Không khí trường thi hơn 120 năm trước qua những bức ảnh quý hiếm

Bộ ảnh của nhiếp ảnh gia người Pháp Firmin - André Salles, ghi lại chân thực một trong những khoa thi Hương cuối cùng, cách đây hơn 120 năm, đang được giới thiệu tại Hà Nội.

Hồi tưởng về khoa thi Hương cuối triều Nguyễn qua ống kính nhiếp ảnh gia người Pháp

Ngày 6/11, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với một số đơn vị hữu quan tổ chức triển lãm 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ XIX' giới thiệu những bức ảnh quý về sự kiện khoa cử cuối cùng của triều Nguyễn.

Triển lãm ảnh quý hiếm về khoa thi Hương cuối thế kỷ XIX

Ngày 6/11, những bức ảnh của nhiếp ảnh gia người Pháp Firmin - André Salles ghi lại kỳ thi Hương khoa Đinh Dậu năm 1897 tại Nam Định được trưng bày tại triển lãm 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ XIX'.

Triển lãm giới thiệu hình ảnh khoa cử Việt Nam cuối thế kỷ XIX

Sáng 6/11, Triển lãm ảnh 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ XIX' đã khai mạc tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, giới thiệu tới công chúng bộ ảnh quý của nhiếp ảnh gia người Pháp Firmin-André Salles, phản ánh sinh động nền giáo dục khoa bảng Việt Nam cuối thế kỷ XIX.

Ngắm 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ 19' qua ảnh André Salles

Ngày 6/11, trong khuôn khổ Photo Hanoi '25, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ diễn ra triển lãm ảnh 'Khoa thi Hương cuối thế kỷ 19'.

Hoang lạnh Văn Thánh Miếu triều Nguyễn sau khi lỡ hẹn trùng tu

Sau hơn 200 năm tồn tại, di tích Văn Thánh Miếu triều Nguyễn xuống cấp nghiêm trọng, năm 2022 được chính quyền duyệt chi kinh phí trùng tu nhưng sau đó lỡ hẹn.

Nguyễn Hiền: Trạng nguyên 13 tuổi trẻ nhất lịch sử Việt Nam

Nguyễn Hiền (1234-1255) đã đi vào lịch sử khoa bảng Việt Nam khi đỗ Trạng nguyên dưới triều vua Trần Thái Tông lúc mới 13 tuổi, nổi danh với tài năng và trí tuệ hơn người.

Chuyện học xưa & nay: Hai nhà nho cùng tên, khác danh phận, cùng chí hướng

Cuối thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20, hai nhà nho cùng tên Võ Hoành là minh chứng sống cho tinh thần yêu nước.

Du Lâm: Nổi danh đất học Kinh Bắc xưa

Nằm bên dòng sông Đuống, Du Lâm không chỉ được biết đến là quê ngoại của vua Lý Thái Tổ mà còn nổi danh là vùng đất học của Kinh Bắc xưa.

Khoa cử và cách tuyển chọn nhân tài phục vụ quốc gia thời xưa

Sách 'Lược khảo về khoa cử Việt Nam' của học giả Trần Văn Giáp (Nguyễn Phúc An khảo chú) mang đến cho độc giả cái nhìn về khoa cử thời phong kiến tại Việt Nam và cách tuyển chọn nhân tài phục vụ quốc gia thời xưa.

Nguyễn Phong Dy: Từ chí sĩ đến Đình nguyên tiến sĩ

'Nguyệt Viên mười tám ông nghè/ Ông cưỡi ngựa tía, ông che tán vàng'. Nguyệt Viên là một địa danh có truyền thống hiếu học, khoa bảng bậc nhất xứ Thanh. Trong đó có Tiến sĩ đồng xuất thân Nguyễn Phong Dy (Di) - vị quan trạng cuối cùng của khoa cử Nho học thời phong kiến.

Tư tưởng Phật giáo thời Lý - Trần trong dòng chảy lịch sử Việt Nam

Những tư tưởng nhập thế, nhân đạo, những tư tưởng trong giáo lý của đạo Phật… đã từng bước thấm nhuần trong lòng con dân thời Lý - Trần nói riêng, cũng như dân tộc Việt nói chung

Đất học Kim Sơn sinh 5 hiền tài

Làng Kim Sơn, tên Nôm là làng Then thuộc xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm (nay là xã Gia Lâm, Hà Nội), không chỉ là đất phát quan với những Tể tướng, Thượng thư mà còn nổi tiếng là 'cái nôi' của những vị đại khoa nức tiếng thiên hạ.

Chuyện học xưa & nay: Vị đại khoa và khát vọng khắc họa bản sắc vùng đất Ô châu

Không chỉ là đại khoa, Dương Văn An còn là tác giả của 'Ô châu cận lục' - cuốn địa chí đầu tiên ghi chép toàn diện về vùng đất Thuận – Quảng, phản ánh tầm nhìn của một trí thức lớn thời nhà Mạc.

