Ưu tiên kinh phí phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Ảnh: VPQH

Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật

Trước đó, các đại biểu Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý Dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Báo cáo cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã tổ chức rà soát, chỉnh lý toàn diện Dự thảo Luật theo hướng bảo đảm yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc về tính hợp hiến, tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Một trong những nội dung được quan tâm và tiếp thu, chỉnh lý là quy định về chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật.

Theo đó, Dự thảo Luật hoàn thiện chính sách của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách theo hướng ưu tiên, khuyến khích thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; đồng thời có chính sách phát triển nguồn nhân lực số, bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Dự thảo Luật cũng hoàn thiện quy định về Cổng Pháp luật quốc gia theo hướng xác định đây là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực.

Dự thảo Luật khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; đồng thời bổ sung yêu cầu kiểm soát, kiểm chứng, quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Các quy định này tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong công tác pháp luật.

Bổ sung đối tượng đặc thù trong phổ biến, giáo dục pháp luật

Về đối tượng đặc thù, Dự thảo Luật đã rà soát, chỉnh lý quy định dựa trên các tiêu chí về mức độ khó khăn trong tiếp cận pháp luật, nhu cầu phổ biến, giáo dục pháp luật đặc thù và yêu cầu thay đổi nhận thức hoặc điều khiển hành vi.

Trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn của Luật hiện hành, đồng thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, vì mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau, Dự thảo Luật đã bổ sung một số đối tượng mới như người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi, người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng.  

Đối với một số nhóm đối tượng khác được các vị đại biểu Quốc hội quan tâm và đề nghị bổ sung, Chính phủ sẽ nghiên cứu quy định chi tiết trong Nghị định của Chính phủ theo quy định tại khoản 8 Điều 16 của dự thảo Luật để thực hiện chính sách ưu tiên của Nhà nước phù hợp trong từng thời kỳ.

Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, đồng thời kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về công tác người Việt Nam ở nước ngoài tại Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 02/8/2026 của Bộ Chính trị, Chính phủ đã bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 3 về chính sách của Nhà nước theo hướng tạo điều kiện cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài học tập, tìm hiểu pháp luật Việt Nam.

Bên cạnh đó, Dự thảo Luật cũng quy định ưu tiên nguồn lực cho phổ biến, giáo dục pháp luật đối với đối tượng đặc thù. Dự thảo Luật được hoàn thiện theo hướng ưu tiên kinh phí phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù, nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kết luận số 80-KL/TW của Ban Bí thư về ưu tiên nguồn lực tương xứng cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đối với các nhóm đối tượng này.

Quy định đồng thời được thiết kế bảo đảm phù hợp với pháp luật về ngân sách nhà nước, góp phần tạo cơ sở để bố trí nguồn lực phù hợp cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.

Về truyền thông chính sách, Dự thảo Luật đã tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các quy định về phạm vi, nội dung, hình thức và thời điểm truyền thông chính sách.

Về Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, Dự thảo Luật kế thừa quy định về Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở Trung ương và cấp tỉnh; đồng thời quy định thống nhất việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã.

So với Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật đã bổ sung chức năng tư vấn về công tác truyền thông chính sách, xây dựng văn hoá thượng tôn pháp luật trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026.

Theo Dự thảo Luật, các Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật từ Trung ương đến cấp xã hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, không phát sinh biên chế và bộ máy mới, qua đó bảo đảm tính linh hoạt, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027.