Tỷ phú nghe sách 3 giờ mỗi ngày thay vì lướt mạng

Tỷ phú Marc Andreessen coi đọc - và nghe - sách là thói quen hàng đầu, chìa khóa để hiểu thế giới. Ảnh: TechCrunch

Thay vì lướt TikTok, tỷ phú này và nhiều người siêu giàu khác biến thời gian rảnh thành cơ hội học hỏi - một thói quen mà nghiên cứu khoa học đã chứng minh có hiệu quả tương đương đọc sách truyền thống.

Kiến thức tích lũy như lãi kép

Theo tạp chí Fortune, nhà đầu tư mạo hiểm, tỷ phú Marc Andreessen dành hai đến ba giờ mỗi ngày để nghe sách nói, thường xen kẽ giữa lịch sử, tiểu sử và các chủ đề mới như AI. Ông cho biết: "Nếu không có việc gì khác, tôi luôn nghe thứ gì đó". Thói quen này không chỉ giúp ông cập nhật kiến thức mà còn định hình lại cách ông suy nghĩ về kinh doanh. Và ông không hề đơn độc.

Ông Andreessen gọi AirPods là "bước nhảy vọt công nghệ lớn nhất duy nhất" trong cuộc đời ông, cho phép ông biến mọi khoảnh khắc rảnh rỗi thành cơ hội học tập. Trước đó, theo lịch trình hằng tuần được công bố năm 2020, ông đã dành hai giờ đọc sách vào hầu hết các ngày trong tuần. Giờ đây, với áp lực kinh doanh ngày càng tăng, ông đã tăng cường lượng kiến thức tiếp nhận nhờ công nghệ âm thanh.

Nghiên cứu của giáo sư Beth Rogowsky tại Đại học Bloomsburg, Pennsylvania, năm 2016 cho thấy người nghe giữ lại lượng thông tin gần như tương đương khi nghe sách nói so với đọc văn bản. Điều này biến sự chuyển đổi định dạng của Andreessen không phải là một sự thỏa hiệp mà là một tối ưu hóa.

Cách tiếp cận này không hề xa lạ trong giới siêu giàu. Theo báo cáo của ngân hàng JPMorgan khảo sát hơn 100 tỷ phú với tổng tài sản ròng vượt 500 tỷ USD, đọc sách là hành vi được trích dẫn phổ biến nhất gắn liền với thành công lâu dài.

Cựu ngôi sao chương trình Shark Tank, ông Mark Cuban chỉ ra đọc sách là thói quen quan trọng giúp tạo nên sự khác biệt và đưa ông lên con đường tỷ phú. Năm 2011, Cuban viết trên blog cá nhân: "Tôi đọc hơn ba giờ gần như mỗi ngày". Ông nhấn mạnh với Fortune: "Mọi thứ tôi đọc đều công khai. Bất kỳ ai cũng có thể mua những cuốn sách và tạp chí giống nhau. Thông tin giống nhau đều có sẵn cho bất kỳ ai muốn. Nhưng hóa ra hầu hết mọi người không muốn".

Một khảo sát chi tiết năm 2016 của Thomas Corley, tác giả cuốn "Rich Habits: The Daily Success Habits of Wealthy Individuals", so sánh thói quen đọc sách của 233 người giàu có (thu nhập ít nhất 160.000 USD/năm và tài sản ròng 3,2 triệu USD) với 128 người có điều kiện khiêm tốn hơn. Kết quả cho thấy 88% những người giàu có cho biết họ đọc ít nhất 30 phút mỗi ngày, so với chỉ 2% những người có tài sản ít hơn, theo scarletstate.co.uk. Khoảng 85% đọc từ hai cuốn sách giáo dục, tự phát triển hoặc liên quan đến nghề nghiệp trở lên mỗi tháng.