Ra mắt ấn phẩm 'Lược khảo về khoa cử Việt Nam'

Nhà xuất bản Tổng hợp TPHCM vừa ra mắt ấn phẩm 'Lược khảo về khoa cử Việt Nam' của tác giả Trần Văn Giáp, do Nguyễn Phúc An khảo chú. Tập sách mang đến cho độc giả cái nhìn về khoa cử thời phong kiến tại Việt Nam và cách tuyển chọn nhân tài phục vụ quốc gia thời xưa.

Ra mắt 'Lược khảo về khoa cử Việt Nam: Từ khởi thủy đến khoa Mậu Ngọ 1918'

NXB Tổng hợp TP.HCM ra mắt Lược khảo về khoa cử Việt Nam của Trần Văn Giáp, tái hiện lịch sử khoa cử từ 1075 đến khoa thi cuối 1918.

Chuyện học xưa & nay: Từ đại quan triều Nguyễn trở thành Bộ trưởng không bộ

Từng giữ chức Thị lang, Tham tri, Tuần vũ triều nhà Nguyễn, Tổng đốc Nghệ An thuộc chính phủ Trần Trọng Kim, sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công,

Ông Nghè Đông Tác: Người mang khí tiết kẻ sĩ Bắc Hà thời ly loạn

Giữa bối cảnh đất nước xảy ra biến động chính trị và xâm lăng ngoại bang, ông Nghè Đông Tác - Tiến sĩ Nguyễn Văn Lý vẫn giữ khí tiết thanh cao, giáo hóa hậu sinh, can gián vua khỏi sai lầm, trọn vẹn đạo lý, xứng đáng là một kẻ sĩ Bắc Hà.

Vua Lý Nhân Tông với đạo Phật

Vua Lý Nhân Tông là vị vua rất coi trọng và quan tâm đến đạo Phật. Nhà vua cho lập nhiều chùa, tạo nên thắng cảnh cho đất nước. Chùa Một Cột, trước đó là chùa Diên Hựu đã được nâng cấp thành một cảnh trí phong quang.

Chuyện học xưa & nay: Các đại khoa khuyên chúa Trịnh từ bỏ thú vui tầm phào

Không chỉ khuyên chủ từ bỏ những thú vui tầm phào, vị Tiến sĩ còn to gan bẻ cổ gà chọi của phủ chúa. Trong khi đó, một vị đại khoa khác vì để bảo vệ tôn ti, sẵn sàng đập đầu vào cột trụ.

Đi xa để thấy gần gũi

Hơn 20 năm, người viết mới có dịp về thăm lại Huế. Huế vẫn đẹp, vẫn thơ. Người Huế vẫn cứ dịu dàng, chầm chậm với những mô, tê, răng, rứa, ni, hè…

Đất học Liên Hà 10 quan Tiến sĩ

Xã Liên Hà, huyện Đông Anh (nay là xã Thư Lâm, Hà Nội) không chỉ là vùng đất cổ, mà còn là vùng đất học nổi tiếng xuyên suốt hàng chục thế kỷ.

Chuyện học xưa & nay: Từ Hương cống đến bậc danh gia đệ nhất triều Nguyễn

Dù xuất thân chỉ là một Hương cống nhưng với tài năng vượt trội, Đặng Văn Hòa trở thành vị Tổng đốc đầu tiên của Hà Nội, Thượng thư 5 Bộ, ở ngôi tứ trụ triều đình, đáng làm khuôn mẫu cho các bậc mũ áo.

Chuyện giáo dục thời nhà Nguyễn

Xứ Bắc và Trung nền khoa bảng phát triển sớm, nhiều nhân tài của đất nước được phát hiện giúp dân, giúp nước, thì vùng đất phương Nam, nhân tài xuất hiện muộn. Phải đến thế kỷ 19, Chúa Nguyễn có mặt, vùng đất Gia Định mới hội nhập vào hệ thống giáo dục thi cử Nho học cả nước.

Chuyện học xưa & nay: Vị đại khoa dành cả đời chấn hưng giáo dục

Trái ngược với tư tưởng 'học để làm quan' thời phong kiến, Tiến sĩ Trần Đình Phong chỉ mong muốn làm một thầy đồ chuyên tâm dạy học.

Di tích Văn Miếu – Võ Miếu ở Huế xuống cấp và hoang phế

Trong khi di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội được bảo tồn khá tốt và UNESCO đưa vào danh mục di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới năm 2010, thì ở cố đô Huế, hai di sản Văn Miếu và Võ Miếu (còn gọi là Văn Thánh - Võ Thánh), dù ra đời muộn hơn nhưng đến nay đã xuống cấp và hoang phế.

Chuyện học xưa & nay: Hai vị Hoàng giáp từng phải đi làm thuê trừ nợ

Lưu Ngạn Quang và Đinh Thúc Thông là hai vị đại khoa có hoàn cảnh vô cùng nghèo khó.

