bên bờ sông Tiền, ta nghe tiếng nước rì rào vỗ bờ, tiếng ghe xuôi ngược lẫn trong tiếng gió và hương lúa non. Dòng sông vẫn vậy, vẫn chảy, vẫn hiền hòa, vẫn nuôi nấng bao thế hệ. Nhưng nếu lắng thật sâu, ta sẽ thấy sông không bao giờ lặp lại chính mình. Mỗi khúc sông, mỗi nhịp nước là một hơi thở mới.

Có một 'chiếu nghỉ' trên dặm dài Nam tiến

VHXQ - Trên hành trình mở cõi, đất Quảng Nam xưa nhận lãnh vai trò 'chiếu nghỉ' trên bậc thang lịch sử và gửi gắm nhiều tâm tình, ký ức…

Một dấu chân đi, vạn cái nhìn

VHXQ - Sử sách ghi rõ chuyện đường thiên lý có từ thời Lê, kéo dài đến thời Minh Mạng thì hoàn tất hình hài con đường từ Nam Quan đến Mũi Cà Mau. Đó là công rất lớn của cha ông thời mở cõi. Việc mở đường gắn liền với đặt 'Trạm', nhằm canh phòng và vận chuyển văn thư...

Bừng thức nghệ thuật của đá

Đề án 'Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật chế tác thủ công trong điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước gắn với quảng bá và phát triển sản phẩm du lịch tại Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia gghề điêu khắc mỹ nghệ đá Non Nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045' đã được UBND thành phố Đà Nẵng thông qua.

Làng Cẩm Thanh 'miền Tây thu nhỏ' giữa lòng Hội An khiến du khách lưu luyến

Ẩn mình giữa sông nước và rừng dừa xanh mát, làng Cẩm Thanh mang vẻ đẹp mộc mạc, yên bình, đưa du khách lạc vào miền Tây thu nhỏ bên phố cổ Hội An.

'Lận lưng' nước mắm

Từ hành trình mở cõi hàng trăm năm, nước mắm đã đi theo người Quảng như một thứ không thể thiếu vắng trong từng bữa cơm nhà.

Giữ mạch nguồn lịch sử vùng đất Cái Nhúc - Tân Thành

Khu Lưu niệm lịch sử cách mạng Cái Nhúc - Tân Thành (phường Tân Thành) là 1 trong 240 di tích được đưa vào danh mục kiểm kê làm cơ sở lập hồ sơ xếp hạng di tích, vừa được phê duyệt và công bố theo Quyết định số 02/QĐ-UBND, ngày 1/1/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau.

Bánh hỏi lòng heo Phú Long - món ngon giữ hồn ẩm thực địa phương

Trong hành trình khám phá vùng Lâm Đồng biển xanh dịp cuối năm, giữa vô vàn thức quà của biển, nhóm bạn từ TP Hồ Chí Minh vẫn nhất quyết chọn bánh hỏi lòng heo Phú Long. Món ăn dân dã, quen thuộc ở nhiều nơi, nhưng theo họ, 'nếu không thưởng thức thì chuyến đi chưa thật trọn vẹn'.

Dấu chân lưu dân trên miền sơn thủy

Trên con đường thiên lý Bắc Nam, khi qua khỏi phá Tam Giang, ta chạm ngay trước mặt khối núi Hải Vân kéo dài từ phía tây xuống sát mé biển, chia cắt thành một dấu ấn địa lý thời tiết khác biệt rõ rệt.

Hóc Môn và Bà Điểm – hai địa danh quen thuộc nằm ở cửa ngõ Tây Bắc TP. Hồ Chí Minh, từ lâu đã mang trong mình những dấu ấn lịch sử đậm nét về lòng yêu nước, những trang sử hào hùng trong khởi nghĩa Mười Tám Thôn Vườn Trầu. Hóc Môn và Bà Điểm ngày nay đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành vùng đô thị – công nghiệp – dịch vụ năng động.