Đọc để hành động

Giáo sư Brooke Vuckovic tại Trường Quản lý Kellogg thuộc Đại học Northwestern cho biết đọc sách vẫn là nền tảng của tư duy sâu sắc và giao tiếp - những kỹ năng ngày càng quan trọng đối với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Bà nói với Fortune: "Đọc tiểu sử dài, tiểu thuyết và lịch sử đòi hỏi sự chú ý tập trung, khả năng chấp nhận sự mơ hồ và những câu hỏi chưa được giải đáp hoặc sắc thái chưa được tiết lộ trong nhân vật và tình huống, cũng như sẵn sàng để những quan niệm trước của chúng ta bị đảo lộn. Những phẩm chất này đều là yêu cầu của khả năng lãnh đạo mạnh mẽ, và chúng ngày càng khan hiếm".

Sự khác biệt quan trọng nằm ở cách những người giàu có tiếp cận với sách. Thay vì tiểu thuyết, hầu hết bám sát phi hư cấu: tiểu sử, chiến lược kinh doanh, tự phát triển, lịch sử và thậm chí các báo cáo kỹ thuật. Theo scarletstate.co.uk, ông Bill Gates thường đọc các tác phẩm phi hư cấu về khí hậu, công nghệ, y tế và đổi mới. Ông Mark Zuckerberg đã thử thách bản thân đọc một cuốn sách mỗi hai tuần để tìm hiểu về các nền văn hóa, niềm tin và công nghệ khác nhau.

Tỷ phú Elon Musk tự nhận mình là "mọt sách" thời nhỏ và từng chia sẻ chính sách đã dạy ông về khoa học tên lửa. Ông nổi tiếng với việc đọc khoa học viễn tưởng - thứ đã khơi dậy sự tò mò của ông về không gian và công nghệ.

Ông Taskeen Ahmed, chuyên gia đọc sách kiêm người sáng lập nhà sách bền vững Awesome Books có trụ sở tại Anh, đã dành nhiều năm nghiên cứu thói quen đọc sách thực tế của những người thành đạt. Ông chia sẻ với tờ Luxurious Magazine: "Hầu hết mọi người đọc một cách thụ động; vài trang trước khi đi ngủ, một cuốn sách trong kỳ nghỉ, có thể vài cuốn sách nói trong lúc đi làm. Tuy nhiên, cách các tỷ phú tiếp cận việc đọc sách hoàn toàn khác. Nó không chỉ là một thói quen; nó là một công cụ".

Chẳng hạn tỉ phú Warren Buffett nổi tiếng với việc đánh dấu sách, nguệch ngoạc ghi chú ở lề và viết ra những điểm chính khi đọc. Thói quen này cho phép ông quay lại những hiểu biết quan trọng khi đưa ra quyết định đầu tư hoặc suy ngẫm về các ý tưởng trong quá khứ. Ông Ahmed giải thích với Luxurious Magazine: "Viết trong khi đọc làm bạn chậm lại theo cách tốt nhất. Nó biến việc đọc thành cuộc đối thoại với tác giả. Bạn bắt đầu đặt câu hỏi về ý tưởng, nắm bắt những điểm hữu ích và lưu trữ hiểu biết cho việc sử dụng trong tương lai".

Nghiên cứu của Đại học Sussex cho thấy chỉ sáu phút đọc sách tập trung có thể giảm mức độ căng thẳng hơn 60% - hiệu quả hơn cả đi bộ hoặc uống trà.

Làm thế nào để đọc như tỷ phú?

Bạn không nhất thiết phải dành năm đến sáu giờ mỗi ngày như Warren Buffett. Ông Ahmed khuyên mọi người nên bắt đầu với 30 phút vào buổi sáng hoặc trước khi ngủ, tắt điện thoại hoàn toàn. Chọn sách với mục đích cụ thể - có thể là tin tức ngành, hồi ký, sau đó là sách hướng dẫn.

Quan trọng nhất là giữ sổ tay bên cạnh để ghi chép ý tưởng, cụm từ hoặc thậm chí câu hỏi khi đọc. Thử xếp chồng thói quen: nghe sách nói khi đi làm, đọc trong giờ nghỉ trưa, lồng ghép vào thời gian chờ đợi ở phòng khám hoặc quán cà phê.

DIỆP TRẦN