Vị tiến sĩ nổi danh nào từng là chú bé mò cua, hơn 50 tuổi mới thi đỗ đại khoa?

Mặc dù thi cử và thành danh muộn, ông là tác giả của câu nói lưu danh muôn đời, một trong những biểu tượng của nghìn năm văn hiến nước nhà.

Chuyện tình vị Hoàng giáp với hai tiểu thư dòng Tôn Thất

Sau khi đỗ đạt, Tiến sĩ Nguyễn Thượng Hiền lấy 2 người vợ họ Tôn Thất thuộc tông thất hoàng gia triều Nguyễn.

Huyền thoại thế đất Mộc tinh giúp họ Nguyễn khoa danh 3 đời

Làng khoa bảng Phú Thị không chỉ nổi tiếng với 10 vị đại khoa, mà cho đến nay huyền tích về thế đất Mộc tinh giúp họ Nguyễn phát khoa 3 đời...

Di tích Văn Thánh Huế lại bị sĩ tử 'quấy rầy'

Hương cắm tràn lan để cầu điểm cao, đỗ đạt ở kỳ thi đã làm ảnh hưởng ít nhiều đến vẻ đẹp, sự tôn nghiêm của di tích Văn Thánh Huế.

Chuyện học xưa và nay: Vị đại khoa có biệt tài cầm quân dẹp giặc

Không chỉ là vị đại khoa hay chữ, Tiến sĩ Bùi Tuấn còn được biết đến với biệt tài cầm quân đánh giặc, đem lại yên bình cho quốc gia xã tắc.

Nâng cao kiến thức về nhận diện, kiểm kê, ghi danh di sản tư liệu

Việc tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về nhận diện, kiểm kê, ghi danh di sản tư liệu nhằm chia sẻ kinh nghiệm về quá trình ghi danh di sản tư liệu ở Việt Nam hiện tại và hướng phát triển trong tương lai.

Chảy mãi mạch ngầm chữ nghĩa làng Nành

Làng Nành (làng Phù Ninh) nay thuộc xã Ninh Hiệp (Gia Lâm, Hà Nội).

Những vùi khuất của đất học từng sản sinh 5 vị đại khoa

Trong danh sách các làng khoa bảng Việt Nam, không có xã Lạc Tràng, ở ngay nơi từng là Lạc Tràng.

Tổng Bí thư và Phu nhân xem Nhã nhạc cung đình Huế cùng Tổng thống Pháp và Phu nhân

Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Phu nhân Brigitte Macron trưa nay cùng tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám, thưởng thức nghệ thuật truyền thống.

Hai vị trạng nguyên hẩm hiu trong sử Việt

Lý Đạo Tái và Nghiêm Viên là hai người có số phận hẩm hiu bậc nhất trong lịch sử khoa bảng nước ta.

Kết nối di sản văn hóa Hải Phòng, vùng duyên hải Bắc Bộ và đồng bằng sông Hồng

Hội thảo 'Báo chí tuyên truyền, quảng bá, kết nối Di sản văn hóa Hải Phòng - vùng duyên hải Bắc Bộ và đồng bằng sông Hồng' do Hội Nhà báo thành phố Hải Phòng phối hợp Hiệp hội Du lịch Hải Phòng tổ chức ngày 7-5 tại thành phố Hải Phòng, chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 - 13/5/2025).

Chuyện học xưa và nay: Vị Tế tửu từng là thầy dạy Tam nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến

Là nhà khoa bảng lừng danh trấn Sơn Nam Hạ nhưng ít ai biết Tiến sĩ Vũ Văn Lý còn là vị Tế tửu cuối cùng của vùng đất Hà Nam tại kinh đô Huế...

Văn miếu Mao Điền - biểu tượng khoa bảng của đất học Hải Dương

Có lịch sử gần 600 năm, xét về quy mô kiến trúc cũng như giá trị lịch sử, Văn miếu Mao Điền (nay thuộc xã Phúc Điền, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương) được xếp thứ 2 chỉ sau Văn miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội. Đây là biểu tượng hiếu học của người xứ Đông xưa, Hải Dương ngày nay.

Vị Tư nghiệp lấy cái chết để tỏ lòng trung với vua Lê

Tư nghiệp Quốc Tử Giám Lê Hiếu Trung đã bất khuất tự sát trong sự kiện Vĩnh Hưng hầu Trịnh Tuy bắt ép vua Lê Chiêu Tông về Thanh Hóa làm con bài sai khiến thiên hạ.

Vị tiến sĩ đầu tiên của vùng đất Ngu Xá xưa

Tiến sĩ Nguyễn Đức Huy (1862-1908) là người khai khoa, đỗ tiến sĩ đầu tiên của vùng đất Ngu Xá xưa, nay là xã Thạch Hội, thuộc TP Hà Tĩnh.