Vượt qua số phận

Lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ và đại diện Sở Y tế thăm, tặng quà người khuyết tật tại Cơ sở làm chổi chít người khuyết tật, phường Đông Kinh

Thực hiện Quyết định số 1190 ngày 5/8/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình trợ giúp NKT giai đoạn 2021 - 2030, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 179 ngày 11/9/2020 để triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở đó, cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc chăm lo cho NKT.

Tiếp sức hòa nhập

Bà Vũ Thị Quyên, Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) tỉnh cho biết: Sau khi sáp nhập Hội Bảo trợ NKT và Bảo vệ quyền trẻ em tỉnh vào Hội CTĐ tỉnh theo Quyết định số 316 ngày 8/2/2025 của UBND tỉnh, hội đã chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành tham mưu, đề xuất nhiều văn bản, kế hoạch nhằm chỉ đạo tổ chức các hoạt động, giải pháp cải thiện đời sống, bảo đảm quyền và cơ hội hòa nhập của NKT. Cùng đó, triển khai hiệu quả các chương trình, dự án nhân đạo, hỗ trợ sinh kế, phục hồi chức năng… cho NKT trên địa bàn.

Theo đó, việc tuyên truyền được triển khai theo hướng đi vào chiều sâu, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của xã hội đối với NKT. Giai đoạn 2019 - 2025, các cấp, ngành liên quan trong tỉnh tổ chức được nhiều buổi truyền thông về NKT; phát hơn 1.000 tờ rơi, treo 32 băng rôn/khẩu hiệu và phối hợp đăng tải nhiều tin, bài trên hệ thống loa truyền thanh… Thay vì tuyên truyền một chiều, các cơ quan chức năng đã chú trọng lồng ghép giữa tuyên truyền và đối thoại nhằm tạo sự tương tác hai chiều, giúp NKT không chỉ được lắng nghe mà còn có cơ hội bày tỏ tâm tư, nguyện vọng, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong cuộc sống…

Người khuyết tật trên địa bàn tỉnh tham gia hội thi tiếng hát người khuyết tật tỉnh Lạng Sơn lần thứ II

Việc thực hiện chế độ, chính sách đối với NKT được các cấp, ngành triển khai đầy đủ, kịp thời. Hiện 100% NKT đủ điều kiện được cấp thẻ bảo hiểm y tế; được ưu tiên trong khám, chữa bệnh và tiếp cận các dịch vụ y tế… Ông Chu Mạnh Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Lợi Bác cho biết: Toàn xã hiện có gần 160 NKT. Hằng năm, xã rà soát, cập nhật đầy đủ danh sách, bảo đảm 100% NKT đủ điều kiện được cấp thẻ bảo hiểm y tế và được hưởng chế độ trợ cấp xã hội theo quy định. Từ năm 2025 đến nay, xã phối hợp trao tặng hơn 300 suất quà cho NKT với trị giá gần 150 triệu đồng, chi trả trợ cấp xã hội cho 100% NKT trên địa bàn với tổng số tiền hơn 1,5 tỷ đồng…

Bên cạnh đó, Hội CTĐ tỉnh thường xuyên phối hợp khảo sát, nắm bắt tình hình, vận động nguồn lực xã hội để hỗ trợ kịp thời cho NKT. Từ năm 2022 đến nay, hội đã phối hợp trao tặng quà, hỗ trợ NKT với tổng trị giá hơn 13 tỷ đồng. Công tác chăm sóc sức khỏe NKT được đặc biệt quan tâm. Trong 3 năm gần đây, trung bình mỗi năm có gần 400 NKT được khám sức khỏe, sàng lọc và phục hồi chức năng; hơn 100 người được điều trị phục hồi chức năng; gần 400 học sinh khuyết tật được nhận học bổng, thiết bị học tập; 40 NKT được hỗ trợ xe lăn, xe lắc; 3 hộ NKT được hỗ trợ xây dựng nhà ở. Tổng trị giá trị các phần quà, hoạt động là gần 3 tỷ đồng.

Ông Hoàng Văn Vần (khối Quảng Liên 3, phường Lương Văn Tri) chia sẻ: Gia đình tôi có con gái lớn mù cả hai mắt, con trai thứ ba khiếm khuyết một bên mắt nhưng vẫn nỗ lực vươn lên, thi đỗ Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và hiện đang làm việc tại Hà Nội. Năm 2023, gia đình được chính quyền hỗ trợ 180 triệu đồng xây dựng nhà mới nên các thành viên đều yên tâm lao động, phát triển kinh tế. Hết năm 2025, gia đình tôi đã thoát cận nghèo, cuộc sống dần đi vào ổn định.

