Xuất khẩu tôm đón tín hiệu tích cực từ thị trường

Hàng tồn kho ở Mỹ, châu Âu có xu hướng giảm

Bức tranh thị trường tôm 6 tháng đầu năm rất ảm đạm khi kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt hơn 1,56 tỷ USD, giảm tới 32% so với cùng kỳ năm ngoái; trong đó, xuất khẩu tôm sang 5 thị trường chính (Mỹ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc và Hong Kong, Hàn Quốc) đồng loạt giảm 2 con số; trong đó giảm mạnh nhất thị trường EU với 48,9%, Mỹ giảm 38,1%…

Nhiều khó khăn, ngành tôm vẫn đặt kỳ vọng xuất khẩu sẽ đạt 4 tỷ USD trong năm 2023

Tuy vậy, theo Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường Lê Thanh Hòa, thị trường nhập khẩu tôm có dấu hiệu ấm dần lên trong những tháng cuối năm. Lý do là lạm phát, tồn kho ở các thị trường có xu hướng giảm và nhu cầu tăng do các lễ hội cuối năm tăng; bên cạnh đó, hiện cả nước đã có hơn 370 cơ sở chuyên và có kết hợp chế biến tôm đủ điều kiện xuất khẩu tôm với công suất trên 1,7 triệu tấn nguyên liệu/năm. Vì vậy, mục tiêu xuất khẩu 4 tỷ USD vẫn có khả năng đạt được.

Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam cũng dự báo, Mỹ, EU và Trung Quốc là hy vọng cho tôm Việt phục hồi trong những tháng cuối năm nay.

Cụ thể, ông Phạm Quang Huy, Tham tán Nông nghiệp - Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, cho biết, nửa đầu năm nay xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm mạnh; tuy nhiên, gió có thể sẽ đổi chiều khi từ nay đến cuối năm, lãi suất được dự đoán không tăng, kỳ vọng lạm phát dần được kiểm soát và sức mua đang dần hồi phục. Bên cạnh đó, uy tín doanh nghiệp Việt Nam cũng đã được khẳng định sau nhiều năm xuất khẩu sang Mỹ.

EU là thị trường cao cấp, mỗi năm nhập khẩu 1 - 1,2 triệu tấn tôm; ông Trần Văn Công, Tham tán nông nghiệp Việt Nam tại Bỉ và EU, cho biết, nhờ công nghệ chế biến cao, tôm thẻ chân trắng Việt Nam đã thâm nhập vào phân khúc cao cấp ở thị trường này. Ngoài ra, Hiệp định EVFTA giúp con tôm Việt Nam có ưu thế hơn các "đối thủ". Theo ông Công, thời gian tới, xuất khẩu tôm sang EU sẽ phục hồi khi tồn kho ở thị trường này giảm và các nhà nhập khẩu tăng mua cho các lễ hội cuối năm.

Với thị trường Trung Quốc, mặc dù nửa đầu năm nay kim ngạch xuất khẩu tôm chỉ đạt 239 triệu USD, giảm 19% so với cùng kỳ nhưng từ tháng 6 đã ghi nhận mức tăng so với cùng kỳ năm ngoái với 19%, đạt 59 triệu USD.

Đa dạng hóa sản phẩm, hướng tới sự tiện dụng

Để xuất khẩu tôm sang Mỹ thuận lợi, ông Phạm Quang Huy, Tham tán nông nghiệp - Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, khuyến nghị doanh nghiệp tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị, từ khâu ươm giống, sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu thụ sản phẩm. Cùng với đó, phát triển các mô hình nuôi tôm giúp hạ giá thành sản phẩm, tiệm cận với giá của các đối thủ cạnh tranh… Nên tập trung phát triển các loài tôm bản địa có tính đặc trưng mà đối thủ cạnh tranh không có; nâng cao hàm lượng chế biến, đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng sự tiện dụng trong sử dụng và đặc biệt lưu ý vấn đề phòng vệ thương mại, ông Huy gợi ý.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng, ngành tôm Việt đang có nhiều thế mạnh, đặc biệt là trình độ chế biến với cơ sở vật chất tốt và đội ngũ nhân viên được đào tạo bài bản. Điều cần cải thiện là khâu thả giống với mật độ thưa hơn để nâng cao tỷ lệ sống và tìm hiểu cụ thể hơn về thông tin thị trường...

Để hỗ trợ ngành tôm, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai gói tín dụng 15.000 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn từ 1 - 2%/năm. Điều này giúp các doanh nghiệp thủy sản, trong đó có ngành tôm dễ thở hơn, có điều kiện để thu mua nguyên liệu, ổn định nguồn nguyên liệu cho chế biến, trữ hàng phục vụ xuất khẩu cho các quý tiếp theo.

Về phía Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cũng đang tập trung chỉ đạo xây dựng vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, cấp mã số vùng nuôi để bảo đảm các yêu cầu của thị trường quốc tế; đồng thời, xây dựng chiến lược phát triển logistics gắn với vùng sản xuất, kinh doanh thủy sản nhằm giúp doanh nghiệp giảm chi phí và thời gian vận chuyển, phân phối. Bên cạnh đó, Bộ sẽ chỉ đạo các đơn vị tăng cường giải pháp để tăng sản lượng tôm, bảo đảm nguồn nguyên liệu chất lượng, đáp ứng nhu cầu chế biến, xuất khẩu.