'Xanh hóa' Singapore cùng thuế carbon

Trung tâm carbon của Singapore có thể tạo ra khoảng 5,6 tỷ USD cho nền kinh tế quốc gia này vào năm 2050, theo Hội đồng phát triển kinh tế Singapore. Ảnh: Incorp.asia

Là đất nước có địa hình thấp với khoảng 1/3 diện tích đất liền đang nằm dưới mực nước biển khoảng 5m, Singapore vì thế đối mặt với mối đe dọa hiện hữu từ mực nước biển dâng cao. Điều này buộc quốc gia Đông Nam Á này sớm áp dụng chính sách khí hậu, bao gồm thuế carbon toàn diện nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp. “Quốc đảo sư tử” cũng đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (net zero) vào năm 2050, thể hiện cảm kết đối với hành động khí hậu.

Thuế carbon của Singapore với lộ trình rõ ràng, gửi đi tín hiệu kinh tế mạnh mẽ nhằm giảm sự phụ thuộc vào hàng hóa và dịch vụ gây nhiều khí thải carbon, khuyến khích công nghệ sạch và đảm bảo trách nhiệm giải trình đối với lượng khí thải nhà kính. Năm nay đánh dấu bước ngoặt quan trọng đối với quốc đảo Singapore với mức thuế quan tác động rõ ràng đến tất cả ngành công nghiệp, từ sản xuất công nghiệp nặng đến hàng không.

Theo thống kê của công ty tư vấn Anthesis Group có trụ sở tại London (Anh), khoảng 80% tổng lượng khí thải hiện nay của Singapore được bao phủ thông qua thuế carbon và thuế tiêu thụ nhiên liệu. Hiện có khoảng 50 cơ sở phải nộp thuế carbon ở Singapore, chủ yếu thuộc các lĩnh vực sản xuất, điện lực... Lộ trình định giá mạnh mẽ thuế carbon đưa Singapore vượt lên trước các quốc gia trong khu vực, như báo hiệu, việc khử carbon không còn là tùy chọn mà là điều kiện tiên quyết để hoạt động trên đảo.

Business Times thông tin, thuế carbon của Singapore, được triển khai vào năm 2019, là loại thuế đầu tiên ở Đông Nam Á. Mức thuế bắt đầu ở mức 5 đô la Singapore/tấn CO2 tương đương (tCO2e) từ năm 2019 đến năm 2023, tạo điều kiện cho các ngành công nghiệp có thời gian thích ứng. Mức thuế hiện tăng 45 đô la Singapore/tấn trong năm nay và năm tới, tăng từ 25 đô la Singapore/tấn trong hai năm qua. Thuế này dự kiến tăng lên mức từ 50 đến 80 đô la Singapore/tấn vào năm 2030. Cạnh đó, kể từ năm 2024, các công ty tại Singapore được phép bù đắp tới 5% lượng khí thải mỗi năm bằng cách mua tín dụng carbon với giá có thể rẻ hơn mức 45 đô la Singapore.

Trang tin Karencasey cho biết, ngay cả ngành hàng không, trụ cột của nền kinh tế Singapore cũng cất cánh với thuế xanh bắt buộc. Bắt đầu từ năm 2026, tất cả chuyến bay khởi hành từ Singapore đều phải sử dụng tối thiểu 1% nhiên liệu hàng không bền vững (SAF). Dù có vẻ khiêm tốn, nhưng những tác động về mặt hậu cần và tài chính là rất lớn đối với một trung tâm hàng không toàn cầu. Cục Hàng không Dân dụng Singapore (CAAS) áp dụng phí đối với hành khách, thay đổi tùy theo hạng vé và khoảng cách. Chính sách này thực chất chuyển chi phí làm xanh hóa bầu trời sang người tiêu dùng, bình thường hóa ý tưởng rằng, du lịch bền vững có giá cao hơn.

Tuy vậy, người phát ngôn của chính phủ Singapore nói với Straits Times, để giúp các hộ gia đình giảm bớt chi phí tiện ích, Singapore cung cấp khoản hoàn thuế U-Save lên đến 380 đô la Singapore mỗi năm, gấp đôi số tiền được cấp trong những năm gần đây nhằm hỗ trợ chi phí sinh hoạt trong bối cảnh lạm phát cao và giảm thiểu tác động của việc tăng thuế carbon. Ước tính, hơn 950.000 hộ gia đình tại Singapore nhận được khoản thanh toán vào tháng 1/2026.

Theo các nhà phân tích, thành công về thuế carbon sẽ không chỉ phụ thuộc vào số tiền thuế thu được, mà còn vào việc sử dụng nguồn thu một cách hiệu quả, như cải thiện sức khỏe của người nghèo ở nông thôn, những người bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi ô nhiễm nhiên liệu hóa thạch.

Các chuyên gia khẳng định, giá carbon cần nằm trong khoảng từ 50 đến 100 USD/tấn vào năm 2030 để hạn chế sự tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2 độ C. Báo cáo tình trạng và xu hướng định giá carbon năm 2025 của Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết, hiện có 80 công cụ định giá carbon đang hoạt động trên toàn thế giới, bao phủ khoảng 28% lượng khí thải toàn cầu.

NAM VIỆT