Xác định hỗ trợ sinh kế, dạy nghề và tạo việc làm là giải pháp giúp NKT tự tin hòa nhập, Hội CTĐ tỉnh đã tích cực triển khai nhiều chương trình thiết thực. Trong 3 năm qua, hội đã trao tặng gần 50 bộ máy tính cho NKT; hỗ trợ hơn 30 NKT trong độ tuổi 15 - 35 theo học tại các trường đại học, cao đẳng, cơ sở dạy nghề hoặc học trực tuyến tại nhà; hỗ trợ sinh kế cho 5 hộ NKT với tổng trị giá 100 triệu đồng…

Ngoài ra, nhiều hoạt động trợ giúp khác cũng được triển khai như hỗ trợ nhu yếu phẩm; cải thiện điều kiện sinh hoạt; tổ chức các hoạt động giao lưu, tạo môi trường để NKT tự tin hòa nhập cộng đồng…

Ý chí vươn lên

Với sự quan tâm của các cấp, ngành và sự chung tay của toàn xã hội, công tác trợ giúp NKT trên địa bàn tỉnh ngày càng đi vào chiều sâu. Từ đó, góp phần quan trọng trong việc tiếp thêm niềm tin, nghị lực để NKT vươn lên, khẳng định giá trị bản thân và hòa nhập cộng đồng.

Ông Lục Văn Thanh (sinh năm 1967, thôn Kim Chòi, xã Hữu Lũng) chia sẻ: Dù đôi mắt không còn nhìn thấy ánh sáng, tôi vẫn luôn tự nhủ phải cố gắng vươn lên. Năm 2018, khi bắt đầu xây dựng mô hình nuôi gà, tôi được chính quyền hỗ trợ làm chuồng trại, cám gà. Từ những hỗ trợ ban đầu ấy, vợ chồng tôi kiên trì gây dựng, mỗi năm duy trì 2 lứa gà, mỗi lứa khoảng 4.000 con, trừ chi phí đầu tư, gia đình tôi thu lãi khoảng 250 triệu đồng/năm. Đến năm 2025, tôi tiếp tục được tạo điều kiện vay 100 triệu đồng từ Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Hữu Lũng để ươm cây giống.

Không riêng ông Thanh, những năm qua, trên địa bàn tỉnh ngày càng xuất hiện nhiều NKT chủ động vươn lên làm kinh tế giỏi. Từ năm 2021 đến nay, Hội CTĐ tỉnh đã tổ chức 2 hội nghị tôn vinh, biểu dương NKT tiêu biểu trong phát triển kinh tế. Mỗi người một hoàn cảnh, một cách làm khác nhau nhưng họ đều có chung một điểm là không khuất phục số phận.

Không chỉ dừng lại ở việc vượt khó để ổn định cuộc sống, nhiều NKT còn trở thành những người “truyền lửa”, lặng lẽ lan tỏa tinh thần nghị lực tới cộng đồng bằng chính câu chuyện đời mình.

Anh Lý Văn Quang (sinh năm 1991, xã Bình Gia) là một trong những tấm gương như thế. Anh Quang cho biết: Hồi nhỏ tôi vẫn đi học như các bạn nhưng đến năm lớp 9 thì căn bệnh xương thủy tinh trở nặng khiến chân tôi không đi lại được nữa. Khi đó tôi nghĩ, mình còn đôi tay lành lặn thì vẫn còn cơ hội lao động. Phải học một cái nghề để tự nuôi sống bản thân và đỡ đần gia đình.

Năm 2016, anh bén duyên với nghề cắt may trang phục tín ngưỡng, một công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì và cả sự hiểu biết về văn hóa. Những ngày đầu, anh tự tìm hiểu trên mạng, học cách vẽ, cắt, thêu từng chi tiết nhỏ và tìm đến các thầy Tào, thầy Then trong vùng để học hỏi thêm về ý nghĩa hoa văn, cách bài trí trên trang phục. Với anh, mỗi sản phẩm không chỉ là một bộ đồ lễ mà còn là sự gửi gắm tâm huyết, là cách anh gìn giữ những giá trị truyền thống đang dần mai một.

Từ những đơn hàng nhỏ lẻ của người quen, bạn bè, dần dần, anh mạnh dạn đăng tải sản phẩm lên mạng xã hội để giới thiệu và nhận được sự ưa chuộng của nhiều khách hàng. Công việc giúp anh có thêm thu nhập để lo thuốc men, đỡ gánh nặng cho gia đình nhưng quan trọng nhất là giúp anh cảm thấy mình vẫn sống có ích, tự tin hơn và không còn mặc cảm trước hoàn cảnh.

Chính sự bền bỉ, tinh thần vượt khó cùng cách anh Quang âm thầm lan tỏa năng lượng tích cực đã trở thành nguồn cảm hứng, tiếp thêm niềm tin cho nhiều người, đặc biệt là những người cùng hoàn cảnh, mạnh dạn vươn lên trong cuộc sống.

Những tấm gương NKT như ông Thanh, anh Quang… chính là minh chứng sinh động cho tinh thần vượt qua nghịch cảnh. Họ không chỉ vượt lên số phận để sống có ích mà còn góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng, tiếp thêm niềm tin rằng khi có nghị lực và sự đồng hành của xã hội, mọi rào cản đều có thể vượt qua.